Τα Νέα
Οταν η μουσουλμάνα της Βοσνίας Σάρα Πετσάνετς ζήτησε βοήθεια το 1992, ενώ οι σερβικές δυνάμεις βομβάρδιζαν το Σαράγεβο, δεν μπορούσε να φανταστεί πως οι σωτήρες της θα ήταν Ισραηλινοί τους οποίους είχαν σώσει οι γονείς της από τους ναζί.
Ηταν η άνοιξη του 1992. Σερβικές παραστρατιωτικές δυνάμεις άρχιζαν την απάνθρωπη πολιορκία στο Σαράγεβο, καθώς στα Βαλκάνια ξεκινούσε ένα όργιο βίας και εθνικής αποκάθαρσης. Καθημερινά τα σερβικά πυροβόλα έβαλλαν από τους λόφους γύρω από την πόλη. «Μια οβίδα προσγειώθηκε στο σπίτι μας στη μέση της νύχτας και κατέστρεψε σε μια στιγμή τα πάντα», θυμάται η Πετσάνετς που είναι σήμερα 52 χρόνων. «Είχαμε μόνο ο ένας τον άλλο και την ελπίδα. Περάσαμε τους επόμενους έξι μήνες σε ένα υπόγειο δωμάτιο περιμένοντας να πεθάνουμε».
Μέσα στο σκοτεινό υπόγειο με τον σύζυγο και τη δεκάχρονη κόρη της, η βόσνια μουσουλμάνα δεν μπορούσε να φανταστεί πως θα σώζονταν από μια εντυπωσιακά γενναία απόφαση που είχαν πάρει οι γονείς της πριν από μισό αιώνα, να προσφέρουν καταφύγιο σε μια οικογένεια την προηγούμενη φορά που ο πόλεμος είχε συγκλονίσει τα Βαλκάνια.
Από την Ιερουσαλήμ
Στην Ιερουσαλήμ, μια εβραϊκή οικογένεια παρακολουθούσε στην τηλεόραση τις εικόνες από την πολιορκία του Σαράγεβο. Η πόλη αυτή είχε πάντα μια θέση στην καρδιά των Καβίλιο. Τα παιδιά τους είχαν μεγαλώσει με ιστορίες για το πώς, χάρη σε μια καλόκαρδη μουσουλμανική οικογένεια, ο πατριάρχης της οικογένειας Γιόζεφ Καβίλιο κατάφερε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο να διαφύγει της ναζιστικής κατοχής στη Γιουγκοσλαβία και να φέρει την οικογένειά του στην Ιερουσαλήμ.
Η μητέρα και ο πατέρας της Πετσάνετς, η Ζεϊνεμπά και ο Μουστάφα Χαρντάγκα, ήταν αυτοί που διακινδύνευσαν τη ζωή τους για να κρύψουν τον Γιόζεφ όλο το 1941 και το 1942. Οι Χαρντάγκα ήταν οι πρώτοι μουσουλμάνοι που αναγνωρίστηκαν ως Δίκαιοι των Εθνών (ο επίσημος τίτλος που απονέμει το Ισραήλ σε μη Εβραίους που κινδύνευσαν για να σώσουν Εβραίους κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος).
Τώρα που οι οβίδες έπεφταν και πάλι στο Σαράγεβο, οι Καβίλιος ήταν καιρός να ανταποδώσουν τη χάρη. Ο Μουστάφα είχε πεθάνει πολύ καιρό πριν από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, αλλά η 76χρονη Ζεϊνεμπά και η νεώτερη κόρη της Σάρα εξακολουθούσαν να ζουν στο κατεστραμμένο Σαράγεβο.
Ολη τη διάρκεια του Δεκεμβρίου 1992 εργαζόμενοι στο Γιαντ Βασέμ, το μνημείο του Ισραήλ για το Ολοκαύτωμα, άσκησαν έντονες πιέσεις στην κυβέρνησή τους για να οργανώσει μια επιχείρηση διάσωσης. Χρησιμοποιώντας επαφές στη μικρή εβραϊκή κοινότητα που έχει απομείνει στο Σαράγεβο, εντόπισαν την οικογένεια μέσα στο υπόγειο και έστειλαν στην πολιορκημένη πόλη φάρμακα που χρειαζόταν επειγόντως η Ζεϊνεμπά. Τελικά, στις 5 Φεβρουαρίου 1993 η οικογένεια βγήκε από το Σαράγεβο με ένα κομβόι προσφύγων που κατευθύνθηκε προς τα κροατικά σύνορα και το οποίο είχε οργανωθεί από εβραϊκές υπηρεσίες αρωγής.
Πενήντα χρόνια μετά
«Οταν οι γονείς μου αποφάσισαν να βοηθήσουν την οικογένεια Καβίλιο κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν μπορούσαν να φανταστούν πως 50 χρόνια αργότερα θα χρειαζόταν βοήθεια από την ίδια οικογένεια για να σωθεί από μια παρόμοια μοίρα», λέει η Πετσάνετς η οποία μετέβη αυτή την εβδομάδα στη Βρετανία από το Ισραήλ, όπου έχει εγκατασταθεί, για να αφηγηθεί την ιστορία της οικογένειάς της σε μία σειρά διαλέξεων για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος. «Πενήντα χρόνια μετά, στην ίδια ακριβώς θέση. Είναι σχεδόν αδιανόητο».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου