www.enet.gr
Ο στρατός έδωσε τελικά τη λύση στην Αίγυπτο και συντάχθηκε με την απαίτηση του λαού να παραιτηθεί ο Χόσνι Μουμπάρακ, να αλλάξει το Σύνταγμα και να οδηγηθεί η χώρα σε ελεύθερες εκλογές. Το τέλος εποχής «του τελευταίου φαραώ» και την ανάληψη της μεταβατικής εξουσίας από το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο της Αιγύπτου ανακοίνωσε το απόγευμα της Παρασκευής ο αντιπρόεδρος Ομάρ Σουλεϊμάν (βλ. πορτρέτο στη σελ. 30) με τηλεοπτικό μήνυμα που διήρκεσε μόλις 32 δευτερόλεπτα.
Την ίδια ώρα που το εξεγερμένο πλήθος ξεσπούσε σε ξέφρενους πανηγυρισμούς, ο Μουμπάρακ και η οικογένειά του εγκατέλειπαν το προεδρικό μέγαρο με ελικόπτερο με κατεύθυνση το θέρετρο του Σαρμ ελ Σέιχ, στην Ερυθρά Θάλασσα. Δεν πρόλαβε να απογειωθεί το αγαπημένο μέσο διαφυγής κάθε δικτάτορα σε απόγνωση (βλέπε Τσαουσέσκου) και η ελβετική κυβέρνηση ανακοίνωσε το πάγωμα των καταθέσεων του πρώην προέδρου, ενώ το πετρέλαιο έχασε 44 σεντς το βαρέλι. Η «αγορά» είχε προεξοφλήσει το τέλος.
Σύμφωνα με τον ισραηλινό βουλευτή του Εργατικού Κόμματος και πρώην υπουργό Μπενιαμίν μπεν Ελιέζερ που συνομίλησε για 20 λεπτά μαζί του λίγο πριν από την ιστορική παραίτηση, ο Μουμπάρακ έπνεε τα μένεα κατά της αμερικανικής πολιτικής και φέρεται να του είπε ότι «οι Αμερικανοί τα έχουν χαμένα, δεν ξέρουν τι κάνουν με αυτό που εννοούν ως εκδημοκρατισμό της περιοχής, καθώς οδηγούν τη Μέση Ανατολή στη ριζοσπαστικοποίηση και την επικράτηση των ισλαμιστών, όπως ήδη συνέβη με το Ιράν και τη Γάζα».
Η κίνηση των στρατηγών να πιέσουν τον Μουμπάρακ να εγκαταλείψει την εξουσία δεν ήταν πραξικόπημα. Τον θυσίασαν σε μια προσπάθεια να εγγυηθούν τις εξελίξεις και να ελέγξουν όσο μπορούν το πλαίσιο μιας ομαλής και αναίμακτης μετάβασης κάτω από την πίεση των λαϊκών κινητοποιήσεων, οι οποίες, κάθε μέρα που περνούσε, έπαιρναν μαζικότερο και ανεξέλεγκτο χαρακτήρα. Ηταν η δυναμική των δρόμων, η ωριμότητα των ακηδεμόνευτων διαδηλωτών, το αίμα, οι 300 νεκροί, που έφεραν τη μεγάλη αυτή ανατροπή, αποτέλεσμα της ενότητας που έχτισε η εξέγερση των 18 ημερών.
Εκεί στην πλατεία Ταχρίρ, στο σημείο μηδέν της αιγυπτιακής εξέγερσης, ενώθηκαν οι προσδοκίες του αιγυπτιακού λαού για ένα καλύτερο αύριο. Εκεί συναντήθηκαν κόπτες και μουσουλμάνοι, κοσμικοί και θρησκευόμενοι, νασερικοί εθνικιστές, αριστεροί, νεαροί μπλόγκερ που κοιτάνε προς τη Δύση, ο Μπαραντέι και οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, γυναίκες με αμπάγιες που διαδήλωσαν δίπλα δίπλα με κορίτσια ντυμένα με τζιν. Αυτή η ενότητα που σφυρηλατήθηκε στη ματωμένη εξέγερση είναι η καλύτερη παρακαταθήκη που θα εγγυηθεί την ομαλή μετάβαση, πολύ περισσότερο από τις διακηρύξεις των στρατηγών. Είναι χαρακτηριστικό ότι όλες οι πολιτικές δυνάμεις που στήριξαν την εξέγερση συμφωνούν να συνεχίσουν να έχουν μια κοινή στάση στη μεταβατική περίοδο για να προχωρήσουν γρήγορα και ομαλά οι μεταρρυθμίσεις. Εντυπωσιακή είναι η σύμπλευση -παρά τις πολλές διαφορές τους- μεταξύ του Ελ Μπαραντέι και των Αδελφών Μουσουλμάνων, που δείχνουν εντυπωσιακή μετριοπάθεια και ωριμότητα.
Πάντως, το υπό διαμόρφωση πολιτικό σκηνικό παραμένει ακόμη αρκετά θολο, ενώ απειλείται ακόμη και η ύπαρξη του πάλαι ποτέ κυβερνώντος κόμματος, καθώς ένα μετά το άλλο παραιτούνται τα στελέχη του και παίρνουν αποστάσεις από το παλαιό καθεστώς. Επίσης, στο ρευστό σκηνικό συμβάλλει ακόμη και το γεγονός ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ένας ηγέτης που να ξεχωρίζει για να διεκδικήσει την προεδρία της χώρας, την οποία, όπως ανακοίνωσαν, δεν θα διεκδικήσουν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, οι οποίοι θα πάρουν μέρος μόνο στις βουλευτικές εκλογές και δεν θα κατεβάσουν δικό τους προεδρικό υποψήφιο. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που έκανε το Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον για την πολιτική στη Μέση Ανατολή, οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι έχουν μια εκλογική βάση από 15 έως 25%, ο κ. Μπαραντέι, άγνωστος και ξένος για τους συμπολίτες του (καθώς όλη του τη ζωή υπηρέτησε στο εξωτερικό) λαμβάνει μόλις 3%, ενώ 16%-17% παίρνει ο αντιπρόεδρος Ομάρ Σουλεϊμάν. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, ισχυρή υποψηφιότητα θέτει ο πρώην υπουργός εξωτερικών της Αιγύπτου και επί δεκαετία γραμματέας του αραβικού συνδέσμου, Αμρ Μούσα, που συγκεντρώνει 25% και θέτει σοβαρή παρακαταθήκη για την προεδρία.
* Η λαϊκή εξέγερση στην Αίγυπτο λειτούργησε σαν κάθαρση στην τραγωδία των τελευταίων δεκαετιών, έδωσε στο λαό αλλά και στη χώρα τη χαμένη τους αξιοπρέπεια. Η Αίγυπτος, ο γίγαντας του αραβικού κόσμου, είχε απολέσει εδώ και χρόνια την ηγεμονία της στην περιοχή, καθώς ξεθώριασε το παναραβικό όραμα του Νάσερ και το Κάιρο σύρθηκε σταδιακά στο άρμα της Ουάσιγκτον και έγινε ο καλύτερος σύμμαχος του Ισραήλ. Ο ακρογωνιαίος λίθος αυτής της πολιτικής ήταν η συμφωνία ειρήνης με το Τελ Αβίβ που προβλέπει τον αποκλεισμό της Γάζας και τη στενή συνεργασία αιγυπτιακών και ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας σε κοινό μέτωπο κατά της «τρομοκρατίας». Η επανε-πιβεβαίωση ή η αμφισβήτηση αυτής της συμφωνίας θα καθορίσει και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τον ισραηλινό βουλευτή του Εργατικού Κόμματος και πρώην υπουργό Μπενιαμίν μπεν Ελιέζερ που συνομίλησε για 20 λεπτά μαζί του λίγο πριν από την ιστορική παραίτηση, ο Μουμπάρακ έπνεε τα μένεα κατά της αμερικανικής πολιτικής και φέρεται να του είπε ότι «οι Αμερικανοί τα έχουν χαμένα, δεν ξέρουν τι κάνουν με αυτό που εννοούν ως εκδημοκρατισμό της περιοχής, καθώς οδηγούν τη Μέση Ανατολή στη ριζοσπαστικοποίηση και την επικράτηση των ισλαμιστών, όπως ήδη συνέβη με το Ιράν και τη Γάζα».
Η κίνηση των στρατηγών να πιέσουν τον Μουμπάρακ να εγκαταλείψει την εξουσία δεν ήταν πραξικόπημα. Τον θυσίασαν σε μια προσπάθεια να εγγυηθούν τις εξελίξεις και να ελέγξουν όσο μπορούν το πλαίσιο μιας ομαλής και αναίμακτης μετάβασης κάτω από την πίεση των λαϊκών κινητοποιήσεων, οι οποίες, κάθε μέρα που περνούσε, έπαιρναν μαζικότερο και ανεξέλεγκτο χαρακτήρα. Ηταν η δυναμική των δρόμων, η ωριμότητα των ακηδεμόνευτων διαδηλωτών, το αίμα, οι 300 νεκροί, που έφεραν τη μεγάλη αυτή ανατροπή, αποτέλεσμα της ενότητας που έχτισε η εξέγερση των 18 ημερών.
