Πηγή: news.kathimerini.gr
Toυ Φιλιππου Xατζοπουλου
Στις 17 Ιανουαρίου 1961, ο πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ εκφώνησε την τελευταία του τηλεοπτική ομιλία προς το έθνος παραχωρώντας τον Λευκό Οίκο στο πολλά υποσχόμενο ζεύγος Κένεντι. Διαψεύδοντας τις προσδοκίες, ο γερασμένος στρατηγός αποχαιρέτισε τους συμπατριώτες του προειδοποιώντας τους για τον κίνδυνο που αποτελεί το «στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα» για τη χώρα.
Τα λόγια του Αϊζενχάουερ απηχούσαν εκείνα του κοινωνιολόγου Σ. Ράιτ Μιλς, που το 1957 εκτίμησε ότι ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος «υπήρξε η στιγμή, κατά την οποία η συγχώνευση της εταιρικής οικονομίας με τη στρατιωτική γραφειοκρατία απέκτησε τη σύγχρονη σημασία της», ενώ αναγνώρισε την ήδη σημαντική διείσδυση της «οικονομικο-στρατιωτικής συμμαχίας» στην πολιτική, τις επιστήμες και τον ακαδημαϊκό χώρο.
Στο βιβλίο του με τίτλο «Τhe Complex» (Το Σύμπλεγμα), ο ιστορικός και αρθρογράφος του περιοδικού The Nation, Nick Turse εξηγεί πώς το Σύμπλεγμα εξελίχθηκε από χαλαρή συμμαχία των βιομηχανικών κολοσσών General Dynamics, Boeing, Lockheed, GE και North AmericaAviation, στο να αγκαλιάσει σήμερα ακόμη και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπως την ποτοποιία Kenny's Liquors από το Πάρκστον της Νότιας Ντακότα ή την κατασκευάστρια ζαχαρωτών Maxfield Candy της Σολτ Λέικ Σίτι, που εξασφαλίζουν επικερδή συμβόλαια από το Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον. Με το συνολικό προϋπολογισμό του Πενταγώνου να φθάνει το 2010 το 1 τρισ. δολάρια, οι αμυντικές δαπάνες καθίστανται στην παρούσα αρνητική οικονομική συγκυρία μέθοδος επιδότησης αμερικανικών επιχειρήσεων, διατήρησης θέσεων εργασίας στη χώρα, αλλά και τόνωσης της πρωτογενούς επιστημονικής έρευνας.
Επεξεργασμένα τρόφιμα
Οι εταιρείες με μεγάλα αμυντικά συμβόλαια έχουν πλέον κυριαρχήσει ακόμη στο ντουλάπι της κουζίνας του Αμερικανού -και όχι μόνο- καταναλωτή. Εταιρείες, όπως η πολυεθνική Nestle που παρέχει σοκολατάκια και άλλα πεντακόσια είδη διατροφής στον αμερικανικό στρατό στο Αφγανιστάν, μέχρι και την ανταγωνίστριά της, Kraft, με περισσότερα από 600 συμβόλαια μέσω θυγατρικών της με το Πεντάγωνο για τρόφιμα, περνώντας από τις Coca Cola, Heinz και Nabisco, ο τομέας των επεξεργασμένων τροφίμων εμφανίζεται ως ένας από τους πλέον ευνοημένους στη μοιρασιά της γιγάντιας πίτας του αμυντικού προϋπολογισμού.
\Ακόμη και τα αγαπημένα γυαλιά ηλίου Oakley έχουν γίνει αποδέκτης κεφαλαίων από τον αμυντικό προϋπολογισμό. Ο σχεδιασμός των γυαλιών SI Five της εταιρείας βασίσθηκε σε τύπο γυαλιών που σχεδιάσθηκαν ειδικά για χρήση από τις ειδικές δυνάμεις του αμερικανικού ναυτικού. Αντί, όμως, η εταιρεία να αποκρύψει το στενό της δεσμό με την ένοπλη βία, η Oakley επιλέγει να τη διαφημίσει, εκμεταλλευόμενη την αρρενωπή μυθολογία των αήττητων κομάντος, όπως αυτή καθιερώθηκε από τον Τζον Γουέιν και την ταινία του «Τα Πράσινα Μπερέ» από το 1968.
Τα αμερικανικά πανεπιστήμια από τη μεριά τους δεν θα μπορούσαν να μείνουν μακριά από το χρηματοδοτικό πακτωλό. Η πρωτογενής έρευνα σε πολλούς επιστημονικούς τομείς έχει χρηματοδοτηθεί άμεσα ή έμμεσα από υπηρεσίες του Πενταγώνου, πάντα πρόθυμες να διατηρήσουν την επαφή τους με την ερευνητική πρωτοπορία.
Οι στενοί αυτοί δεσμοί προκαλούν ενίοτε αντιδράσεις από αριστερές φοιτητικές ενώσεις, που διοργανώνουν ενοχλητικές για τα ιδρύματα εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. Οι φωνές διαμαρτυρίας είναι, ωστόσο, ασθενείς και παροδικές, σε αντίθεση με τις οικονομικές ανάγκες των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και τις φιλοδοξίες καινοτομίας των νεωτεριστών του Πενταγώνου.
Τηλεπικοινωνίες
Η απόλυτη διείσδυση των εταιρειών με συμβόλαια άμυνας στην καθημερινότητα του Δυτικού καταναλωτή είναι έκδηλη στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των υπολογιστών. Ξεκινώντας από το ίδιο το Διαδίκτυο, που ξεκίνησε τη ζωή του ως πειραματικό μέσον ηλεκτρονικής επικοινωνίας του Πενταγώνου, μέχρι και τις δημοφιλείς συσκευές tablet, όπως το iPad, σημαντικό ποσοστό συσκευών και λογισμικού που βρίσκει κανείς σήμερα στα ειδικευμένα καταστήματα σχεδιάστηκε αρχικά για αποκλειστική χρήση των αμερικανικών ένοπλων δυνάμεων, με την έρευνα και ανάπτυξή τους να έχουν χρηματοδοτηθεί ευθέως από τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου