ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΟΝΕΙΡΟ ΞΕΘΩΡΙΑΣΕ

http://www.tanea.gr

Το ονειρο της Ευρώπης έχει ξεθωριάσει στην Τουρκία. Ισως επειδή η χώρα δεν είναι πλέον τόσο φτωχή όσο ήταν κάποτε ή επειδή δεν είναι πια µια αγροτική κοινωνία που κυβερνάται από τον στρατό της, αλλά ένα δυναµικό έθνος µε µια ισχυρή κοινωνία των πολιτών, υποστηρίζει ο τούρκος νοµπελίστας Λογοτεχνίας Ορχάν Παµούκ σε άρθρο του µε τίτλο «Πώς ξίνισε το ευρωπαϊκό όνειρο της Τουρκίας», το οποίο δηµοσιεύτηκε την παραµονή των Χριστουγέννων σε ευρωπαϊκές εφηµερίδες όπως η βρετανική «Γκάρντιαν» και η ιταλική «Ρεπούµπλικα».

Η Τουρκία και άλλες µη δυτικές χώρες έχουν απογοητευθεί από την Ευρώπη, γράφει ο Παµούκ. «Το παράδειγµα της Γαλλίας είναι ενδεικτικό: τον περασµένο αιώνα, διαδοχικές γενιές της τουρκικής ελίτ θεωρούσαν πρότυπό τους τη Γαλλία και ακολουθούσαν το παράδειγµά της στην εκπαίδευση, τη λογοτεχνία και την τέχνη... για να δουν τη Γαλλία να αναδεικνύεται τα πέντε τελευταία χρόνια στη χώρα που αντιτάσσεται κατηγορηµατικότερα από κάθε άλλη στην ιδέα της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρώπη», σηµειώνει ο συγγραφέας, για τον οποίο πάντως τη µεγαλύτερη απογοήτευση προκάλεσε η ανάµειξη της Ευρώπης στον πόλεµο στο Ιράκ.

Ο Παµούκ υπογραµµίζει πως οι φτωχοί, οι άνεργοι και οι ανυπεράσπιστοι της Ασίας και της Αφρικής που αναζητούν νέους τόπους για να ζήσουν και να εργαστούν, δεν µπορεί να κρατούνται επ’ αόριστον εκτός της Ευρώπης. Και το χειρότερο είναι γι’ αυτόν πως αντιµεταναστευτικές πολιτικές και προκαταλήψεις καταστρέφουν τις θεµελιώδεις αξίες που έκαναν την Ευρώπη αυτό που ήταν. Κατανοεί κανείς πως η Ευρώπη µπορεί να ανησυχεί, ακόµη και να πανικοβάλλεται προσπαθώντας να διαφυλάξει τις µεγάλες πολιτιστικές παραδόσεις της, να επωφεληθεί από τα πλούτη που εποφθαλµιά στον µη δυτικό κόσµο και να διατηρήσει τα πλεονεκτήµατα που κέρδισε σε τόσους αιώνες ταξικών συγκρούσεων, αποικιοκρατίας και πολέµων αλληλοεξόντωσης. Αν είναι όµως να προστατέψει τον εαυτό της, καταλήγει ο Παµούκ, θα ήταν καλύτερα να κάνει µια ενδοσκόπηση, να θυµηθεί τις θεµελιώδεις αξίες της που την έκαναν κάποτε το κέντρο όλων των διανοουµένων του κόσµου.