Εκεί στην πλατεία Ταχρίρ, στο σημείο μηδέν της αιγυπτιακής εξέγερσης, ενώθηκαν οι προσδοκίες του αιγυπτιακού λαού για ένα καλύτερο αύριο. Εκεί συναντήθηκαν κόπτες και μουσουλμάνοι, κοσμικοί και θρησκευόμενοι, νασερικοί εθνικιστές, αριστεροί, νεαροί μπλόγκερ που κοιτάνε προς τη Δύση, ο Μπαραντέι και οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, γυναίκες με αμπάγιες που διαδήλωσαν δίπλα δίπλα με κορίτσια ντυμένα με τζιν. Αυτή η ενότητα που σφυρηλατήθηκε στη ματωμένη εξέγερση είναι η καλύτερη παρακαταθήκη που θα εγγυηθεί την ομαλή μετάβαση, πολύ περισσότερο από τις διακηρύξεις των στρατηγών. Είναι χαρακτηριστικό ότι όλες οι πολιτικές δυνάμεις που στήριξαν την εξέγερση συμφωνούν να συνεχίσουν να έχουν μια κοινή στάση στη μεταβατική περίοδο για να προχωρήσουν γρήγορα και ομαλά οι μεταρρυθμίσεις. Εντυπωσιακή είναι η σύμπλευση -παρά τις πολλές διαφορές τους- μεταξύ του Ελ Μπαραντέι και των Αδελφών Μουσουλμάνων, που δείχνουν εντυπωσιακή μετριοπάθεια και ωριμότητα.
Πάντως, το υπό διαμόρφωση πολιτικό σκηνικό παραμένει ακόμη αρκετά θολο, ενώ απειλείται ακόμη και η ύπαρξη του πάλαι ποτέ κυβερνώντος κόμματος, καθώς ένα μετά το άλλο παραιτούνται τα στελέχη του και παίρνουν αποστάσεις από το παλαιό καθεστώς. Επίσης, στο ρευστό σκηνικό συμβάλλει ακόμη και το γεγονός ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ένας ηγέτης που να ξεχωρίζει για να διεκδικήσει την προεδρία της χώρας, την οποία, όπως ανακοίνωσαν, δεν θα διεκδικήσουν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, οι οποίοι θα πάρουν μέρος μόνο στις βουλευτικές εκλογές και δεν θα κατεβάσουν δικό τους προεδρικό υποψήφιο. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που έκανε το Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον για την πολιτική στη Μέση Ανατολή, οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι έχουν μια εκλογική βάση από 15 έως 25%, ο κ. Μπαραντέι, άγνωστος και ξένος για τους συμπολίτες του (καθώς όλη του τη ζωή υπηρέτησε στο εξωτερικό) λαμβάνει μόλις 3%, ενώ 16%-17% παίρνει ο αντιπρόεδρος Ομάρ Σουλεϊμάν. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, ισχυρή υποψηφιότητα θέτει ο πρώην υπουργός εξωτερικών της Αιγύπτου και επί δεκαετία γραμματέας του αραβικού συνδέσμου, Αμρ Μούσα, που συγκεντρώνει 25% και θέτει σοβαρή παρακαταθήκη για την προεδρία.
* Η λαϊκή εξέγερση στην Αίγυπτο λειτούργησε σαν κάθαρση στην τραγωδία των τελευταίων δεκαετιών, έδωσε στο λαό αλλά και στη χώρα τη χαμένη τους αξιοπρέπεια. Η Αίγυπτος, ο γίγαντας του αραβικού κόσμου, είχε απολέσει εδώ και χρόνια την ηγεμονία της στην περιοχή, καθώς ξεθώριασε το παναραβικό όραμα του Νάσερ και το Κάιρο σύρθηκε σταδιακά στο άρμα της Ουάσιγκτον και έγινε ο καλύτερος σύμμαχος του Ισραήλ. Ο ακρογωνιαίος λίθος αυτής της πολιτικής ήταν η συμφωνία ειρήνης με το Τελ Αβίβ που προβλέπει τον αποκλεισμό της Γάζας και τη στενή συνεργασία αιγυπτιακών και ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας σε κοινό μέτωπο κατά της «τρομοκρατίας». Η επανε-πιβεβαίωση ή η αμφισβήτηση αυτής της συμφωνίας θα καθορίσει και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου