www.tanea.gr
Ο στρατός της Αιγύπτου αποτελούσε επί 30 χρόνια τη σπονδυλική στήλη του καθεστώτος Μουµπάρακ και διαπλέκεται µε το κράτος σε όλα τα επίπεδα από την επανάσταση του Γκαµάλ Αµπντέλ Νάσερ το 1952 µέχρι σήµερα. Η στάση των ενόπλων δυνάµεων τις τελευταίες τρεις εβδοµάδες κέρδισε τον σεβασµό του λαού, όµως το βασικό ερώτηµα είναιπόσες δηµοκρατικές µεταρρυθµίσεις επιθυµεί πραγµατικά να προωθήσει. Η γνώµη του στρατού είναι ιδιαίτερα σηµαντική, γράφει στη βρετανική εφηµερίδα «Times» ο ειδικός σε θέµατα Μέσης Ανατολής Αµίρ Ταχέρι, επειδή η Αίγυπτος ως κοινωνία και κράτος υπάρχει γύρω από µια στρατιωτική µηχανή. Οι ένοπλες δυνάµεις αριθµούν περίπου 500.000 µέλη και στην ιδιοκτησία τους έχουν πολλές εταιρείες σε όλους τους τοµείς της οικονοµίας: τράπεζες, ασφάλειες, τουρισµό, µεταφορές, ναυτιλία και βιοµηχανία. Επίσης, εκατοντάδες φάρµες, εµπορικά κέντρα, νοσοκοµεία και θέρετρα αναψυχής. Οι επιχειρήσεις που ελέγχονται από τον στρατό απασχολούν δεκάδες χιλιάδες άτοµα.
Οι ένοπλες δυνάµεις και τα πλοκάµια τους, µαζί µε τα µέλη των οικογενειών τους, πρέπει να αποτελούν σχεδόν το 10% του πληθυσµού της Αιγύπτου. Οι επαγγελµατίες στρατιώτες έχουν µισθό τριπλάσιο των δηµοσίων υπαλλήλων. Τα τελευταία 30 χρόνια, οι δαπάνες για τον στρατό αποτελούν το 21% του προϋπολογισµού, τετραπλάσιο ποσό από εκείνο που διατίθεται για την υγεία. Ολη η οικονοµική βοήθεια των ΗΠΑ προς την Αίγυπτο - περίπου 1,5 δισ. δολάρια ετησίως - πηγαίνει στις ένοπλες δυνάµεις, δηλαδή έχει πάρει συνολικά περισσότερα από 40 δισ. δολάρια, ποσό διόλου ευκαταφρόνητο. Ο στρατός είναι κάτι περισσότερο από κράτος εν κράτει, το κράτος αποτελεί συµπλήρωµα του στρατού. Τα τελευταία 50 χρόνια, παρατηρεί ο Ταχέρι, ο στρατός έχει ασπαστεί διαφορετικές ιδεολογίες: από τον παναραβισµό, στον εθνικισµό, στον σοσιαλισµό και πιο πρόσφατα στον καπιταλισµό. Το τι κατεύθυνση θα ακολουθήσει τώρα εξαρτάται από το ποια γενιά αξιωµατικών θα πάρει το πάνω χέρι, κάτι που δεν είναι ξεκάθαρο, µια και δεν υπάρχει ένας χαρισµατικός ηγέτης που να ξεχωρίζει. Αλλωστε την τελευταία δεκαετία ο στρατός αποµακρύνθηκε από την πολιτική και ασχολήθηκε περισσότερο µε το πώς να βγάλει χρήµατα. ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ κοµµάτι της διαφθοράς εναντίον της οποίας διαδήλωναν οι Αιγύπτιοι στην ΠλατείαΤαχρίρ έχει να κάνει µε τον στρατό. Κάποιοι νεώτεροι αξιωµατικοί µπορεί να θελήσουν να «καθαρίσουν τους στάβλους» και να κόψουν τους δεσµούς µε το καθεστώς, προκαλώντας έτσι ένα χάσµα µε τουςµεγαλύτερους σε ηλικία και πιο πλούσιους αξιωµατικούς. Ηενότητα του στρατού µπορεί να απειληθεί και από άλλη κατεύθυνση. Η Μουσουλµανική Αδελφότητα εδώ και χρόνια έχει αποδυθεί σε έναν αγώνα επηρεασµού χαµηλόβαθµων αξιωµατικών και επαγγελµατιών στρατιωτών προσπαθώντας να διεισδύσει σε όσες περισσότερες µονάδες µπορεί. Αλλωστε η προοπτική µιας δηµοκρατικής Αιγύπτου αυξάνει τιςπιθανότητες ενισχυµένου ρόλου των ισλαµιστών και µιαςπιθανής λαϊκής αντίδρασης εναντίον των στενών σχέσεων της χώρας µε το Ισραήλ και της ειρηνευτικήςσυµφωνίας που υπέγραψαν το 1979 ο Ανουάρ Σαντάτ και ο Μεναχέµ Μπέγκιν. Η νέα ηγεσία της Αιγύπτου µάλλον θα θέλει νααποφύγει τέτοιουείδους εξελίξεις.
