Από Ιωάννα Ηλιάδη
Μεταθέσεις στην Κύπρο: Καταγγελίες για ρουσφέτια και αποκλεισμούς στελεχών φέρνουν την ηγεσία στο προσκήνιο.
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, οι μεταθέσεις προς την Κύπρο συνοδεύονται από σοβαρές καταγγελίες για αποκλεισμούς στελεχών, επιλεκτικές επιλογές και πρακτικές που ενισχύουν την πεποίθηση ότι το σύστημα δεν λειτουργεί με ενιαίους κανόνες για όλους. Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν δείχνει μηχανισμό ευνοημένων και κομμένων, με ευθύνη που πλέον δεν μπορεί να μένει χαμηλά στην αλυσίδα διοίκησης.
Η καταγγελία που έφθασε στο armyvoice προστίθεται σε μια ήδη βεβαρημένη εικόνα για το πώς γίνονται οι μεταθέσεις στην Κύπρο, με στελέχη να μένουν εκτός παρά τη σειρά τους και άλλους να επιλέγονται με τρόπο που ενισχύει την πεποίθηση ότι δεν ισχύουν τα ίδια μέτρα και σταθμά για όλους. Όταν η ίδια σκιά επιστρέφει τρίτη χρονιά, η λέξη «ρουσφέτι» αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα.
Μια ακόμα χρονιά με το ίδιο μοτίβο
Το βαρύτερο στοιχείο στην υπόθεση είναι η επανάληψη. Η εικόνα που έχει παγιωθεί είναι ότι το ίδιο πρόσωπο μένει εκτός για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ενώ γύρω του το σύστημα δείχνει να μετακινείται με τρόπο που επιτρέπει άλλες επιλογές, άλλες ερμηνείες και τελικά άλλο αποτέλεσμα.
Σε μία μόνο χρονιά, η υπηρεσία μπορεί να επικαλεστεί υπηρεσιακές ανάγκες ή ειδικά χαρακτηριστικά θέσεων. Όταν όμως το ίδιο μοτίβο επανέρχεται τρεις φορές, η εξήγηση αυτή καταρρέει. Τότε δεν μιλάμε για σύμπτωση. Μιλάμε για σταθερό τρόπο λειτουργίας.
Το ίδιο κριτήριο, δύο μέτρα
Το πιο αποκαλυπτικό είναι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται το ίδιο κριτήριο ανάλογα με το ποιον θέλουν να κόψουν και ποιον θέλουν να περάσουν.
Στην πράξη, η επικείμενη προαγωγή εμφανίζεται άλλοτε ως απόλυτο κώλυμα και άλλοτε ως λεπτομέρεια που παραμερίζεται. Εκεί βρίσκεται το κόλπο. Δεν εφαρμόζεται ένας σταθερός κανόνας για όλους. Αλλάζει η ερμηνεία του ίδιου κανόνα από χρονιά σε χρονιά και, ακόμη χειρότερα, εφαρμόζεται επιλεκτικά ώστε να αποκλείονται συγκεκριμένα στελέχη, ενώ άλλοι με αντίστοιχη υπηρεσιακή κατάσταση επιλέγονται κανονικά.
Αυτό ακριβώς ειναι η μεθόδευση. Γιατί όταν το ίδιο δεδομένο οδηγεί σε διαφορετική κρίση ανάλογα με το πρόσωπο, δεν υπάρχει αξιοκρατία. Υπάρχει επιλεκτική μεταχείριση.
Αλλάζουν την ερμηνεία για να βγάζουν όποιον θέλουν εκτός
Το σύστημα δείχνει να δουλεύει ανάποδα. Αντί η απόφαση να ακολουθεί τα κριτήρια, τα κριτήρια προσαρμόζονται στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Όταν πρέπει να κοπεί ένα στέλεχος, ενεργοποιείται αυστηρά το κώλυμα.
Όταν πρέπει να περάσουν άλλοι, το ίδιο κώλυμα ξεχνιέται ή ερμηνεύεται αλλιώς.
Αυτός είναι και ο λόγος που η αίσθηση αδικίας μέσα στο προσωπικό δεν αφορά μόνο μία περίπτωση. Αφορά την πεποίθηση ότι υπάρχει ευέλικτη χρήση των κανόνων, ώστε να βγαίνει κάθε φορά η λίστα που έχει ήδη αποφασιστεί. Και αυτό είναι ο ορισμός της ρουσφετολογικής διαχείρισης.
