ΚΡΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΝΑΤΟ

enet.gr

Ανεμος λιτότητας σαρώνει τα ΝΑΤΟϊκά επιτελεία, αναγκάζοντας τους στρατηγούς να ξανασκεφτούν την οικονομική διαχείριση αυτής της τεράστιας πολεμικής μηχανής.

Ο,τι δεν μπόρεσε να πετύχει ο μαχητικός αντιμιλιταριστικός ακτιβισμός του παρελθόντος, το πετυχαίνει τώρα η οικονομική κρίση, υποχρεώνοντας σε συρρίκνωση τον υπερτροφικό ΝΑΤΟϊκό στρατιωτικό οργανισμό. Με τις στρόφιγγες των παχυλών «αμυντικών δαπανών» να κλείνουν, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υλοποιούν προγράμματα περικοπών και άγριας λιτότητας, το ΝΑΤΟ δυσανασχετεί και ξανασχεδιάζει το μέλλον του οικονομικότερα. Η κρίση υποχρεώνει τους στρατηγούς να καταλάβουν ότι στο νέο παγκόσμιο στρατιωτικό περιβάλλον «δεν είναι οι αριθμοί αλλά η αποτελεσματικότητα» που μετρά, αντίληψη που οδηγεί σε μικρότερους αλλά λειτουργικότερους στρατούς.

Πρόκειται για μια αλλαγή που δεν έρχεται εύκολα, κι αυτό φάνηκε σε πρόσφατη σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Μόναχο. Το θέμα που κυριάρχησε δεν ήταν -όπως αναμενόταν- οι λαϊκές κινητοποιήσεις στον αραβικό κόσμο, αλλά το ζήτημα των περικοπών στους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς των χωρών-μελών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Οι αμερικανοί στρατηγοί ήταν εκείνοι που εξέφρασαν τις εντονότερες ανησυχίες για το μέλλον του ΝΑΤΟ, διαβλέποντας ότι οι δαπάνες από τη δράση του ΝΑΤΟϊκού «παγκόσμιου χωροφύλακα» θα βαρύνουν περισσότερο τις ΗΠΑ, εφόσον οι ευρωπαίοι σύμμαχοι θα συνεισφέρουν ολοένα και λιγότερα.

«Αν οι περικοπές είναι υψηλές, τότε δεν θα μπορούμε να διασφαλίσουμε την ασφάλεια των δημοκρατικών κοινωνιών μας και την οικονομική μας ευημερία», είπε από το βήμα της συνόδου ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, μεταφέροντας τις ανησυχίες των αμερικανών επιτελών για τη μελλοντική αποτελεσματικότητα της συμμαχίας. Ανησυχίες, όμως, που δεν δείχνουν να συμμερίζονται οι Ευρωπαίοι, και χαρακτηριστική ήταν η ομιλία του γερμανού υπουργού Αμυνας Καρλ Γκούτενμπεργκ που αγνόησε τις προειδοποιήσεις του Ράσμουσεν και «απηύθυνε φλογερή ομιλία υπέρ των περικοπών των στρατιωτικών δαπανών».

Πράγματι, η Γερμανία προωθεί αυτή την εποχή τις σημαντικότερες αλλαγές στη στρατιωτική της μηχανή από την εποχή της ίδρυσης του μεταπολεμικού γερμανικού στρατού, το 1956. Πρόκειται για αναστολή της υποχρεωτικής στράτευσης με ταυτόχρονη μείωση του αριθμού των οπλιτών από 240.000 κληρωτούς σε 180.000 εθελοντές - δηλαδή επαγγελματίες στρατιώτες. Στο πλαίσιο αυτών των μειώσεων, προβλέπεται και η περικοπή του στρατιωτικού προϋπολογισμού κατά 8 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.

Στο πνεύμα της λιτότητας κινούνται και η Γαλλία με τη Βρετανία, που έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα μοιράζονται τα αεροπλανοφόρα τους, εκτελώντας από κοινού περιπολίες. Ανάλογα κοινή χρήση θα κάνουν και στα πυρηνικά τους εργαστήρια, μοιράζοντας τα κόστη των ερευνών για νέα οπλικά συστήματα. Ακολουθεί η Ιταλία με ανακοινώσεις για περικοπές στρατιωτικών δαπανών, η Σουηδία που επίσης καταργεί την υποχρεωτική στράτευση και μειώνει κατά 50% τον αριθμό των οπλιτών της, και τέλος η Ολλανδία, που προς το παρόν ξεκινά με μείωση κατά 15% του προσωπικού του υπουργείου Αμυνας, ώστε να περιορίσει τις στρατιωτικές της δαπάνες.

Οι περισσότεροι αναλυτές προβλέπουν ότι όσο απο-στρατιωτικοποιείται η ευρωπαϊκή αντίληψη περί «ασφάλειας» τόσο αυξάνει η στρατιωτική εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ. Είναι, με άλλα λόγια, η ίδια ανησυχία της Ουάσιγκτον ότι η μείωση της ευρωπαϊκής συμμετοχής στη ΝΑΤΟϊκή ομπρέλα θα βαρύνει οικονομικά την αμερικανική οικονομία. Οπως είπε και ο αμερικανός υπουργός Αμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς, «οι ευρωπαϊκές περικοπές σημαίνουν μεγαλύτερη εξάρτηση από τα αμερικανικά στρατεύματα όταν ξεσπάσουν κρίσεις». Κι όλα αυτά, ενώ και η Ουάσιγκτον μειώνει τον στρατιωτικό της προϋπολογισμό κατά 78 δισεκατομμύρια δολάρια για τα επόμενα πέντε χρόνια έπειτα από σερί δεκαετιών συνεχών αυξήσεων.

Στο ΝΑΤΟ όμως -και με δεδομένο το άνοιγμα των ΝΑΤΟϊκών επιχειρήσεων σε περιοχές πέραν της γεωγραφικής του ευθύνης, όπως επιβάλλουν οι αυτοκρατορικοί πόλεμοι- η αντίληψη που αναδύεται είναι απλή: «Κανείς δεν χρειάζεται 27 στρατιωτικές και 27 ναυτικές δυνάμεις. Χρεοκοπήσαμε».