ΤΟ 40% των ενόπλων δυνάµεων είναι κληρωτοί που κάνουν τη θητεία τους, γεγονός που αποδεικνύει, όπως γράφει στον «Independent» ο καθηγητής Εθνικής Ασφάλειας στη Ναυτική Σχολή του Μοντερέι στην Καλιφόρνια Ρόµπερτ Σπρίνγκµποργκ, ότι παρά το µέγεθός του και την επιρροή του στην αιγυπτιακή κοινωνία ο στρατός δεν έχει γίνει ακόµα µια επαγγελµατική δύναµη.
Κλειδί για το µέλλον της χώρας είναι ο ρόλος που θα παίξουν οι κατώτεροι αξιωµατικοί
Σαφάρι για την κρυφή περιουσία
η ΕΛΒΕΤΙΑ πάγωσε όλα τα περιουσιακάστοιχεία πουανήκουν στον Χόσνι Μουµπάρακ και την οικογένειά του, ταοποία µπορεί να ανέρχονται σε εκατοντάδες εκατοµµύρια ευρώ. Παράλληλα το βρετανικό Γραφείο Εγκληµάτων Σοβαρής Απάτης (SFO) αναζητεί εκατοµµύρια ευρώ πουπιστεύεται πως οι Μουµπάρακ έχουν κρύψει στη Βρετανία.
Και ο βρετανός υπουργός Εµπορίου Βινς Κέιµπλ δήλωσε χθες ότι πρέπει να υπάρξει µια «συντονισµένη διεθνής δράση» όσον αφοράτα περιουσιακά στοιχεία τουέκπτωτου προέδρου στο εξωτερικό. «Θα ληφθεί υπόψη ο τρόπος µε τον οποίο αποκτήθηκαν», τόνισε οΚέιµπλ, προειδοποιώνταςπως η κυβέρνηση θα λάβει µέτρα εναντίον οποιουδήποτε τραπεζικού ιδρύµατος βοηθήσει τον Μουµπάρακ να µεταφέρει χρήµατα.
Αφότου η Αίγυπτοςιδιωτικοποίησε την οικονοµία της στη δεκαετία του 1990, οι Μουµπάρακ και λίγες δεκάδες οικογένειες τηςαιγυπτιακήςελίτ πλούτισαναπό τηνπώληση κρατικών ιδιοκτησιών και δηµιουργώντας νέες επιχειρήσεις.
Οιδιασυνδέσεις µε το προεδρικόµέγαρο βοηθούσαν ώστε να έχει κανείς εύκολη πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια και την ευκαιρία να «αξιοποιήσει» κρατικά ακίνητα.
ΣΥΜΦΩΝΑ µε την εφηµερίδα «Αλ-ΚουντςαλΑράµπι »,πουέχειτην έδρα της στο Λονδίνο, οι αποκαλύψεις γιατην περιουσία τηςοικογένειας Μουµπάρακ καιοι πιθανές νοµικές προσφυγές εις βάροςτης θα επηρεάσουν σηµαντικά το µετα-προεδρικό µέλλον του Μουµπάρακ.
Ειδικοί έχουν εκτιµήσει ότι ησυνολικήπεριουσία των Μουµπάρακ – του πρώην προέδρου, της συζύγου του Σούζαν και των γιων τους, του Γκαµάλ και του Αλάα – µπορεί να φτάνει τα 51,5δισεκατοµµύρια ευρώ. Αµερικανοί αξιωµατούχοι λένε πάντως πως ο αριθµός αυτόςείναι υπερβολικός και υπολογίζουν την περιουσία της οικογένειας στο 1,5 µε 2,2 δισεκατοµµύρια ευρώ.
ΠΛΙΑΤΣΙΚΟ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
∆εκαοκτώ αντικείµενα ανεκτίµησης αξίας εκλάπησαν τελικά από το Αρχαιολογικό Μουσείο του Καΐρου στη διάρκεια των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, µεταξύ των οποίων και δύο αγάλµατα του Τουταγχαµών, ανακοίνωσε χθες ο επικεφαλής του Ανωτάτου Συµβουλίου Αρχαιοτήτων Ζάχι Χαουάς. Το µουσείο βρίσκεται στην Πλατεία Ταχρίρ, ακριβώς δίπλα από τα κεντρικά γραφεία του κυβερνώντος κόµµατος στα οποία είχαν επιτεθεί διαδηλωτές. Την αναταραχή εκµεταλλεύθηκαν άγνωστοι που πέρασαν από την ταράτσα στο µουσείο, καταστρέφοντας και άλλα 70 αντικείµενα. Από την καταµέτρηση φάνηκε ότι εκλάπησαν 18 αντικείµενα µεταξύ των οποίων «ένα άγαλµα από ξύλο µε επικάλυψη χρυσού του βασιλιά Τουταγχαµών, της 18ης δυναστείας», καθώς και τµήµατα ενός άλλου αγάλµατος του ίδιου φαραώ. Αλλα αντικείµενα που λείπουν είναι ένα άγαλµα από πωρόλιθο του φαραώ Ακενατόν, ένα άγαλµα της Νεφερτίτης που προσφέρει θυσία, σκαραβαίοι - προτοµές µελών της βασιλικής οικογένειας και άλλα.
Η αστυνοµία προσπαθεί να εντοπίσει τους ληστές ανακρίνοντας δεκάδες άτοµα που συνελήφθησαν τις τελευταίες ηµέρες ως ύποπτοι για την κλοπή στο µουσείο.
ΧΙΛΑΡΙ ΚΑΛΕΙ ΓΙΩΡΓΟ ΓΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ
την πρόθεση της ελλάδας να συµβάλει εποικοδοµητικά στην κρίση της αιγύπτου εξέφρασε ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε χθες το βράδυ µε την υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον. Στη διάρκεια της επικοινωνίας, που έγινε µε πρωτοβουλία της κ. Κλίντον, συζητήθηκε ακόµη η πρόσφατη κρίση στις σχέσεις της κυβέρνησης µε την τρόικα. Σύµφωνα µε κυβερνητική ανακοίνωση, η κ. Κλίντον εξέφρασε για µια ακόµη φορά την υποστήριξη των ΗΠΑ στις προσπάθειες που καταβάλλουν η ελληνική κυβέρνηση και ο ελληνικός λαός.
ΓΝΩΜΗ Τι αµφισβητεί η Αίγυπτος
Του αντωνη ΛΙΑΚΟΥ
το εκπληκτικό δεν είναι αυτά που συµβαίνουνστην Αίγυπτο τώρα (τα οποία είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω από κοντά, αυτόπτης µάρτυς), αλλά γιατί η Δύση δεν έβλεπε τι θασυµβεί. Πώς να αντιληφθεί η Δύση ότι στον αραβικό κόσµοδεν υπάρχουν µόνο φανατικοί µουσουλµάνοι καιεπίφοβοι τροµοκράτες, αλλά µια µεγάλη κοινωνία των πολιτών, ένας Δήµος που µπορεί νασταθεί απέναντι σε µια δικτατορία εξήντα χρόνων, να οργανώσειυποδειγµατικές από κάθεάποψη κινητοποιήσεις, και να διεκδικήσειδηµοκρατία καιανθρώπινα δικαιώµατα; Δεν µπορεί, γιατίβλέπει ακόµη τον κόσµο µε ταγυαλιά της αποικιοκρατίας.
Οπως τον είδε ο Ναπολέων µε τον στρατό και τη στρατιά τωνειδικών που είχε µαζί του,όπως τον είδαν οι Αγγλοιπου κατέλαβαν την Αίγυπτο το1882 και την κράτησαν, κυβερνώντας άµεσα ή έµµεσα, έως το 1952, όπως την είδαν οι Αµερικανοί, µέσα από τις διόπτρες του Ισραήλ, από το 1967 έως σήµερα, όπως τη βλέπει ακόµη η Ευρωπαϊκή Ενωση. Ο αποικιακός τρόπος σκέψης δηµιούργησε έναν κανόνα εκµοντερνισµού. Ενας είναι ο δρόµος για τις σύγχρονες κοινωνίες και αυτός πρέπει να µοιάζει µε τον δυτικό. Αυτή την αποικιακή αντίληψητου κανόνα υιοθέτησαν και οι ίδιοι οι Αιγύπτιοι, ακόµη και αν ήταν αντίθετοι µε τους αποικιοκράτες.
Η Ουαφντ, το µεγάλο µεταρρυθµιστικό κόµµα από το πρώτο µισό του 20ού αιώνα, προσπάθησε να µιµηθεί τον ευρωπαϊκό εκσυγχρονισµό, υιοθετώντας τον ρόλο του ενδιάµεσου,τον λόγο του κυριάρχουαπέναντι στους κυριαρχούµενους. Δεν θεωρούσε τους Αιγυπτίους υποκείµενα άξια να χειραφετηθούν. Ο ισλαµισµός, που από την εποχή του Αλ Αφγκανί, τον 19ο αιώνα, προβλήθηκε ως η λαϊκή αντίδραση στη Δύση, και πάλι δεν θεωρούσε τους Αιγυπτίους πολίτες. Την παράδοσή του, µε πολύ πιο επεξεργασµένες θεωρίες βέβαια, ακολούθησαν οι Αδελφοί Μουσουλµάνοι, οι οποίοι υιοθέτησαν µια ιδεολογία ισλαµικού αυταρχικού µοντερνισµού, από τη δεκαετία του ‘30.
Ο νασερισµός, από το 1952, έκανε την Αίγυπτο µιαανεξάρτητη δύναµη, και µάλισταυπήρξε ηγετική δύναµη των Αδεσµεύτων Χωρών, έως το 1967.Αλλά ο νασερισµός ήταν ένας αυταρχικός εκµοντερνισµός. Τα δικαιώµατα του κράτους είχαν προτεραιότητα έναντι των δικαιωµάτων των πολιτών.
Το άνοιγµα του Σαντάτ το1974 στην ελεύθερη οικονοµία, όπως επίσης και η απελευθέρωση της αγοράς από τον Μουµπάρακ στη δεκαετία του 1990, δεν συνοδεύτηκαν από ανάλογη φιλελευθεροποίηση τουπολιτικού καθεστώτος. ΗΑίγυπτος φαινόταν να ευθυγραµµίζεται µε τις χώρες του νεοφιλελεύθερου καπιταλισµού µε αυταρχικά καθεστώτα, όπως η Κίνα καιτα Εµιράτα του Κόλπου. Εποµένως, αυτό το κίνηµα σηµαίνει επίσηςτο τέλος της εσωτερικής αποικιακής πολιτικής. Εκείνο το παράδειγµα που κουβεντι άζεταιπολύ στην Αίγυπτοείναι τηςΤουρκίαςτου Ερντογάν, όχι του Αχµαντινετζάντ, όχι της Χεσµπολάχ. Ενας δρόµος ο οποίος δεν είναιαυταρχικός, ο οποίοςδεν αποξενώνει, αλλά ενσωµατώνει τον ισλαµικό τρόπο ζωής στις δυτικές δηµοκρατικές διαδικασίες. Η δυτική Αριστερά, αφού πέρασε µια φάση υποστήριξης των αντιαποικιακών κινηµάτων, απογοητεύτηκε τόσο πολύαπό τις αποτυχίες των αντιαποικιακών καθεστώτων, της τριτοκοσµικής ιδεολογίας, ώστε κατέληξε στην ισλαµοφοβία και σε µια νέα αποικιοκρατική µατιά, αυτή τηφορά µετη δικαιολογία της προώθησης της ισότητας των φύλων,της διαφορετικότητας και των δικαιωµάτων. Η αιγυπτιακή επανάσταση είναι µια ευκαιρία να ανατοποθετήσουµε τα πράγµατα και να διαπιστώσουµε ότι όλα τα ανθρώπινα δικαιώµατα και η δηµοκρατία δεν είναι δυτικό µονοπώλιο. Αυτό το στοίχηµα το κέρδισαν οι Αιγύπτιοι για τον εαυτό τους. Αν η ευρωπαϊκήΑριστερά πρέπει να προσέξει κάτι, αυτό είναι ότι στην αιγυπτιακήεξέγερση αµφισβητεί τοµοντέλο τουκαπιταλισµού πουπάει µαζί µετον αυταρχισµό, αµφισβητεί δηλαδή αυτόν τον νέο Φρανκεστάιν της εποχής της παγκοσµιοποίησης. ο αντώνης Λιάκος είναι καθηγητής ίστορίας στο Πανεπιστήµιο αθηνών.
ΤΟ 40% των ενόπλων δυνάµεων είναι κληρωτοί που κάνουν τη θητεία τους, γεγονός που αποδεικνύει, όπως γράφει στον «Independent» ο καθηγητής Εθνικής Ασφάλειας στη Ναυτική Σχολή του Μοντερέι στην Καλιφόρνια Ρόµπερτ Σπρίνγκµποργκ, ότι παρά το µέγεθός του και την επιρροή του στην αιγυπτιακή κοινωνία ο στρατός δεν έχει γίνει ακόµα µια επαγγελµατική δύναµη.
Κλειδί για το µέλλον της χώρας είναι ο ρόλος που θα παίξουν οι κατώτεροι αξιωµατικοί
Σαφάρι για την κρυφή περιουσία
η ΕΛΒΕΤΙΑ πάγωσε όλα τα περιουσιακάστοιχεία πουανήκουν στον Χόσνι Μουµπάρακ και την οικογένειά του, ταοποία µπορεί να ανέρχονται σε εκατοντάδες εκατοµµύρια ευρώ. Παράλληλα το βρετανικό Γραφείο Εγκληµάτων Σοβαρής Απάτης (SFO) αναζητεί εκατοµµύρια ευρώ πουπιστεύεται πως οι Μουµπάρακ έχουν κρύψει στη Βρετανία.
Και ο βρετανός υπουργός Εµπορίου Βινς Κέιµπλ δήλωσε χθες ότι πρέπει να υπάρξει µια «συντονισµένη διεθνής δράση» όσον αφοράτα περιουσιακά στοιχεία τουέκπτωτου προέδρου στο εξωτερικό. «Θα ληφθεί υπόψη ο τρόπος µε τον οποίο αποκτήθηκαν», τόνισε οΚέιµπλ, προειδοποιώνταςπως η κυβέρνηση θα λάβει µέτρα εναντίον οποιουδήποτε τραπεζικού ιδρύµατος βοηθήσει τον Μουµπάρακ να µεταφέρει χρήµατα.
Αφότου η Αίγυπτοςιδιωτικοποίησε την οικονοµία της στη δεκαετία του 1990, οι Μουµπάρακ και λίγες δεκάδες οικογένειες τηςαιγυπτιακήςελίτ πλούτισαναπό τηνπώληση κρατικών ιδιοκτησιών και δηµιουργώντας νέες επιχειρήσεις.
Οιδιασυνδέσεις µε το προεδρικόµέγαρο βοηθούσαν ώστε να έχει κανείς εύκολη πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια και την ευκαιρία να «αξιοποιήσει» κρατικά ακίνητα.
ΣΥΜΦΩΝΑ µε την εφηµερίδα «Αλ-ΚουντςαλΑράµπι »,πουέχειτην έδρα της στο Λονδίνο, οι αποκαλύψεις γιατην περιουσία τηςοικογένειας Μουµπάρακ καιοι πιθανές νοµικές προσφυγές εις βάροςτης θα επηρεάσουν σηµαντικά το µετα-προεδρικό µέλλον του Μουµπάρακ.
Ειδικοί έχουν εκτιµήσει ότι ησυνολικήπεριουσία των Μουµπάρακ – του πρώην προέδρου, της συζύγου του Σούζαν και των γιων τους, του Γκαµάλ και του Αλάα – µπορεί να φτάνει τα 51,5δισεκατοµµύρια ευρώ. Αµερικανοί αξιωµατούχοι λένε πάντως πως ο αριθµός αυτόςείναι υπερβολικός και υπολογίζουν την περιουσία της οικογένειας στο 1,5 µε 2,2 δισεκατοµµύρια ευρώ.