Ευνοημένοι και αποκλεισμένοι
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι γνώριμη σε πολλούς στρατιωτικούς. Από τη μία υπάρχουν οι ευνοημένοι, εκείνοι για τους οποίους πάντα βρίσκεται μια ερμηνεία, μια εξαίρεση, μια υπηρεσιακή λογική που επιτρέπει τη μετάθεση. Από την άλλη υπάρχουν οι αποκλεισμένοι, εκείνοι για τους οποίους τα ίδια δεδομένα μετατρέπονται ξαφνικά σε απαγορευτικό εμπόδιο.
Αν αυτό συνέβαινε μία φορά, θα μπορούσε κάποιος να μιλήσει για αστοχία. Όταν όμως επανέρχεται δια πολλά συνεχόμενα, τότε η διάκριση ανάμεσα σε ευνοημένους και κομμένους περιγράφει τον πυρήνα του προβλήματος. Αυτό ακριβώς τροφοδοτεί την πεποίθηση ότι οι μεταθέσεις προς την Κύπρο δεν κρίνονται με υπηρεσιακά κριτήρια, αλλά και με βάση πολιτικές παρεμβάσεις.
Η ευθύνη φτάνει στην ηγεσία
Σε αυτό το σημείο η συζήτηση ξεπερνά τα στενά όρια μιας εσωτερικής υπηρεσιακής διαδικασίας. Όταν οι ίδιες σκιές επιστρέφουν για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο όσους συντάσσουν πίνακες ή εισηγούνται ονόματα. Βαραίνει την ηγεσία που επιτρέπει να συντηρείται η ίδια εικόνα και να πολλαπλασιάζονται οι ίδιες καταγγελίες.
Η ηγεσία δεν μπορεί να εμφανίζεται ανενημέρωτη όταν το ίδιο μοτίβο επανέρχεται ξανά και ξανά. Ούτε μπορεί να κρύβεται πίσω από τη γνωστή ασάφεια των υπηρεσιακών κρίσεων. Αν δεν γνωρίζει, υπάρχει πρόβλημα διοίκησης. Αν γνωρίζει και το ανέχεται, υπάρχει πρόβλημα θεσμικής ευθύνης. Και στις δύο περιπτώσεις, η έκθεση είναι πλήρης.
Η Κύπρος δεν μπορεί να είναι πεδίο ρουσφετιών
Οι μεταθέσεις στην Κύπρο αφορούν θέσεις με ειδικό βάρος, με αυξημένο ενδιαφέρον και με σοβαρές συνέπειες για την επαγγελματική και οικογενειακή ζωή των στελεχών. Γι’ αυτό και το παραμικρό ίχνος ευνοιοκρατίας προκαλεί πολλαπλάσιο θόρυβο μέσα στο προσωπικό.
Γι’ αυτό η ηγεσία οφείλει να δώσει καθαρές απαντήσεις. Καθαρές απαντήσεις για το αν οι ίδιες προϋποθέσεις ισχύουν για όλους, για το αν η μοριοδότηση μετρά πραγματικά και για το ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν η ίδια ιστορία γράφεται ξανά για τρίτη φορά.
Το πρόβλημα είναι θεσμικό
Η υπόθεση αυτή δεν αφορά πια μόνο ένα στέλεχος. Αφορά το ίδιο το κύρος του συστήματος μεταθέσεων. Γιατί όταν η πεποίθηση περί ρουσφετιών και αποκλεισμών παγιώνεται, η ζημιά δεν περιορίζεται σε μία απόφαση. Διαχέεται σε ολόκληρο το προσωπικό, τροφοδοτεί δυσπιστία και διαβρώνει κάθε επίσημη διαβεβαίωση περί αξιοκρατίας.
Για αυτό το νέο επεισόδιο στις μεταθέσεις προς την Κύπρο εκθέτει ευθέως την ηγεσία. Όχι επειδή ακούστηκε μία ακόμη διαμαρτυρία, αλλά επειδή η ίδια εικόνα επανέρχεται για τρίτη φορά και περιγράφει ένα σύστημα που δείχνει να ξεχωρίζει ποιοι θα ευνοηθούν και ποιοι θα αποκλειστούν.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου