ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΗ: ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΕΣ ΣΤΙΣ ΠΑΡΥΦΕΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ

ΣΧΟΛΙΟ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΦΑΝΤΑΡΩΝ ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ

Από τις πολύ ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις ξεχωρίζουμε το συγκλονιστικό κείμενο του Παναγιώτη Μαστραντώνη "Μακρόνησος: το κλασικό παρελθόν ως τοπίο εξορίας και ως εργαλείο βασανισμού"

ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΕΣ ΣΤΙΣ ΠΑΡΥΦΕΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ

Φορείς μνήμης αλλότριας, οι τόποι, τα κτίσματα και τα μνημεία που συζητάμε σε αυτό το βιβλίο λειτουργούν στις παρυφές των κοινωνιών που τα γέννησαν - έστω κι αν στη συνέχεια οι ίδιες αυτές κοινότητες τους γύρισαν την πλάτη. Ιδωμένοι και βιωμένοι ως χώροι μη-ιστορίας και μη-μνήμης, ως μη-τόποι απ' όπου το παρελθόν είναι εκκωφαντικά απόν, τα αλλότρια μνημεία που παρουσιάζονται εδώ λειτουργούν, παρ' όλα αυτά, ως μηχανισμοί κατασκευής της κυρίαρχης ταυτότητας: είτε μιλάμε για το μνημείο της Marfin και το μη-μνημείο της Zackie Oh, το βανδαλισμένο μνημείο για το Ολοκαύτωμα, τις βαλίτσες των αζήτητων νεκρών του Νοσοκομείου Σωτηρία, τους μισογκρεμισμένους τουρμπέδες της οθωμανικής Ελλάδας και τους τόπους μαρτυρίου των Ελλήνων αντιστασιακών, τα ανιδρύματα αυτά, καθώς και πολλά άλλα όμοιά τους, εργαλειοποιούνται συστηματικά από τον κυρίαρχο λόγο εντός της ελληνικής κοινωνίας ως μηχανισμοί εθνοκανονικότητας, ηθικής και πολιτικής επιτήρησης, ελέγχου και σωφρονισμού. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΠεριεχόμεναΠρόλογος

Δημήτρης Πλάντζος

Εισαγωγή: Κληρονομιές της μνήμης και της λήθης

Στέλιος Λεκάκης

Η σκοτεινή ύλη της Σπιναλόγκας: διαχείριση μνημείων και κοινωνική δικαιοσύνη

Παναγιώτης Μαστραντώνης

Μακρόνησος: το κλασικό παρελθόν ως τοπίο εξορίας και ως εργαλείο βασανισμού

Μάνος Βαβαδάκης

"Ανθρωποφύλακες". Ο τόπος βασανισμού ως πολιτισμική κληρονομιά

Δημήτρης Τρίκας

Νοσοκομείο Σωτηρία - τόπος μνήμης: οι βαλίτσες των αζήτητων νεκρών

Στυλιάνα Γκαλινίκη

Ο Μέγας Αλέξανδρος της Θεσσαλονίκης και ο Άλλος: κοινωνικές αναμετρήσεις στον ανδριάντα της παραλίας

Γιώργος Τζεδόπουλος, Αφροδίτη Καμάρα, Δέσποινα Λαμπαδά

Διαβάζοντας τα «αλλότρια» μνημεία: προς μια βιώσιμη διαχείριση των οθωμανικών λουτρικών εγκαταστάσεων της μακεδονικής υπαίθρου

Δημήτρης Πλάντζος

Ο τουρμπές ενός ξεχασμένου ποιητή: η λησμονημένη οθωμανική κληρονομιά της Λήμνου

Φαίδων Μουδόπουλος-Αθανασίου

Ένας δερβίσης στο Ζαγόρι: οδοιπορικό στις ξεχασμένες υλικότητες της πρώιμης νεωτερικότητας

Αγγελική Γ. Βοσκάκη

Η οθωμανική μνημειακή κληρονομιά του Ρεθύμνου: προβλήματα και προοπτικές

Διονύσης Μουρελάτος

Η Μονή Σινά, ένα «αλλότριο» ή ένα «οικείο» μνημείο;

Εσθήρ Σολομών - Στυλιάνα Γκαλινίκη

Σε ποιον ανήκει το παρελθόν; Η διεκδίκηση του μνημείου των Μαγεμένων (Incantadas) και το «παραμύθι»

της νεότερης και σύγχρονης Θεσσαλονίκης

Μαριλένα Παπαχριστοφόρου

Η μεγάλη διάρκεια ενός παρόντος χρόνου

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

Επιμέλεια: Δημήτρης Πλάντζος

Τυπογραφική διόρθωση: Δημήτρης Αλεξάκης