Obama: Όχι πια διαρκείς πολέμους για τις ΗΠΑ

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την πεποίθησή του ότι ο πόλεμος στο Αφγανιστάν θα λήξει επίσημα στα τέλη του τρέχοντος έτους.

Παρά το γεγονός ότι η ετήσια ομιλία του Προέδρου των ΗΠΑ ενώπιον του Κογκρέσου, επικεντρώνεται συνήθως σε εγχώριες υποθέσεις, ο Barack Obama αφιέρωσε αξιοσημείωτο μέρος του περιεχομένου της χθες σε ζητήματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.

Η αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν, η κατάσταση στη Συρία και η συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, και η διασφάλιση των αμερικανικών και συμμαχικών συμφερόντων στην Ευρώπη, την Αφρική, την Ασία και τον Ειρηνικό, ξεχωρίζουν ως προτεραιότητες στον τομέα των εξωτερικών υποθέσεων της Ουάσιγκτον. Ο Obama υπογράμμισε ιδιαίτερα ότι η Αμερική πρέπει να μετακινηθεί από τη βάση του διαρκούς πολέμου που την χαρακτηρίζει. Τόνισε τη σημασία της διπλωματίας, αλλά ταυτόχρονα υπογράμμισε την ανάγκη για ισχυρές και αξιόπιστες Ένοπλες Δυνάμεις για στήριξη της διπλωματικής δράσης για να είναι αποτελεσματική. Αυτό το πνεύμα σαφώς διέκρινε τις κινήσεις του στη συριακή κρίση, όπως και στο θέμα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, και η τοποθέτηση του αυτή στο Κογκρέσο δίνει το στίγμα της πολιτικής που ο Αμερικανός πρόεδρος θα συνεχίσει να ακολουθεί. Απόσπασμα της ομιλίας του Προέδρου των ΗΠΑ  για την Κατάσταση του Εθνους ενώπιον της ολομέλειας του Κογκρέσου:

Αφγανιστάν, Συρία, Ιράν

Όταν ανέλαβα καθήκοντα, σχεδόν 180.000 Αμερικανοί ήταν τοποθετημένοι στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Σήμερα, όλα τα στρατεύματά μας είναι έξω από το Ιράκ. Πάνω από 60.000 των στρατευμάτων μας έχουν ήδη έρθει σπίτι από το Αφγανιστάν. Με τις αφγανικές δυνάμεις τώρα στην πρώτη θέση για τη δική τους ασφάλεια, τα στρατεύματά μας έχουν κινηθεί προς ένα υποστηρικτικό ρόλο. Μαζί με τους συμμάχους μας, θα ολοκληρώσουμε την αποστολή μας εκεί μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους, και ο μακρύτερος πόλεμος της Αμερικής θα τελειώσει επιτέλους.

Μετά το 2014, θα υποστηρίξουμε ένα ενιαίο Αφγανιστάν, καθώς αναλαμβάνει την ευθύνη για το δικό του μέλλον. Αν η αφγανική κυβέρνηση υπογράψει τη συμφωνία ασφαλείας που έχουμε διαπραγματευτεί, μια μικρή δύναμη των Αμερικανών θα μπορούσε να παραμείνει στο Αφγανιστάν με συμμάχους του ΝΑΤΟ για να φέρει εις πέρας δύο περιορισμένες αποστολές: Την εκπαίδευση και την υποστήριξη των αφγανικών δυνάμεων, και αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις για να καταδιώξουμε οποιαδήποτε απομεινάρια της Al Qaeda. Γιατί, ενώ η σχέση μας με το Αφγανιστάν θα αλλάξει, ένα πράγμα δεν θα αλλάξει: η αποφασιστικότητα μας ότι οι τρομοκράτες δεν εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον της χώρας μας .

Το γεγονός είναι, ότι ο εν λόγω κίνδυνος παραμένει. Ενώ έχουμε θέσει την ηγεσία της Al Qaeda σε πορεία ήττας, η απειλή έχει εξελιχθεί, καθώς θυγατρικές οργανώσεις της Al Qaeda και άλλοι εξτρεμιστές κάνουν ρίζες σε διάφορα μέρη του κόσμου. Στην Υεμένη, τη Σομαλία, το Ιράκ, και Μάλι, πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με τους εταίρους μας για να διακόψουμε και να απενεργοποιήσουμε αυτά τα δίκτυα. Στη Συρία, θα υποστηρίξουμε την αντιπολίτευση που θα απορρίπτει την ατζέντα των τρομοκρατικών δικτύων. Εδώ στο εσωτερικό, θα συνεχίσουμε να ενισχύουμε τις άμυνες μας, και την καταπολέμηση των νέων απειλών όπως οι κυβερνοεπιθέσεις. Και καθώς αναδιαμορφώνουμε τον προϋπολογισμό της άμυνας μας, θα πρέπει να έχουμε πίστη για τους ένστολους άνδρες και γυναίκες, και να επενδύουμε στις δυνατότητες που χρειάζονται για να πετύχουν σε μελλοντικές αποστολές.»

Μετακίνηση από τον διαρκή πόλεμο

Πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση. Αλλά πιστεύω ακράδαντα ότι η ηγεσία μας και η ασφάλειά μας δεν μπορεί να εξαρτώνται από τους στρατιωτικούς μας και μόνο. Ως ο Ανώτατος Διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων, έχω χρησιμοποιήσει βία όταν χρειάστηκε για να προστατεύσω τον αμερικανικό λαό, και ποτέ δεν θα διστάσω να το πράξω ενόσω κατέχω το αξίωμα αυτό. Αλλά δεν θα στείλω τα στρατεύματα μας σε επιβλαβείς αποστολές εκτός αν είναι πραγματικά απαραίτητο. Ούτε θα επιτρέψω στους γιους και τις κόρες μας να εισέλθουν σε αορίστου διάρκεια συγκρούσεις. Πρέπει να πολεμήσουμε τις μάχες εκείνες που χρειάζεται να πολεμήσουμε, όχι εκείνες που προτιμούν από εμάς οι τρομοκράτες – μεγάλης κλίμακας αναπτύξεις που στραγγίζουν τη δύναμή μας και μπορεί τελικά να τροφοδοτούν τον εξτρεμισμό.

Έτσι, καθώς ακόμη καταδιώκουμε με επιθετικότητα τα τρομοκρατικά δίκτυα – μέσω πιο στοχευμένων προσπαθειών και με την οικοδόμηση της ικανότητας των εταίρων μας στο εξωτερικό – η Αμερική πρέπει να μετακινηθεί από τη βάση του διαρκούς πολέμου. Γι ‘αυτό έχω επιβάλει συνετά όρια στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών – γιατί δεν θα είμαστε ασφαλέστεροι αν οι άνθρωποι στο εξωτερικό πιστεύουν ότι χτυπάμε στο εσωτερικό των χωρών τους, αδιαφορώντας για τις συνέπειες . Γι ‘αυτό , σε συνεργασία με αυτό το Κογκρέσο , θα μεταρρυθμίσω τα προγράμματα επιτήρησης μας – γιατί το σημαντικό έργο της κοινότητας των μυστικών υπηρεσιών μας εξαρτάται από την εμπιστοσύνη του κοινού , εδώ και στο εξωτερικό , ότι η προστασία της ιδιωτικής ζωής των απλών ανθρώπων δεν παραβιάζεται. Και με τον πόλεμο στο Αφγανιστάν να τελειώνει, αυτό πρέπει να είναι το έτος που το Κογκρέσο αποσύρει τους εναπομένοντες περιορισμούς στις μεταφορές κρατουμένων και κλείνει τη φυλακή του Γκουαντάναμο – γιατί αντιμετωπίζουμε την τρομοκρατία, όχι μόνο μέσω των υπηρεσιών πληροφοριών και της στρατιωτικής δράσης , αλλά παραμένοντας πιστοί στα συνταγματικά μας ιδεώδη, και αποτελώντας παράδειγμα για τον υπόλοιπο κόσμο.

Ισχυρή διπλωματία και το Ιράν

Βλέπετε, σε έναν κόσμο πολύπλοκων απειλών, η ασφάλεια και η ηγεσία μας εξαρτάται από όλα τα στοιχεία της ισχύος μας – συμπεριλαμβανομένης και της ισχυρής διπλωματίας αρχών. Η Αμερικανική διπλωματία έχει συσπειρώσει πέραν από πενήντα χώρες για την πρόληψη του ενδεχομένου πυρηνικά υλικά να πέσουν σε λάθος χέρια, και μας επέτρεψε να μειώσουμε τη δική μας εξάρτηση από τα αποθέματα του Ψυχρού Πολέμου. Η αμερικανική διπλωματία, υποστηριζόμενη από την απειλή χρήσης βίας, είναι ο λόγος που απομακρύνθηκαν τα χημικά όπλα της Συρίας , και θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τη διεθνή κοινότητα για να οδηγηθεί ο λαός της Συρίας στο μέλλον που του αξίζει – ένα μέλλον απαλλαγμένο από τη δικτατορία, τον τρόμο και το φόβο. Τη στιγμή που μιλάμε, η αμερικανική διπλωματία υποστηρίζει τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους που συμμετέχουν σε δύσκολες αλλά απαραίτητες συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης εκεί∙ για να επιτύχουν αξιοπρέπεια και ένα ανεξάρτητο κράτος για τους Παλαιστίνιους και διαρκή ειρήνη και ασφάλεια του κράτους του Ισραήλ – ένα εβραϊκό κράτος που ξέρει ότι η Αμερική θα είναι πάντα στο πλευρό τους .

Και είναι η αμερικανική διπλωματία, που υποστηριζόμενη από την άσκηση πίεσης , έχει σταματήσει την πρόοδο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν – και τράβηξε πίσω τμήματα του εν λόγω προγράμματος – για πρώτη φορά σε μια δεκαετία . Καθώς μαζευόμαστε εδώ απόψε, το Ιράν έχει αρχίσει να εξαλείφει τα αποθέματα υψηλότερου επιπέδου εμπλουτισμένου ουρανίου. Δεν εγκαθιστά προηγμένους φυγοκεντρωτές. Πρωτοφανής επιθεωρήσεις βοηθούν τον κόσμο να ελέγξει, καθημερινά, ότι το Ιράν δεν κατασκευάζει βόμβα. Και με τους συμμάχους και τους εταίρους μας, έχουμε εμπλακεί σε διαπραγματεύσεις για να δούμε αν μπορούμε ειρηνικά να επιτύχουμε το στόχο που όλοι συμμεριζόμαστε: αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Οι διαπραγματεύσεις θα είναι δύσκολες. Ίσως και να μην επιτύχουν. Είμαστε σαφείς όσον αφορά την υποστήριξη του Ιράν σε τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ , η οποία απειλεί τους συμμάχους μας. Και η δυσπιστία μεταξύ των εθνών μας δεν μπορεί με ευχές να διαλυθεί. Αλλά οι διαπραγματεύσεις αυτές δεν βασίζονται στην εμπιστοσύνη. Οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη συμφωνία στην οποία θα καταλήξουμε, θα πρέπει να στηρίζεται σε επαληθεύσιμα μέτρα που θα πείθουν εμάς και τη διεθνή κοινότητα ότι το Ιράν δεν κατασκευάζει πυρηνική βόμβα. Εάν ο Τζων Κέννεντυ και ο Ρόναλντ Ρέιγκαν μπορούσαν να διαπραγματευτούν με τη Σοβιετική Ένωση , τότε σίγουρα μια ισχυρή και γεμάτη αυτοπεποίθηση Αμερική μπορεί σήμερα να διαπραγματευτεί με λιγότερο ισχυρούς αντιπάλους.

Οι κυρώσεις που επιβάλαμε βοήθησαν να γίνει δυνατή αυτή η ευκαιρία. Αλλά επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: Εάν αυτό το Κογκρέσο μου στείλει νέο νομοσχέδιο κυρώσεων τώρα, που απειλεί να εκτροχιάσει τις συνομιλίες , θα ασκήσω βέτο. Για χάρη της εθνικής μας ασφάλειας, πρέπει να δώσουμε στη διπλωματία την ευκαιρία να πετύχει. Εάν οι ηγέτες του Ιράν δεν εκμεταλλευτούν αυτή την ευκαιρία, τότε θα είμαι ο πρώτος που θα καλέσει για περισσότερες κυρώσεις , και θα είμαι έτοιμος να χρησιμοποιήσω όλες τις επιλογές για να βεβαιωθώ ότι το Ιράν δεν θα κατασκευάσει πυρηνικό όπλο . Αλλά αν οι ηγέτες του Ιράν αδράξουν την ευκαιρία, τότε το Ιράν θα μπορούσε να κάνει ένα σημαντικό βήμα για να επανέλθει στην κοινότητα των εθνών, και θα έχουμε επιλύσει μία από τις κορυφαίες προκλήσεις ασφαλείας της εποχής μας, χωρίς τους κινδύνους του πολέμου.

Τέλος, ας θυμηθούμε ότι η ηγεσία μας δεν ορίζεται μόνο από την άμυνα κατά των απειλών, αλλά και από τις τεράστιες ευκαιρίες για να κάνει το καλό και να προωθήσει την κατανόηση σε όλο τον κόσμο – για την επίτευξη μεγαλύτερης συνεργασίας, για την επέκταση σε νέες αγορές, να ελευθερώσει τους ανθρώπους από τον φόβο και τις ανάγκες. Και κανείς δεν είναι σε καλύτερη θέση για να επωφεληθεί από αυτές τις ευκαιρίες εκτός από την Αμερική.

Ευρώπη, Αφρική, Ασία και Ειρηνικός

Η συνεργασία μας με την Ευρώπη παραμένει η ισχυρότερη που ο κόσμος έχει γνωρίσει ποτέ. Από την Τυνησία στη Βιρμανία, υποστηρίζουμε εκείνους που είναι πρόθυμοι να κάνουν τη σκληρή δουλειά της οικοδόμησης της δημοκρατίας . Στην Ουκρανία, υποστηρίζουμε την αρχή ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να εκφράζονται ελεύθερα και ειρηνικά, και να έχουν λόγο για το μέλλον της χώρας τους. Σε όλη την Αφρική, φέρνουμε σε επαφή τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις για να διπλασιαστεί η πρόσβαση στον ηλεκτρισμό και για να δοθεί τέλος στις συνθήκες φτώχειας. Στην Αμερική, χτίζουμε νέες εμπορικέ σχέσεις , αλλά επεκτείνουμε επίσης τις πολιτιστικές και εκπαιδευτικές ανταλλαγές μεταξύ των νέων. Και θα συνεχίσουμε να επικεντρώνουμε την προσοχή μας στην Ασία – Ειρηνικό , όπου υποστηρίζουμε τους συμμάχους μας να διαμορφώσουν ένα μέλλον μεγαλύτερης ασφάλειας και ευημερίας, και τείνουμε το χέρι σε όσους επλήγησαν από την καταστροφή – όπως κάναμε στις Φιλιππίνες , όταν πεζοναύτες και πολίτες μας έσπευσαν για να βοηθήσουν τους χτυπημένους από τον τυφώνα, και μας χαιρέτησαν με λέξεις όπως, “δεν θα ξεχάσουμε ποτέ την καλοσύνη σας” και “Ο Θεός να ευλογεί την Αμερική”!

Κυπριακό Κέντρο Στρατηγικών Μελετών