Τα προβλήματα ασφαλείας των στρατοπέδων και οι κίνδυνοι που απειλούν τους στρατιώτες και το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων που υπηρετεί σε αυτά δεν πηγάζουν μόνο από την παλαιότητα των κτιρίων. Η παλαιότητα είναι η συνηθισμένη «καραμέλα» που ακούγεται από επίσημα και ανεπίσημα χείλη για να καλύψει τις ανεπάρκειες στο θέμα της κακής νοοτροπίας στα θέματα υγιεινής και ασφάλειας.
Το υπουργείο Εθνικής Αμυνας πριν από 4 περίπου χρόνια εκπαίδευσε 227 στελέχη (με διεθνή πιστοποίηση) σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας και εγκαθίδρυσε 154 γραφεία υγείας και ασφάλειας, ώστε να ελέγχονται όλοι οι εργασιακοί χώροι. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του «Εθνους», η πλειονότητα όσων είχαν εκπαιδευτεί σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας πήραν μεταθέσεις για θέσεις άσχετες με το αντικείμενο.
Ενα από τα σοβαρότερα προβλήματα είναι το θέμα των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, σε συνδυασμό με μια περίεργη νοοτροπία «ωχαδερφισμού» που πολλές φορές επικρατεί ή πιθανότατα έλλειψης παιδείας σε θέματα ασφαλείας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ηλεκτρικοί πίνακες που αντιμετωπίζονται ποικιλοτρόπως ανάλογα με το πώς διατάσσει ο εκάστοτε διοικητής κάθε μονάδας, ο οποίος φυσικά δεν είναι εκπαιδευμένος σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας, ενώ φέρει την ευθύνη για ό,τι συμβεί στη Μονάδα του. Πολλές φορές, οι διοικητές θεωρούν ότι με το να κλειδώσουν με λουκέτο ηλεκτρικούς πίνακες θα αποτρέψουν κάποια ηλεκτροπληξία.
Ωστόσο, δεν μπορούν ίσως να αντιληφθούν ότι ίσως προκαλέσουν μεγαλύτερο πρόβλημα, καθώς σε περίπτωση ανάγκης δεν θα μπορεί κάποιος να κατεβάσει άμεσα τον διακόπτη, αλλά θα χάσει χρόνο για την αναζήτηση του «κλειδοκράτορα».
Στα περισσότερα στρατόπεδα, ακόμα και στα πιο καινούργια, διάφορα καλώδια που συνδέουν κτίρια ή κολώνες κρέμονται στον αέρα, με ενδεχόμενο ακόμα και να παρασυρθούν από την κεραία κάποιου οχήματος. Κάποιοι τα έπιασαν πρόχειρα προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες παροχής ηλεκτρισμού σε κάποιο κτίριο και έκτοτε παραμένουν έτσι μέχρι βέβαια να συμβεί κάποιο κακό.
Ενα άλλο μεγάλο θέμα είναι η αντικεραυνική προστασία των εγκαταστάσεων των Ενόπλων Δυνάμεων και ο τρόπος που είναι τοποθετημένα τα αλεξικέραυνα, κυρίως σε διάφορα φυλάκια. Τα περασμένα χρόνια είχε δημιουργηθεί πρόβλημα με τα αλεξικέραυνα και τους ιστούς των σημαιών, οι οποίες βρίσκονται πολύ κοντά τους και είναι πιθανό να τραβήξουν κι αυτές τους κεραυνούς.
Ερώτηση στη Βουλή
Στις 25 Νοεμβρίου 2006 απάντηση του υπουργείου Εθνικής Αμυνας σε σχετική ερώτηση στη Βουλή αναφέρει: «δόθηκε εντολή εφαρμογής ενός συστήματος αντικεραυνικής προστασίας όλων των εγκαταστάσεων των Ενόπλων Δυνάμεων, στο πλαίσιο του οποίου σαφώς εντάσσεται η αντικεραυνική προστασία των ιστών των σημαιών, ώστε να εξασφαλίζεται απόλυτα το πολύτιμο αγαθό της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας του προσωπικού.
Επιπροσθέτως και μέχρι την πλήρη ανάπτυξη του συστήματος αυτού έχουν δοθεί σαφέστατες κατευθύνσεις για τη λήψη άμεσων μέτρων για την προστασία του προσωπικού». Τρία χρόνια μετά, όπως καταγράφεται από τις φωτογραφίες που δημοσιεύει σήμερα το «Εθνος», διαφαίνεται ότι είτε οι εντολές δεν έφτασαν ποτέ είτε δεν εφαρμόστηκαν ποτέ.
«Σε απάντηση της ερώτησης (Αρ. Πρωτ. 3963/136/01-09-08) που κατατέθηκε από τον βουλευτή Περιφέρειας Αττικής, Βασίλη Οικονόμου, αναφορικά με την υγιεινή και ασφάλεια στις Ενοπλες Δυνάμεις, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Ευ. Μεϊμαράκης, μας απάντησε επί της ουσίας ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα και ότι τα πάντα είναι υπό έλεγχο. Αναρωτιόμαστε αν ο ίδιος ο υπουργός πιστεύει αυτά τα οποία γράφει ή εάν βρίσκεται εξ ολοκλήρου σε άλλη πραγματικότητα.
Τα τελευταία χρόνια έχουν πολλαπλασιαστεί τα θανατηφόρα ατυχήματα στα στρατόπεδα και πολλοί είναι οι διοικητές των στρατοπέδων που διαμαρτύρονται ότι τα κονδύλια που διατίθενται δεν επαρκούν για την κάλυψη ούτε των πιο άμεσων αναγκών των στρατοπέδων.
Αυτός, άλλωστε, είναι και ο λόγος που στην απάντηση διαβάζουμε τα ποσά που έχουν διατεθεί για τα συγκεκριμένα προβλήματα των στρατοπέδων, αλλά δεν βρίσκουμε πουθενά το ύψος των κονδυλίων που χρειάζονται για την κάλυψη του συνόλου των αναγκών τους.
Είναι προφανές από τα παραπάνω ότι ο υπουργός με την απάντησή του προσπάθησε να διασκεδάσει την πραγματικότητα και να αποκρύψει με τα γνωστά επικοινωνιακά τεχνάσματα την ανεπάρκεια της κυβέρνησης της ΝΔ και σε αυτό τον πολύ κρίσιμο τομέα», λέει στο «Εθνος» ο Βασίλης Οικονόμου, ένας από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που έχουν καταθέσει ερωτήσεις σχετικές με τα θέματα υγιεινής και ασφάλειας στα στρατόπεδα.
Οι επιτροπές που έγιναν πριν από μερικά χρόνια μπορεί να κατέγραψαν μέρος του προβλήματος, ωστόσο δεν κατάφεραν να ανατρέψουν νοοτροπίες που διαιωνίζονται μέχρι και σήμερα.
Πώς να δικαιολογήσει κάποιος ότι ακόμα και τα φαρμακεία που υποτίθεται ότι πρέπει να είναι άμεσα προσβάσιμα από οποιονδήποτε στον χώρο είναι κλειδωμένα; Και αυτό είναι το πιο ελαφρύ περιστατικό σε κάποιο στρατόπεδο.
Ο φωτογραφικός φακός αποτύπωσε την ύπαρξη καυστήρα σε απόσταση αναπνοής κυριολεκτικά από το δοχείο καυσίμων. Μια πιθανή διαρροή του καύσιμου θα μπορούσε κυριολεκτικά να τινάξει το κτίριο στον αέρα. Και αυτό δεν οφείλεται προφανώς στην παλαιότητα κάποιου κτιρίου, αλλά στην άγνοια περί θεμάτων ασφαλείας.
Καμία προφύλαξη
Και η περίπτωση της φωτογραφίας δεν είναι μοναδική. Αν και ο καυστήρας θα έπρεπε να βρίσκεται σε διαφορετικό δωμάτιο από το δοχείο καυσίμων, σε πολλά στρατόπεδα η εικόνα είναι παρόμοια. Ακόμα και οι θάλαμοι των στρατιωτών είναι πολλές φορές παγίδες, καθώς χρησιμοποιούνται σιδερένια κρεβάτια χωρίς καμιά προφύλαξη στις αιχμηρές τους γωνίες, με αποτέλεσμα να προκαλούνται συχνά μικροατυχήματα, τα οποία μπορεί να μην τους κοστίζουν τη ζωή, όμως είναι ατυχήματα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
«Παρά τις επανειλημμένες δημοσιεύσεις στον Τύπο, οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Αμυνας τηρούν σιγήν ιχθύος, επισημαίνει η Επιτροπή Αλληλεγγύης Στρατευμένων, σύμφωνα με ανακοίνωση της οποίας «ο φαντάρος παραμένει αναλώσιμος. Ξεζουμίζεται για να μειωθεί το κόστος συντήρησης των στρατοπέδων και να περισσέψουν πόροι στις πραγματικές προτεραιότητες.
Η υγεία, η ξεκούραση, η ασφάλεια συνεχίζουν να αποτελούν λεπτομέρειες», τονίζεται στην ανακοίνωση. Η επιτροπή συνεχίζει με ανακοινώσεις της να φέρνει στο φως της δημοσιότητας τα προβλήματα που εντοπίζονται από στρατιώτες.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Φώτης Κουβέλης, Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ
Αντιμετώπιση χωρίς καμιά καθυστέρηση
«Η αντιμετώπιση των συνθηκών λειτουργίας των στρατοπέδων είναι επιβεβλημένη. Η αναγκαιότητα ύπαρξης συνθηκών ασφαλούς διαβίωσης των στρατευμένων είναι πρόδηλη, με δεδομένες ελλείψεις και πλημμέλειες που υπάρχουν σε διάφορες εγκαταστάσεις. Η παλαιότητα πολλών στρατοπέδων, συνοδευμένη και από την προχειρότητα αντιμετώπισης λειτουργικών προβλημάτων αυτών, δημιουργεί κινδύνους. Επανειλημμένα έχει τεθεί, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου, το ζήτημα και πρέπει άμεσα, χωρίς καθυστέρηση, να αντιμετωπιστεί. Είναι πράξη οφειλόμενη στη ζωή και την ακεραιότητα των στρατευμένων. Είναι ταυτόχρονα και πολιτική υποχρέωση».
Μπάμπης Αγγουράκης Μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ
Το πρόβλημα διαγνώνεται
«Οι συνθήκες της εκπαίδευσης, της ζωής και της εργασίας στα στρατόπεδα αποδεικνύουν ότι το πρόβλημα διογκώνεται από την πολιτική τόσο της σημερινής κυβέρνησης όσο και όλων των προηγούμενων. Ευθύνες έχει και η στρατιωτική ηγεσία. Τα τεράστια ποσά που δαπανώνται από τον προϋπολογισμό της χώρας για τις αμυντικές δαπάνες, που είναι χρήματα που πληρώνει ο ελληνικός λαός με τη φορολογία του, δεν προορίζονται για τη βελτίωση της θητείας των παιδιών του, αλλά για αγορές ΝΑΤΟϊκών όπλων, αρκετά από τα οποία μάλιστα είναι ακατάλληλα για την αμυντική θωράκιση της χώρας. Η συνεχής πάλη μέσα κι έξω από τα στρατόπεδα για εκσυγχρονισμό των συνθηκών στρατωνισμού και για λήψη μέτρων ασφάλειας και υγιεινής της εκπαίδευσης και της εργασίας είναι μονόδρομος».
Απόστολος Μπαμίχας Γραμματέας της ΚΕ του ΛΑΟΣ
Εκτεθειμένα τα στρατόπεδα
«Υπάρχει μια γενική απραγμοσύνη σχετικά με τις δύο προϋποθέσεις με τις οποίες πρέπει να λειτουργούν τα στρατόπεδα. Δεν ξέρω αν είναι η οικονομική δυσπραγία την οποία επικαλείται η κυβέρνηση λόγω της διεθνούς συγκυρίας, αλλά εκείνο που διαπιστώνουμε είναι ότι σε πολλά στρατόπεδα δεν καλύπτονται αυτές οι προϋποθέσεις. Θα θέλαμε να βοηθήσουμε την αποκατάσταση αυτής της ατέλειας όσον αφορά την παρακολούθηση της λειτουργίας των στρατοπέδων.
Στο εξωτερικό λειτουργούν επιτροπές και κατ αυτό τον τρόπο περιστέλλονται και τα ατυχήματα αλλά οπωσδήποτε επιτυγχάνεται και η εύρυθμη λειτουργία και η ηρεμία στις μητέρες των παιδιών που στέλνουν τα παιδιά να υπηρετήσουν το καθήκον και όχι να διακινδυνεύουν από τις τυχόν αμέλειες ή από την τυχόν αδυναμία των υπευθύνων να καλύψουν τις οικονομικές ανάγκες λειτουργίας των στρατοπέδων, τη στιγμή που η ελληνική Βουλή έχει δημιουργήσει επιτροπές ελέγχου για τη διαχείριση των χρημάτων που διατέθηκαν για τους εξοπλισμούς και βέβαια ως συνήθως χωρίς κανένα αποτέλεσμα».
ΙΩΑΝΝΑ ΗΛΙΑΔΗ
ioanna.iliadi@esiea.gr
