Πέμπτη, 27 Ιουλίου 2017

Σημειώσεις για την πολιτική της Αριστεράς στην Κύπρο και την ανατολική Μεσόγειο


Στο πλαίσιο του διαλόγου που διεξάγεται σε διάφορα επίπεδα για το Κυπριακό παραθέτουμε και αυτή την αντίληψη 
Αντώνης Νταβανέλος 
Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, η ανατολική Μεσόγειος είναι αυτήν τη στιγμή η πιο «θερμή» και επικίνδυνη περιοχή του πλανήτη. 
Την ώρα που γρά­φο­νται αυτές οι γραμ­μές, στα ανοι­χτά της Κύ­πρου «συ­νω­στί­ζο­νται» απέ­να­ντι στο τουρ­κι­κό ερευ­νη­τι­κό σκά­φος Barbaros και τα 2-3 πο­λε­μι­κά πλοία που το συ­νο­δεύ­ουν, γαλ­λι­κές φρε­γά­τες υπο­στή­ρι­ξης της έρευ­νας της Total, αμε­ρι­κα­νι­κά, ελ­λη­νι­κά και αι­γυ­πτια­κά πο­λε­μι­κά πλοία, ενώ ο ενα­έ­ριος χώρος της πε­ριο­χής έχει «δε­σμευ­τεί» από την πο­λε­μι­κή αε­ρο­πο­ρία του Ισ­ρα­ήλ. Για όσους βιά­ζο­νται να με­τρή­σουν «στιγ­μιαία» το συ­σχε­τι­σμό δύ­να­μης, θυ­μί­ζου­με ότι η Τουρ­κία ταυ­τό­χρο­να με τον από­πλου του Barbaros ανα­κοί­νω­σε τη συμ­φω­νία προ­μή­θειας υπερ­σύγ­χρο­νων συ­στοι­χιών πυ­ραύ­λων S400, επι­ση­μο­ποιώ­ντας μια σο­βα­ρό­τα­τη κλι­μά­κω­ση στη σύ­σφι­ξη των στρα­τιω­τι­κών σχέ­σε­ών της με τη Ρωσία του Πού­τιν. Ο κίν­δυ­νος συ­ντε­ταγ­μέ­νης πο­ρεί­ας προς πο­λε­μι­κή πε­ρι­πέ­τεια ή της «διο­λί­σθη­σης» προς αυτήν την κα­τα­στρο­φή μέσα από ένα «ατύ­χη­μα» είναι προ­φα­νής. Όσοι δεν το πι­στεύ­ουν ας ρί­ξουν μια ματιά στο χάρτη, εκεί που κά­πο­τε βρι­σκό­ταν η Συρία...

Αυτή η πυ­ρι­τι­δα­πο­θή­κη δη­μιουρ­γεί­ται από τη σύν­θε­ση δύο με­γά­λων ζη­τη­μά­των: του Κυ­πρια­κού και της σύ­γκρου­σης για τη μοι­ρα­σιά των υδρο­γο­ναν­θρά­κων της ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου (ΑΟΖ):

1. Όσοι προ­σέγ­γι­σαν τις εξε­λί­ξεις σχε­τι­κά με το Κυ­πρια­κό κά­νο­ντας λόγο για «ένα νέο σχέ­διο Ανάν», δη­λώ­νο­ντας μια εκ προ­οι­μί­ου «απορ­ρι­πτι­κή» πο­λι­τι­κή απέ­να­ντι στο εν­δε­χό­με­νο μιας συμ­φω­νί­ας επα­νέ­νω­σης του νη­σιού, σή­με­ρα απο­δει­κνύ­ο­νται εκτός τόπου και –κυ­ρί­ως– χρό­νου.

1α. Η ελ­λη­νι­κή και η ελ­λη­νο­κυ­πρια­κή πλευ­ρά μπή­καν στη δια­πραγ­μά­τευ­ση με σαφή στόχο: να ανα­τρέ­ψουν τα απο­τε­λέ­σμα­τα του πο­λέ­μου του ’74 με δι­πλω­μα­τι­κά μέσα. Ο Ν. Κο­τζιάς δή­λω­σε προ­σερ­χό­με­νος στο Κραν Μο­ντα­νά ότι η κα­τάρ­γη­ση των εγ­γυ­ή­σε­ων και η από­συρ­ση του τουρ­κι­κού στρα­τού θα ήταν αδια­νό­η­το ακόμα και να τε­θούν στο τρα­πέ­ζι μέχρι και πριν από δύο χρό­νια. Αυτή είναι μια μεί­ζων δια­φο­ρά με τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις της επο­χής Ανάν.

Η δια­φο­ρά αυτή «χτί­στη­κε» μέσα από με­γά­λες αλ­λα­γές στο συ­σχε­τι­σμό δύ­να­μης στην πε­ριο­χή: Αφε­νός τη συ­γκρό­τη­ση του «άξονα» Ελ­λά­δα - Κύ­προς - Αί­γυ­πτος - Ισ­ρα­ήλ, με την πλήρη υπο­στή­ρι­ξη των ΗΠΑ και της ΕΕ. Αφε­τέ­ρου τη ρήξη των σχέ­σε­ων με­τα­ξύ της Τουρ­κί­ας του Ερ­ντο­γάν και των δυ­τι­κών Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων που στα­δια­κά συν­δυά­ζε­ται με τη με­τα­τό­πι­ση της Τουρ­κί­ας μετά το (να­τοϊ­κής έμπνευ­σης) πρα­ξι­κό­πη­μα προς τη Ρωσία.

1β. Η τουρ­κι­κή πλευ­ρά στο Κραν Μο­ντα­νά, κα­τα­νο­ώ­ντας τις αλ­λα­γές στο συ­σχε­τι­σμό δύ­να­μης, απο­δέ­χθη­κε τη δια­πραγ­μά­τευ­ση επί των εγ­γυ­ή­σε­ων και της απο­χώ­ρη­σης του στρα­τού της, ελ­πί­ζο­ντας σε χρο­νο­δια­γράμ­μα­τα και την πα­ρου­σία της στο «μη­χα­νι­σμό ελέγ­χου» της υλο­ποί­η­σης των απο­φά­σε­ων. Εκεί βρέ­θη­κε μπο­στά σε νέα «έπλη­ξη»: Η ελ­λη­νι­κή πρό­τα­ση, με την υπο­στή­ρι­ξη της ΕΕ, του γ.γ. του ΟΗΕ, των Βρε­τα­νών (και δι’ αυτών, των ΗΠΑ), ανέ­θε­τε το «μη­χα­νι­σμό ελέγ­χου» των απο­φά­σε­ων σε δύ­να­μη υπό την επο­πτεία της... ΕΕ. Το στα­δια­κό «σβή­σι­μο» του εγ­γυ­η­τι­κού ρόλου και της στρα­τιω­τι­κής πα­ρου­σί­ας της Τουρ­κί­ας στο νησί ανε­τί­θε­το στον διε­θνή ιμπε­ρια­λι­στι­κό θεσμό όπου η Τουρ­κία δεν συμ­με­τέ­χει και απέ­να­ντί του βρί­σκε­ται σε καλ­πά­ζου­σα πο­ρεία επι­δεί­νω­σης σχέ­σε­ων (βλ. «επει­σό­δια» με Γερ­μα­νία, Ολ­λαν­δία κ.ο.κ.).

Αυτή ήταν η πραγ­μα­τι­κή αιτία του «ναυα­γί­ου» στο Κραν Μο­ντα­νά. Όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά δή­λω­σε ο Ν. Κο­τζιάς κατά την επι­στρο­φή του από την Ελ­βε­τία, στο Κραν Μο­ντα­νά υπήρ­ξαν δύο αντι­τι­θέ­με­να στρα­τό­πε­δα: η Τουρ­κία και όλοι οι άλλοι μαζί.

1γ. Η αί­σθη­ση υπε­ρο­χής οδή­γη­σε σε κλι­μά­κω­ση των απαι­τή­σε­ων και σχε­τι­κά με το χα­ρα­κτή­ρα ενός πι­θα­νώς ενο­ποι­η­μέ­νου κρά­τους στην Κύπρο. Ο Ν. Κο­τζιάς δή­λω­σε ότι δεν πρό­κει­ται να υπο­γρά­ψει τί­πο­τε λι­γό­τε­ρο από τη με­τα­τρο­πή της Κύ­πρου σε «φυ­σιο­λο­γι­κό κρά­τος», όπου, ως γνω­στόν, οι απο­φά­σεις λαμ­βά­νο­νται με την αρχή της πλειο­ψη­φί­ας. Μόνο που η Κύ­προς δεν είναι «φυ­σιο­λο­γι­κό κρά­τος»: συ­γκρο­τεί­ται από μια πλειο­ψη­φι­κή και μια μειο­ψη­φι­κή κοι­νό­τη­τα και –με ευ­θύ­νη των εθνι­κι­στών και των δύο πλευ­ρών– με­τα­ξύ των κοι­νο­τή­των έχει κυ­λή­σει αίμα. Η μόνη πραγ­μα­τι­κά δη­μο­κρα­τι­κή λύση σε ανά­λο­γα προ­βλή­μα­τα διε­θνώς είναι η (τάχα μη φυ­σιο­λο­γι­κή) πρό­νοια για ει­δι­κές «προ­στα­σί­ες» της μειο­ψη­φί­ας.

Ανή­κου­με σε αυ­τούς που είναι κα­χύ­πο­πτοι απέ­να­ντι στις λύ­σεις από τα πάνω. Ελ­πί­ζου­με σε κι­νή­σεις απο­κα­τά­στα­σης της εμπι­στο­σύ­νης «από τα κάτω», από την κοινή δράση των ερ­γα­ζο­μέ­νων, του λαού, της Αρι­στε­ράς. Όμως αυτήν τη στιγ­μή, η εκ προ­οι­μί­ου απόρ­ρι­ψη της Δι­ζω­νι­κής Δι­κοι­νο­τι­κής Ομο­σπον­δί­ας (ΔΔΟ) από το ΚΚΕ, αλλά και η στάση άλλων που χρό­νια απο­δέ­χο­νταν τη ΔΔΟ (π.χ. στο Συ­να­σπι­σμό) ενώ σή­με­ρα «στρί­βουν» σε μια γε­νι­κό­λο­γη απορ­ρι­πτι­κό­τη­τα, είναι πο­λι­τι­κή στάση που ρί­χνει νερό στο μύλο των εθνι­κι­στών στην Ελ­λά­δα και την Κύπρο, ενώ αφή­νει απο­λύ­τως ελεύ­θε­ρη την πρω­το­βου­λία κι­νή­σε­ων στις κυ­βερ­νή­σεις Τσί­πρα-Ανα­στα­σιά­δη για ελιγ­μούς κατά βού­λη­ση.

1δ. Η στάση αυτή είναι «τυφλή». Η Τουρ­κία και η τουρ­κο­κυ­πρια­κή πλευ­ρά έχουν, αν πιε­στούν δρα­μα­τι­κά, μια διέ­ξο­δο επι­κίν­δυ­νη μεν, αλλά διέ­ξο­δο: το σε­νά­ριο «Κρι­μαί­ας», δη­λα­δή την προ­σχώ­ρη­ση της τουρ­κο­κυ­πρια­κής Βό­ρειας Κύ­πρου στην Τουρ­κία, ύστε­ρα από ένα ει­κο­νι­κό ή ένα αυ­θε­ντι­κό δη­μο­ψή­φι­σμα. Και τότε ο πό­λε­μος θα έχει κάνει ένα με­γά­λο βήμα προς την επι­και­ρό­τη­τα...

1ε. Η εξέ­λι­ξη αυτή έχει μια πα­ρά­πλευ­ρη πο­λι­τι­κή συ­νέ­πεια. Ο Ν. Κο­τζιάς από «δαί­μο­νας» που τάχα προ­ε­τοί­μα­ζε ένα νέο σχέ­διο Ανάν έχει με­τα­τρα­πεί σε «εί­δω­λο» των απορ­ρι­πτι­κών δη­μο­σιο­γρά­φων αλλά και όλων των πα­ρα­γό­ντων του «πα­τριω­τι­κού χώρου», πα­σο­κι­κής, δε­ξιάς ή ακρο­δε­ξιάς προ­έ­λευ­σης. Ο πει­ρα­σμός για τον ίδιο τον Τσί­πρα είναι με­γά­λος: να ανα­ζη­τή­σει διέ­ξο­δο στην κα­τάρ­ρευ­ση του κόμ­μα­τός του μέσα από μια επι­κίν­δυ­νη «στρο­φή» σε εθνι­κο­πα­τριω­τι­κή πο­λι­τι­κή. Ήδη σε βι­βλιο­πα­ρου­σιά­σεις «εθνι­κού πε­ριε­χο­μέ­νου» (όπως του Θ. Κα­ρυώ­τη...) εμ­φα­νί­ζε­ται ένα φάσμα αμε­ρι­κα­νό­φι­λων, πα­ρα­δο­σια­κών «πα­τριω­τών», πα­λαιού πα­σο­κι­σμού και ση­μα­ντι­κού τμή­μα­τος του κυ­βερ­νη­τι­κού ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Ένα φαι­νό­με­νο που επα­να­λαμ­βά­νε­ται δεν είναι φρό­νι­μο να υπο­τι­μά­ται...

2. Αυτή η σύν­θε­τη κα­τά­στα­ση πε­ρι­πλέ­κε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο με το άνοιγ­μα της γε­ω­πο­λι­τι­κής των υδρο­γο­ναν­θρά­κων και τη διεκ­δί­κη­ση των ΑΟΖ.

Πολ­λοί μι­λούν για εφαρ­μο­γή κά­ποιου Διε­θνούς Δι­καί­ου των Θα­λασ­σών. Πρό­κει­ται για αφέ­λεια. Είναι απο­τέ­λε­σμα του γυ­μνού συ­σχε­τι­σμού δύ­να­μης. Όχι τυ­χαία, οι χάρ­τες των ΑΟΖ δό­θη­καν στη δη­μο­σιό­τη­τα από το κρά­τος του Ισ­ρα­ήλ και στη συ­νέ­χεια «ανα­γνω­ρί­στη­καν» από την Κύπρο και την Αί­γυ­πτο.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι το ελ­λη­νι­κό κρά­τος (επί Κα­ρα­μαν­λή, Γ. Πα­παν­δρέ­ου, Α. Σα­μα­ρά και Α. Τσί­πρα) δεν έχει επι­σή­μως ανα­γνω­ρί­σει αυτήν την κα­τα­νο­μή και δεν έχει επι­λέ­ξει να κη­ρύ­ξει την ελ­λη­νι­κή ΑΟΖ. Ο «εθνι­κό­φρων-ει­δι­κός» Θ. Κα­ρυώ­της έχει εξη­γή­σει από τις στή­λες της «Κα­θη­με­ρι­νής» το γιατί: θα ήταν, λέει, εθνι­κό έγκλη­μα, γιατί θα έδινε στην Τουρ­κία τη δυ­να­τό­τη­τα να κα­τα­φύ­γει στη Χάγη, ελ­πί­ζο­ντας βά­σι­μα σε δύο βα­σι­κές ανα­τρο­πές: α) την προ­φα­νή ανι­σο­κα­τα­νο­μή 93%-7% με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας στο ευ­ρύ­τε­ρο Αι­γαίο, β) την ανα­γνώ­ρι­ση της «με­γά­λης ΑΟΖ» του Κα­στε­λό­ρι­ζου, που στρα­τη­γι­κά είναι κρί­σι­μη: γιατί δια­σφα­λί­ζει τη γε­ω­γρα­φι­κή συ­νέ­χεια Ισ­ρα­ήλ - Κύ­πρου - Ελ­λά­δας. Αντί λοι­πόν του δρό­μου του διε­θνούς δι­καί­ου, ανά­λο­γοι κα­θη­γη­τά­δες προ­τεί­νουν το δρόμο της δη­μιουρ­γί­ας τε­τε­λε­σμέ­νων με την έναρ­ξη ερευ­νών, γε­ω­τρή­σε­ων και την προ­ώ­θη­ση του με­γά­λου σχε­δί­ου του αγω­γού East Med.

2α. Η δη­μιουρ­γία τε­τε­λε­σμέ­νων είναι αυτό που ήδη συμ­βαί­νει στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Η πα­ρου­σία κο­λοσ­σών όπως η Exxon Mobil, η Total και η Enic, η στρα­τιω­τι­κή κι­νη­το­ποί­η­ση των ΗΠΑ, της Γαλ­λί­ας και η «επα­γρύ­πνη­ση» του Ισ­ρα­ήλ, δεν αφή­νουν πε­ρι­θώ­ρια για αυ­τα­πά­τες σχε­τι­κά με το ποιος υπο­στη­ρί­ζει ποιον. Ο λε­γό­με­νος «πα­τριω­τι­κός χώρος», που για πολλά χρό­νια κα­μω­νό­ταν έναν κά­ποιον αντι­ι­μπε­ρια­λι­σμό, σή­με­ρα βρί­σκε­ται στην ουρά των ΗΠΑ, της ΕΕ, του κρά­τους του Ισ­ρα­ήλ.

2β. Όταν εκ­κρε­μούν με­γά­λες κα­τα­στρο­φές, όπως ένας πό­λε­μος, η ευ­θυ­γράμ­μι­ση με τις Με­γά­λες Δυ­νά­μεις δεν απο­τε­λεί ασφα­λές κα­τα­φύ­γιο. Θυ­μί­ζου­με ότι το 1918-22, όταν οι ιμπε­ρια­λι­στές ολο­κλή­ρω­σαν την κα­τά­κτη­ση των πε­ριο­χών της Μέσης Ανα­το­λής που πραγ­μα­τι­κά τους εν­διέ­φε­ραν, άφη­σαν σύ­ξυ­λο τον ελ­λη­νι­κό στρα­τό που είχε πλέον να υπο­χω­ρή­σει ατά­κτως από τα βάθη της Ανα­το­λί­ας, τερ­μα­τί­ζο­ντας αι­μα­τη­ρά μια εκ­στρα­τεία στην οποία δεν πί­στευαν ούτε οι στρα­τη­γοί του...

2γ. Η λο­γι­κή της αντι­πα­ρά­θε­σης είναι η κλι­μά­κω­ση. Στο Αι­γαίο υπήρ­ξε ήδη «θερμό επει­σό­διο» με πρω­τα­γω­νι­στή την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά στα ανοι­χτά της Ρόδου. Η απαί­τη­ση για έλεγ­χο σε εμπο­ρι­κό πλοίο, που είχε απο­πλεύ­σει από τουρ­κι­κό λι­μά­νι και έπλεε προς τουρ­κι­κό λι­μά­νι, έθεσε ευ­θέ­ως όχι μόνο την άρση του κα­θε­στώ­τος «αβλα­βούς διέ­λευ­σης», αλλά στην ουσία το ζή­τη­μα του ναυ­τι­κού απο­κλει­σμού. Καμιά χώρα, ιδιαί­τε­ρα μά­λι­στα με με­γά­λη και οι­κο­νο­μι­κά ανα­πτυγ­μέ­νη ακτο­γραμ­μή, δεν είναι δυ­να­τόν να απο­δε­χθεί ει­ρη­νι­κά μια τέ­τοια εξέ­λι­ξη. Στο Αι­γαίο παί­ζουν με τη φωτιά.

3. Σε αυτές τις συν­θή­κες, από­λυ­τη προ­τε­ραιό­τη­τα της Αρι­στε­ράς οφεί­λει να είναι η αντι­πο­λε­μι­κή-αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κή πο­λι­τι­κή.

Η για λό­γους αρχής επι­λο­γή της ει­ρή­νης –και συ­να­κό­λου­θα η πο­λι­τι­κή συμ­φι­λί­ω­σης και αλ­λη­λεγ­γύ­ης με όλους τους γεί­το­νες– ται­ριά­ζει με την ανα­γκαία προ­τε­ραιό­τη­τα του τα­ξι­κού στοι­χεί­ου στην πο­λι­τι­κή της Αρι­στε­ράς για την αντι­με­τώ­πι­ση της οι­κο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής κρί­σης.

Κάθε υπο­χώ­ρη­ση από αυτόν τον προ­σα­να­το­λι­σμό είναι κα­τα­δι­κα­σμέ­νη να γε­νι­κευ­τεί ως υπο­χώ­ρη­ση εφ’ όλης της ύλης.

Μόνο έτσι μπο­ρεί να αντι­με­τω­πι­στεί πο­λι­τι­κά η κυ­βέρ­νη­ση Τσί­πρα, η κυ­βέρ­νη­ση των μνη­μο­νί­ων και της ιμπε­ρια­λι­στι­κής επι­τρο­πεί­ας, η κυ­βέρ­νη­ση που δια­θέ­τει στις τά­ξεις της υπουρ­γούς αδί­στα­κτου τυ­χο­διω­κτι­σμού όπως ο Καμ­μέ­νος και ο Κο­τζιάς.




* Ανα­δη­μο­σί­ευ­ση από το φύλλο Νο 388 της "Ερ­γα­τι­κής Αρι­στε­ράς"

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου