ΠΟΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΜΙΛΙΤΑΡΙΣΜΟ;

Σίσσυ Βωβού - Μέλος Αντιεθνικιστικής Αντιμιλιταριστικής Πρωτοβουλίας - Ιούνιος 2013

Στενάχωρος ο τίτλος, σε συνθήκες ανόδου του εθνικισμού

Μιλώντας για το μιλιταρισμό, έχουμε παρουσιάσει ως θετικό στοιχείο ότι για πρώτη φορά από το 1998 υπάρχει πττώση των συνολικών εξοπλιστικών δαπανών σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με το Ινστιτούτο ΣΙΠΡΙ, ενώ ανοδική τάση έχουν οι δαπάνες στις ανερχόμενες χώρες, Κίνα, Ρωσία.

Στην Ελλάδα επίσης έχουμε περικοπή των στρατιωτικών δαπανών σε ποσοστό πολυ μικρότερο αυτής για τις κοινωνικές δαπάνες, την παιδεία, κοινωνική πρόνοια, υγεία. Για το στρατό των κληρωτών και τις σκέψεις που επανέρχονται τακτικά για αύξηση θητείας καθώς και για τις διώξεις αντιρρησιών συνείδησης, θα μιλήσουν άλλοι σύντροφοι από το πάνελ.

Η Ελλάδα, ως πλήρες μέλος του ΝΑΤΟ συνεχίζει την παρουσία της σε κατοχές, όπως αυτή του Αφγανιστάν από το 2001 (όπου έχει επικουρικό ρόλο, αλλά ρόλο) και στο Κόσοβο όπου τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ εισήλθαν από το 1999 και παραμένουν έως σήμερα. Το αίτημα απεμπλοκής από το ΝΑΤΟ, που είναι αίτημα του αντιπολεμικού και φιλειρηνικού κινήματος ευρίσκεται στα προγράμματα των αριστερών κομμάτων της Βουλής, αλλά δεν παίρνει καμιά δημοσιότητα και καμιά προτεραιότητα. Είναι στα λόγια, δηλαδή. Η δέσμευση του ΝΑΤΟ για αποχώρηση από το Αφγανιστάν το 2014 δεν γνωρίζουμε πώς θα υλοποιηθεί από τον ελληνικό στρατό, μια και δεν έχουν γίνει ανακοινώσεις.

Η αλήθεια είναι ότι το μεγάλο και εύλογο ενδιαφέρον των λαϊκών δυνάμεων, ακόμα και των αντιμιλιταριστικών δυνάμεων, για την οικονομική κρίση και τις κοινωνικές καταστροφικές επιπτώσεις της, έχει επισκιάσει κάθε δραστηριοποίηση γι’ αυτά τα θέματα, και κάθε προσπάθεια ανάδειξής τους τα δύο τελευταία χρόνια παραμένει σποραδική και περιθωριακή. Ο βαθύτερος λόγος όμως, είναι μια γενικότερη στροφή στην εθνικιστική αναδίπλωση, όχι μόνο στην Ελλάδα.

Στην Ελλάδα της κρίσης, ο εθνικισμός αναπτύσσεται μέσα από τα δόγματα των φασιστών αλλά καταλαμβάνει όλο και περισσότερο χώρο στην κοινωνία, στα κόμματα της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, ακόμα όμως και στα κόμματα της αριστεράς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ΣΥΡΙΖΑ, που αυτή τη στιγμή συζητά για το συνέδριό του. Αυτή είναι μια άλλη πλευρά της πολιτικής του σοκ, που δεν μπορεί να την υποτιμούμε. Και μάλιστα, μπορεί να αποδειχθεί πολιτικά πολύ πιο επικίνδυνη από άλλες επιπτώσεις της ασκούμενης πολιτικής.

Ο εθνικισμός πρέπει να πούμε ότι ανεβαίνει στη χώρα μας, σε συνδυασμό με την άνοδο του ρατσισμού και του φασιστικού φαινομένου. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ναζιστική συμμορία της Χρυσής Αυγής, που στις εκλογές πριν ένα χρόνο πήρε 7% των ψήφων και δυστυχώς όλες οι δημοσκοπήσεις την δείχνουν ανερχόμενη έως και 10 ή 11%, περηφανεύεται ότι είμαστε Έλληνες εθνικιστές, όταν κατηγορούνται δικαίως ότι είναι φασίστες και ναζιστές. Η ελληνική σημαία χρησιμοποιείται συστηματικά ως σύμβολο εναντίον των «μεταναστών που κατακτούν τη χώρα» και ο εξελισσόμενος αυτός συμβολισμός μετατοπίζει μια συνήθη στάση του λαού απέναντι στο σύμβολο-σημαία. Στο πλαίσιο δε του δίκαιου αισθήματος εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη σημερινή της μορφή, δηλαδή της πολιτικής που ακολουθεί, υπάρχει μια άνοδος του πατριωτισμού όπως ονομάζεται, ως αντίβαρο στον ιμπεριαλισμό και την οικονομική κατακτητικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπάρχει ευρύτατα διαδεδομένη ανάλυση ότι ο πατριωτισμός με τον εθνικισμό δεν ταυτίζονται, παράδειγμα η θέση του ΣΥΡΙΖΑ ότι «καταπολεμά συστηματικά τον εθνικισμό αντιτάσσοντας έναν καλώς εννοούμενο πατριωτισμό»,  παρ’ όλα αυτά η ανερχόμενη εθνική ιδεολογία χρησιμοποιεί το έθνος ως φορέα συγκρότησης και ταυτότητας, επισκιάζοντας συχνά την ταξικότητα και την καπιταλιστική φύση της χώρας αυτής της οποίας είμαστε πολίτες. Συγκεκριμένα στη σημερινή Ελλάδα, αναπτύσσεται συχνά και σε πλατιά στρώματα ένας αντιγερμανισμός, ενώ ο αντιαμερικανισμός του παρελθόντος έχει κλειστεί προς το παρόν στο ντουλάπι για σύντομη επόμενη χρήση, που αγνοεί τα ταξικά χαρακτηριστικά των αντίστοιχων χωρών και τις επιθέσεις των κυβερνήσεών τους κατά των «δικών τους» λαϊκών και εργατικών τάξεων. Τώρα τελευταία λόγω της σύμπτωσης των επιθέσεων της τουρκικής κυβέρνησης και της ελληνικής κυβέρνησης εναντίον λαϊκών κινητοποιήσεων, φάνηκε καθαρά με ποιον Έλληνα και με ποιον Τούρκο μπορεί να είναι ή να μην είναι οι λαϊκές δυνάμεις.

Παράδειγμα με τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά από αυτά του ΣΥΡΙΖΑ είναι το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας αλλά σε ένα βαθμό και του ΠΑΣΟΚ, που υπερπροβάλλουν την πατρίδα και τις ανάγκες της, αποταξικοποιώντας τις, για να καλύψουν τις αντιλαϊκές πολιτικές τους. Απλώς επιβεβαιώνουν τη ρήση ότι ο πατριωτισμός είναι το τελευταίο καταφύγιο των πολιτικών απατεώνων.

Η στρατιωτικοποίηση στην κοινωνία έχει πλέον πάρει και καινούριες μορφές, όπως οι στρατιωτικοί σχηματισμοί του φασιστικού κόμματος στις συλλογικές εκδηλώσεις του, με ομοιόμορφη ένδυση, με στρατιωτικό βήμα που περνά μέσα από πόλεις επαρχιακές ή συνοικίες και φυσικά η μιλιταριστική ιδεολογία την οποία εκπέμπουν. Ίσως αυτές είναι οι πιο επικίνδυνες. Μια άλλη πλευρά έξαρσης της στρατιωτικοποίησης, είναι η συχνότατη πλέον πολιτική επιστράτευση των απεργών, που αποτελεί μια τιμωρητική απάντηση της κυβέρνησης απέναντι στις σημαντικές απεργίες, αλλά από την άλλη μεριά εθίζει ή προσπαθεί να εθίσει την κοινωνία στο στρατιωτικό πνεύμα. Για να μην ξανα-ανακαλύπτουμε την Αμερική, ας σημειώσουμε  ότι η πολιτική επιστράτευση είναι διαχρονικό όπλο της εξουσίας στην Ελλάδα, ίσως με όχι τόσο συχνή χρήση, ενώ η κήρυξη των απεργιών σε κρίσιμους κλάδους ως «παράνομων και καταχρηστικών» χωρίς επιστράτευση, είναι πάγια πολιτική των δικαστηρίων εδώ και κάποιες δεκαετίες, και έχει χρησιμοποιηθεί εξίσου από κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας.

Το στρατιωτικό πνεύμα φυσικά ταυτίζει το στρατό και το μιλιταρισμό με τον ανδρισμό, και σε μια συνθήκη έξαρσής του, με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που αναφέρω,  υποτιμώνται οι γυναίκες  και η αξία τους. Στον ελληνικό στρατό υπάρχουν αρκετές γυναίκες πλέον στο σώμα των αξιωματικών αλλά και των 5ετών, ενώ η υποχρεωτική θητεία είναι μόνο για τους άνδρες. Παρ’ όλα αυτά, ο ανδρισμός ως ιδεολογία κυριαρχεί και εκπέμπεται επιθετικά. Το πνεύμα αυτό είναι μια πηγή ιδεολογικής υποτίμησης των γυναικών, ανάμεσα σε πολλές άλλες. Και ως γνωστόν στα φασιστικά κόμματα έχουμε ανοιχτή αντίδραση στην έννοια της ισότητας των δύο φύλων, όπως γίνεται κι εδώ στην Ελλάδα, όσο και υποστήριξη του «παραδοσιακού ρόλου των γυναικών», οι οποίες πρέπει να εκπαιδεύσουν τα παιδιά τους να γίνουν «πραγματικοί Έλληνες».

Μιλώντας για τα ανοιχτά μέτωπα του ελληνικού εθνικισμού, που είναι τα γνωστά με την Δημοκρατία της Μακεδονίας και την Τουρκία, πρέπει να πούμε ότι δεν υπάρχουν ούτε σοβαρές εξελίξεις ούτε εξάρσεις, στο πλαίσιο, όπως είπαμε, της επικέντρωσης στην οικονομική κρίση, στο χρέος, στις τράπεζες. Με την ΔτΜ εκκρεμεί η ονομασία, και εμείς που αναγνωρίζουμε το συνταγματικό της όνομα είμαστε πολύ μικρή μειοψηφία, ενώ όλα τα κόμματα της Βουλής πλην των φασιστών, ακόμα και τα αριστερά που υποτίθεται ότι έχουν ιστορικά μια διεθνιστική οπτική, υποστηρίζουν τη σύνθετη ονομασία, ενώ η Ελλάδα βάζει βέτο για είσοδο της χώρας σε διεθνείς οργανισμούς όπως ΕΕ και ΝΑΤΟ, αν αυτό το θέμα δεν λυθεί. Ίσως άθελά της η Ελλάδα κάνει ένα καλό στο λαό της βόρειας γειτόνισσάς μας, αφού μέχρι τώρα η χώρα δεν έχει μπει σ’ αυτούς τους διεθνείς οργανισμούς. Είναι γνωστή τουλάχιστον στο παρόν ακροατήριο η αντίδραση της Αντιεθνικιστικής Αντιμιλιταριστικής Πρωτοβουλίας στο Βέτο της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ το 2009, όπου σε συνεργασία με δυνάμεις από τη ΔτΜ διαδηλώσαμε αρχικά στα Σκόπια και αργότερα στην Ελλάδα με σύνθημε «Βέτο στον Εθνικισμό, βέτο στο ΝΑΤΟ».

Με αφορμή την επικαιρότητα του συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ, που είναι πλέον ένα μεγάλο κόμμα και οι πολιτικές του επηρεάζονται από το μέγεθος και επηρεάζουν την κεντρική πολιτική σκηνή και τις συνειδήσεις σε ευρύτατη κλίμακα, να πούμε ότι υπάρχουν εντάσεις αναφορικά τόσο με την ονομασία της γειτονικής μας Δημοκρατίας της Μακεδονίας όσο και με την Τουρκία. Η σύγκρουση των τάσεων στην ουσία ισορροπεί προς το παρόν σε έναν διεθνιστικό πατριωτισμό ας πούμε, της κεντρικής γραμμής, και σε μια προσπάθεια από την άλλη, λεγόμενων πατριωτικών δυνάμεων, προερχόμενων κυρίως από το ΠΑΣΟΚ, για μετατόπισή του σε σκληρές εθνικιστικές θέσεις. Υπάρχει και η διεθνιστική κατεύθυνση, από τις δυνάμεις της ΑΝΑΣΑ, που κάνουν τη δική τους συμβολή, υποστηρίζοντας την αναγνώριση μειονοτήτων και εθνοτήτων και τη στηλίτευση του ελληνικού εθνικισμού, ο οποίος παραδοσιακά μένει στο απυρόβλητο. Η κεντρική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για «σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό και για όλες τις χρήσεις» είναι πλέον ανεφάρμοστη λόγω της αναγνώρισης της μικρής αυτής χώρας από 130 χώρες του ΟΗΕ με το συνταγματικό της όνομα, ενώ θα ήταν εφαρμόσιμη ίσως το 1993 με την ενδιάμεση συμφωνία. Συνεπώς όταν ξενατεθεί το πρόβλημα, ιδιαίτερα με το θέμα της εισόδου της ΔτΜ σε διεθνείς οργανισμούς, ο ΣΥΡΙΖΑ θα τραβήξει ή θα συναινέσει σε μια σκληρή εθνικιστική γραμμή, που θα αφήνει τη γειτονική χώρα στο περιθώριο. Πάντως, σε καμιά περίπτωση δεν έχει κάνει αγώνα για να μεταπείσει ευρείες λαϊκές δυνάμεις για τα εθνικιστικά αδιέξοδα της ονοματολογίας. Πίσω από όλη αυτή την ονοματολογία βρίσκεται η άρνηση της ύπαρξης εθνικής μειονότητας. Ενώ ο Τσίπρας έχει κάνει θετικές δηλώσεις, οι Θέσεις δεν θέτουν τέτοιο θέμα. Επίσης βρίσκονται τα σοβαρά οικονομικά συμφέροντα μέρους του ελληνικού κεφαλαίου, το οποίο έχει βρει την κότα με τα χρυσά αυγά, δεκαετίες πριν την κρίση, όσο και οι βαθιά εμπεδωμένοι εθνικισμοί και αλυτρωτισμοί, βαθέως κράτους και παρακράτους, οι οποίοι ήταν και η αιτία για την εθνικιστική παραφροσύνη του 1991.

Το ίδιο γίνεται και για την τουρκική μειονότητα της Θράκης, όπου επίσης ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δίγλωσση πολιτική και δεν παίρνει καθαρές θέσεις για να μην σπάσει τα αυγά της εθνικιστικής ομοψυχίας. Πολλές φορές όμως παίρνει θέσεις, έχει ήδη εκλέξει και δύο βουλευτές της μειονότητας οι οποίοι δίνουν τις συνεχείς μάχες τους για τα δικαιώματά της.

Ένα άλλο μέτωπο που προφανώς εμφανίζεται, και αφορά ερμηνείες της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων, είναι η θέση για το Κόσοβο. Η Ελλάδα ως κράτος αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα δεν δέχονται την ανεξαρτησία του Κοσόβου, η οποία έχει γίνει αποδεκτή από 103 χώρες του κόσμου, μεταξύ των οποίων 23 από τις 28 χωρες της ΕΕ, επικαλούμενοι την πιθανότητα της δημιουργίας μεγάλης Αλβανίας.

Πάντως το φασιστικό κόμμα θίγει και προσπαθεί συχνά να καλλιεργήσει εθνικιστικές υστερίες με τέτοια θέματα, αλλά προς το παρόν έχει «επιτυχίες» μόνο στο ρατσισμό και στα βίαια πογκρόμ εναντίον μεταναστών και μεταναστριών.

Συνεχίζουμε λοιπόν τον αντιεθνικιστικό και αντιμιλιταριστικό μας αγώνα στη δύσκολη αυτή περίοδο, έστω και με μειωμένες δυνάμεις. Στην ευρωπαϊκή συνέλευση του Alter Summit για την ειρήνη, που έγινε πριν τρεις εβδομάδες εδώ στο ΟΑΚΑ  και μετείχαν εκπρόσωποι σχετικών οργανώσεων από 15 χώρες, θέσαμε νέες βάσεις δικτύωσης και συνεργασίας, και αναφέραμε τις αγωνιστικές ημερομηνίες στις οποίες θα γίνει προσπάθεια συντονισμού και κοινής δράσης. σε βαθμό ανάλογα με την ικανότητα των ευρωπαϊκών και εθνικών κινημάτων. Είναι οι παρακάτω:

01.12.2013                                    international drone conference, London

(Τα drones είναι μη στελεχωμένα οχήματα, ας πούμε αεροσκάφη, που χρησιμοποιούνται χωρίς κίνδυνο για απώλειες και βομβαρδίζουν παντού, από το 2003)

21.09.2013                  international day of Peace

December 2013           EU Summit on Defence and Security

6-9.06.2014                 Sarajevo Peace Events on the occasion of the beginning of 100 years WWI

September 2013          Preparatory Meeting Sarajevo Peace Events in Sarajevo (Contact: hr.braun@gmx.net)

April 2014                   Global Day Against Military Spending (GDAMS), www.demilitarize.org

Date unknown          International conference on WMD free zone in Middle East, Greece

17ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ, 30 Ιουνίου 2013