ΠΛΙΑΤΣΙΚΟ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
∆εκαοκτώ αντικείµενα ανεκτίµησης αξίας εκλάπησαν τελικά από το Αρχαιολογικό Μουσείο του Καΐρου στη διάρκεια των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, µεταξύ των οποίων και δύο αγάλµατα του Τουταγχαµών, ανακοίνωσε χθες ο επικεφαλής του Ανωτάτου Συµβουλίου Αρχαιοτήτων Ζάχι Χαουάς. Το µουσείο βρίσκεται στην Πλατεία Ταχρίρ, ακριβώς δίπλα από τα κεντρικά γραφεία του κυβερνώντος κόµµατος στα οποία είχαν επιτεθεί διαδηλωτές. Την αναταραχή εκµεταλλεύθηκαν άγνωστοι που πέρασαν από την ταράτσα στο µουσείο, καταστρέφοντας και άλλα 70 αντικείµενα. Από την καταµέτρηση φάνηκε ότι εκλάπησαν 18 αντικείµενα µεταξύ των οποίων «ένα άγαλµα από ξύλο µε επικάλυψη χρυσού του βασιλιά Τουταγχαµών, της 18ης δυναστείας», καθώς και τµήµατα ενός άλλου αγάλµατος του ίδιου φαραώ. Αλλα αντικείµενα που λείπουν είναι ένα άγαλµα από πωρόλιθο του φαραώ Ακενατόν, ένα άγαλµα της Νεφερτίτης που προσφέρει θυσία, σκαραβαίοι - προτοµές µελών της βασιλικής οικογένειας και άλλα.
Η αστυνοµία προσπαθεί να εντοπίσει τους ληστές ανακρίνοντας δεκάδες άτοµα που συνελήφθησαν τις τελευταίες ηµέρες ως ύποπτοι για την κλοπή στο µουσείο.
ΧΙΛΑΡΙ ΚΑΛΕΙ ΓΙΩΡΓΟ ΓΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ
την πρόθεση της ελλάδας να συµβάλει εποικοδοµητικά στην κρίση της αιγύπτου εξέφρασε ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε χθες το βράδυ µε την υπουργό εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον. Στη διάρκεια της επικοινωνίας, που έγινε µε πρωτοβουλία της κ. Κλίντον, συζητήθηκε ακόµη η πρόσφατη κρίση στις σχέσεις της κυβέρνησης µε την τρόικα. Σύµφωνα µε κυβερνητική ανακοίνωση, η κ. Κλίντον εξέφρασε για µια ακόµη φορά την υποστήριξη των ΗΠΑ στις προσπάθειες που καταβάλλουν η ελληνική κυβέρνηση και ο ελληνικός λαός.
ΓΝΩΜΗ Τι αµφισβητεί η Αίγυπτος
Του αντωνη ΛΙΑΚΟΥ
το εκπληκτικό δεν είναι αυτά που συµβαίνουνστην Αίγυπτο τώρα (τα οποία είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω από κοντά, αυτόπτης µάρτυς), αλλά γιατί η Δύση δεν έβλεπε τι θασυµβεί. Πώς να αντιληφθεί η Δύση ότι στον αραβικό κόσµοδεν υπάρχουν µόνο φανατικοί µουσουλµάνοι καιεπίφοβοι τροµοκράτες, αλλά µια µεγάλη κοινωνία των πολιτών, ένας Δήµος που µπορεί νασταθεί απέναντι σε µια δικτατορία εξήντα χρόνων, να οργανώσειυποδειγµατικές από κάθεάποψη κινητοποιήσεις, και να διεκδικήσειδηµοκρατία καιανθρώπινα δικαιώµατα; Δεν µπορεί, γιατίβλέπει ακόµη τον κόσµο µε ταγυαλιά της αποικιοκρατίας.
Οπως τον είδε ο Ναπολέων µε τον στρατό και τη στρατιά τωνειδικών που είχε µαζί του,όπως τον είδαν οι Αγγλοιπου κατέλαβαν την Αίγυπτο το1882 και την κράτησαν, κυβερνώντας άµεσα ή έµµεσα, έως το 1952, όπως την είδαν οι Αµερικανοί, µέσα από τις διόπτρες του Ισραήλ, από το 1967 έως σήµερα, όπως τη βλέπει ακόµη η Ευρωπαϊκή Ενωση. Ο αποικιακός τρόπος σκέψης δηµιούργησε έναν κανόνα εκµοντερνισµού. Ενας είναι ο δρόµος για τις σύγχρονες κοινωνίες και αυτός πρέπει να µοιάζει µε τον δυτικό. Αυτή την αποικιακή αντίληψητου κανόνα υιοθέτησαν και οι ίδιοι οι Αιγύπτιοι, ακόµη και αν ήταν αντίθετοι µε τους αποικιοκράτες.
Η Ουαφντ, το µεγάλο µεταρρυθµιστικό κόµµα από το πρώτο µισό του 20ού αιώνα, προσπάθησε να µιµηθεί τον ευρωπαϊκό εκσυγχρονισµό, υιοθετώντας τον ρόλο του ενδιάµεσου,τον λόγο του κυριάρχουαπέναντι στους κυριαρχούµενους. Δεν θεωρούσε τους Αιγυπτίους υποκείµενα άξια να χειραφετηθούν. Ο ισλαµισµός, που από την εποχή του Αλ Αφγκανί, τον 19ο αιώνα, προβλήθηκε ως η λαϊκή αντίδραση στη Δύση, και πάλι δεν θεωρούσε τους Αιγυπτίους πολίτες. Την παράδοσή του, µε πολύ πιο επεξεργασµένες θεωρίες βέβαια, ακολούθησαν οι Αδελφοί Μουσουλµάνοι, οι οποίοι υιοθέτησαν µια ιδεολογία ισλαµικού αυταρχικού µοντερνισµού, από τη δεκαετία του ‘30.
Ο νασερισµός, από το 1952, έκανε την Αίγυπτο µιαανεξάρτητη δύναµη, και µάλισταυπήρξε ηγετική δύναµη των Αδεσµεύτων Χωρών, έως το 1967.Αλλά ο νασερισµός ήταν ένας αυταρχικός εκµοντερνισµός. Τα δικαιώµατα του κράτους είχαν προτεραιότητα έναντι των δικαιωµάτων των πολιτών.
Το άνοιγµα του Σαντάτ το1974 στην ελεύθερη οικονοµία, όπως επίσης και η απελευθέρωση της αγοράς από τον Μουµπάρακ στη δεκαετία του 1990, δεν συνοδεύτηκαν από ανάλογη φιλελευθεροποίηση τουπολιτικού καθεστώτος. ΗΑίγυπτος φαινόταν να ευθυγραµµίζεται µε τις χώρες του νεοφιλελεύθερου καπιταλισµού µε αυταρχικά καθεστώτα, όπως η Κίνα καιτα Εµιράτα του Κόλπου. Εποµένως, αυτό το κίνηµα σηµαίνει επίσηςτο τέλος της εσωτερικής αποικιακής πολιτικής. Εκείνο το παράδειγµα που κουβεντι άζεταιπολύ στην Αίγυπτοείναι τηςΤουρκίαςτου Ερντογάν, όχι του Αχµαντινετζάντ, όχι της Χεσµπολάχ. Ενας δρόµος ο οποίος δεν είναιαυταρχικός, ο οποίοςδεν αποξενώνει, αλλά ενσωµατώνει τον ισλαµικό τρόπο ζωής στις δυτικές δηµοκρατικές διαδικασίες. Η δυτική Αριστερά, αφού πέρασε µια φάση υποστήριξης των αντιαποικιακών κινηµάτων, απογοητεύτηκε τόσο πολύαπό τις αποτυχίες των αντιαποικιακών καθεστώτων, της τριτοκοσµικής ιδεολογίας, ώστε κατέληξε στην ισλαµοφοβία και σε µια νέα αποικιοκρατική µατιά, αυτή τηφορά µετη δικαιολογία της προώθησης της ισότητας των φύλων,της διαφορετικότητας και των δικαιωµάτων. Η αιγυπτιακή επανάσταση είναι µια ευκαιρία να ανατοποθετήσουµε τα πράγµατα και να διαπιστώσουµε ότι όλα τα ανθρώπινα δικαιώµατα και η δηµοκρατία δεν είναι δυτικό µονοπώλιο. Αυτό το στοίχηµα το κέρδισαν οι Αιγύπτιοι για τον εαυτό τους. Αν η ευρωπαϊκήΑριστερά πρέπει να προσέξει κάτι, αυτό είναι ότι στην αιγυπτιακήεξέγερση αµφισβητεί τοµοντέλο τουκαπιταλισµού πουπάει µαζί µετον αυταρχισµό, αµφισβητεί δηλαδή αυτόν τον νέο Φρανκεστάιν της εποχής της παγκοσµιοποίησης. ο αντώνης Λιάκος είναι καθηγητής ίστορίας στο Πανεπιστήµιο αθηνών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου