ΤΟ ΝΕΟ ΔΟΓΜΑ ΔΙΧΑΖΕΙ ΤΟ ΝΑΤΟ

http://www.tovima.gr

Λίγες ημέρες πριν από τη διάσκεψη κορυφής στη Λισαβόνα εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη διάσταση απόψεων μεταξύ των συμμάχων

ΜΟΛΙΣ ΤΕΣΣΕΡΙΣ εβδομάδες πριν από τη διάσκεψη κορυφής της Λισαβόνας για την υιοθέτηση από τους «28» του νέου στρατηγικού δόγματος του ΝΑΤΟ για τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα εξακολουθεί να

υπάρχει σοβαρή διάσταση θέσεων μεταξύ των κυριοτέρων συμμάχων. Η αλήθεια είναι ότι η συζήτηση για το νέο δόγμα, η οποία άρχισε από τον περασμένο Δεκέμβριο, έφερε στην επιφάνεια όχι μόνο τις αδυναμίες της Συμμαχίας, αλλά και πολλά αλλά προβλήματα σχέσεων μεταξύ συμμάχων, καθώς

οι Ευρωπαίοι γενικώς θεωρούν το ΝΑΤΟ απολίθωμα του Ψυχρού Πολέμου, ενώ η Ουάσιγκτον δεν μπορεί ακόμη- παρά τις προσπάθειές της- να απαλλαγεί από την αντίληψη ότι το ΝΑΤΟ είναι ο παγκόσμιος χωροφύλακας που ενεργεί για λογαριασμό της.

Η Αμερική και η Βρετανία είναι ενοχλημένες, καθεμία για τους δικούς της λόγους, για την άτυπη συνεργασία μεταξύ Γαλλίας, Γερμανίας και Ρωσίας που προέκυψε στη συνάντηση των ηγετών τους στη γαλλική λουτρόπολη Ντοβίλ, στις αρχές της εβδομάδας. Το γεγονός ότι οι Μέρκελ και Σαρκοζί, πέραν των άλλων, αναγνώρισαν στον Μεντβέντεφ «καθοριστικό» ρόλο στην εμπέδωση της ασφάλειας στην Ευρώπη ενοχλεί την Ουάσιγκτον, έστω και αν έτσι εξασφαλίστηκε η συμμετοχή του ρώσου προέδρου στη διάσκεψη της Λισαβόνας και η πιθανότητα να συμμετέχει και η Ρωσία στο κυοφορούμενο σύστημα αντιπυραυλικής ασπίδας. Εννοείται ότι προηγήθηκε το συνηθισμένο πάρε-δώσε: Οι ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις αποχώρησαν από μια περιοχή της Γεωργίας την οποία εξακολουθούσαν να κατέχουν εξασφαλίζοντας έτσι, πρώτον, την επίσημη πρόσκληση στη Λισαβόνα από το ΝΑΤΟ και τον Λευκό Οίκο και, δεύτερον, δήλωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομίας ότι η Ρωσία «θα γίνει δεκτή στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου μέσα σε έναν χρόνο το πολύ». Η διαβεβαίωση, για την οποία η Μόσχα αγωνιζόταν επί χρόνια, προκάλεσε το «ναι» του ρώσου προέδρου.

Στο παιχνίδι έσπευσε να μπει και η Πολωνία με τη δήλωση ότι θα αντιδράσει σε περίπτωση που γίνουν «χαριστικές παραχωρήσεις» στη Ρωσία προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμετοχή της στο σύστημα, γεγονός το οποίο ανάγκασε τον αμερικανό υπουργό Αμυνας Γκέιτς να δηλώσει ότι είναι νωρίς ακόμη να γίνεται λόγος για τη συμμετοχή της Ρωσίας, η οποία, ωστόσο, είναι «άκρως επιθυμητή πάντοτε». Αντιρρήσεις για τη συμμετοχή και «ανησυχίες» για τον ρόλο της Ρωσίας «στο σύστημα άμυνας των ΗΠΑ και, γενικότερα, της Δύσης» διατυπώνουν και Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές, αλλά μάλλον για λόγους εντυπωσιασμού, εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών της 2ας Νοεμβρίου.

Η αντιπυραυλική ασπίδα είναι, στην πραγματικότητα, κάτι νέο για το ΝΑΤΟ, μολονότι η «βελτιωμένη» μορφή του προσχεδίου την οποία διατύπωσε ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας Ράσμουσεν κάνει κάποια σχετική αναφορά. Αναμένεται να γίνει σοβαρή συζήτηση στη Λισαβόνα, η Γερμανία αφήνει να διαρρεύσει ότι θα υποβληθούν τροπολογίες στο κείμενο και ο βρετανικός Τύπος προειδοποιεί ότι θα υπάρξει πρόβλημα- και θα γίνει συζήτηση επ΄ αυτού- επειδή δεν έχει προβλεφθεί τι θα γίνει το σύστημα της ασπίδας σε περίπτωση που το Ιράν εγκαταλείψει με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η Ρωσία ειδοποιεί ότι «θα αξιολογήσει την πρόταση» και ότι «είναι έτοιμη να κάνει προτάσεις», αλλά το πρόβλημα δείχνει να μετατοπίζεται προς την Τουρκία. Η «ασπίδα» προορίζεται να αποτελέσει την άμυνα εναντίον πιθανής πυραυλικής επίθεσης του Ιράν, αλλά η Αγκυρα «δεν θεωρεί καμία γειτονική της χώρα εχθρική», επομένως ούτε το Ιράν, όπως δήλωσε ο υπουργός Νταβούτογλου. Αυτό ενόχλησε ιδιαίτερα την Ουάσιγκτον, όπως δείχνουν οι σπασμωδικές αντιδράσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο ανησυχεί μήπως η «τουρκική απροθυμία» δώσει το έναυσμα και την αφορμή σε ευρωπαίους συμμάχους να διατυπώσουν αντιρρήσεις ή να προβάλουν αξιώσεις. Γι΄ αυτό, άλλωστε, έσπευσε να ανακοινώσει ότι το κόστος της «ασπίδας» δεν θα ξεπερνά τα 150 εκατ. ευρώ σε μία δεκαετία.

Η στάση της Τουρκίας στο ζήτημα της «ασπίδας» ενοχλεί- και όχι άδικα- την Ουάσιγκτον για πολύ σοβαρότερους λόγους. Οι Αμερικανοί τη βλέπουν σε συνάρτηση με την προσέγγιση της Ρωσίας στην Ευρώπη και υπό το πρίσμα του βαθμιαίου αποαμερικανισμού της (παλαιάς) Ευρώπης. Πρόκειται για «εφιάλτη» για την Αμερική, καθώς φέρνει στη μνήμη την κοινή στάση που τήρησαν η Γαλλία, η Γερμανία και η Ρωσία εναντίον του πολέμου στο Ιράκ. Εξάλλου, ευρωπαίοι αναλυτές από καιρό προβάλλουν το σενάριο της «στενής συνεργασίας Ρωσίας και Τουρκίας, η οποία προσφέρει στην Ευρώπη πλήρη προστασία από ενδεχόμενη πυρηνική απειλή του Ιράν» υποβαθμίζοντας την αμυντική εξάρτησή τους από την Αμερική («Guardian», 19/10).

ΑΓΚΑΘΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΙ ΠΥΡΑΥΛΟΙ

Υπάρχουν και άλλα θέματα για τα οποία οι σύμμαχοι διαφωνούν.Η Γερμανία και η Γαλλία,αλλά και η Τουρκία και η Ολλανδία,διαφωνούν για την τύχη των περίπου 200 αμερικανικών πυραύλων που εξακολουθούν να βρίσκονται στην Ευρώπη,με την Μέρκελ να δηλώνει ότι η παρουσία τους είναι «αναχρονισμός που προκαλεί γέλια» και τον Σαρκοζί να εκφράζει αντίθεση.Ο γάλλος πρόεδρος φοβάται ότι η απομάκρυνση αυτών των πυραύλων ενισχύει το «όραμα» του Ομπάμα για έναν αντιπυρηνικό κόσμο,με επακόλουθο να κληθεί κάποια στιγμή η Γαλλία να εγκαταλείψει το πυρηνικό της οπλοστάσιο- ή να το θέσει υπό την κηδεμονία του ΝΑΤΟ.