Δροσογιάννης Αντώνης
Μαρτίου 15, 2013
Συνέντευξη στις 12 Σεπ 2002 με τον Αντιστράτηγο ε.α. Αντώνη Δροσογιάννη (Δ)
Κατάγεται από την Αθήνα, όπου γεννήθηκε το 1922. Στη ΣΣΕ εισάγεται στις 29 Οκτωβρίου 1939 και εντάσσεται με την κήρυξη του πολέμου «..προσωρινώς στο Στρατό με το βαθμό του Ανθυπασπιστού εις το Πεζικό δυνάμει του ΑΝ 2817/1941…».Τα ενδιαφέροντα από το μητρώο του τον φέρουν κατ’ αρχήν να εκτελεί «..μίαν πολεμικήν πτώσιν την 30-10-1943 εις ΣΑΜΟΝ δι’ αλεξιπτώτου εντός εχθρικής περιοχής εν καιρώ πολέμου…του επετράπη όπως συνέλθη εις α΄ γάμον μετά της εις α΄ τοιούτον συνερχομένης…ετέθη εις αυτεπάγγελτον αποστρατείαν … ΦΕΚ 375/6-10-67…κατετάγη την 20-7-74…λόγω της κηρυχθείσης γενικής επιστρατεύσεως…απελύθη την 29-7-74…» με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη.
Ανακαλείται στη μεταπολίτευση το Διάταγμα αποστρατείας του, καθ’ όσον κρίθηκε ότι η έξοδός του εκ της υπηρεσίας έγινε λόγω αντίθεσής του προς τη δικτατορία και προάγεται σε διάφορες φάσεις σε αντιστράτηγο ενώ συγχρόνως του απονέμεται ο τίτλος του επιτίμου.
Στο Δροσογιάννη δεν χρειαζόταν ούτε ο βαθμός του αντιστράτηγου ούτε ο τίτλος του επιτίμου. Είχε αποστρατευτεί το 1967 και έκτοτε δεν υπηρέτησε στο στρατό. Η πρώτη αποκατάσταση της 19-8-1974 ήταν αρκετή.
Ήταν μέλος των ΄΄Ελεύθερων Ελλήνων΄΄. Συνελήφθη και εξορίστηκε.
Στη συνέντευξή του μελανό σημείο είναι ό,τι λέει για τον Καρούσο, όπως αντίστοιχα και ο Καρούσος στη δική του συνέντευξη για το Δροσογιάννη. Εκτιμάται πως είναι από τους ΄΄συνήθεις΄΄ καυγάδες των στρατηγών, πλην όμως εδώ οι αλληλοκατηγορίες είναι κάπως σοβαρές. Αλλά και η ηλικία τους όταν εκτοξεύονται είναι σχετικά προχωρημένη.
Ο Δροσογιάννης με το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία αναλαμβάνει υπό τον Παπανδρέου τα καθήκοντα του αναπληρωτή ΥΕΘΑ και ασκεί ουσιαστικά εκείνα του υπουργού. Γνώστης του χώρου των Ενόπλων Δυνάμεων, παρ’ ότι δεν υπηρέτησε με ανώτατο βαθμό σε επιτελεία, κυριαρχεί από την πρώτη στιγμή επί των στρατιωτικών, όπως και ο Χαραλαμπόπουλος, ο Κουρής, ο Βασιλειάδης και ο Αποστολάκης αργότερα.
Μνημονεύονται όλοι τους επειδή υπήρξαν μόνιμοι στρατιωτικοί, στη δικτατορία διώχθηκαν και μεταπολιτευτικά χρησιμοποιήθηκαν σε θέσεις υφυπουργών εθνικής άμυνας, πάντα όμως με υπουργό πολιτικό (εκτός του Χαραλαμπόπουλου που ήταν από τους πρώτους υπουργούς του ΠΑΣΟΚ και είχε προδικτατορικά διατελέσει μέλος του κοινοβουλίου με την Ένωση Κέντρου).
Τα στοιχεία για τον Αντώνη Δροσογιάννη προέρχονται, από αντίγραφο φύλλο μητρώου του.
……………………………………………………………………………
Συνέντευξη στις 12 Σεπ 2002 με τον Αντιστράτηγο ε.α. Αντώνη Δροσογιάννη (Δ)
-. Στρατηγέ κουβεντιάζουμε για το πότε μπήκατε στη σχολή ευελπίδων, πότε βγήκατε σαν αξιωματικός και με δυο λόγια για την σταδιοδρομία σας
Δ. Περιληπτικά. Λοιπόν εγώ μπήκα στη σχολή ευελπίδων το 1939 και βγήκα την ημέρα του πολέμου δευτεροετής εύελπις. Βάση του οργανισμού έπρεπε να πάω έμπεδα – τότε δεν λέγανε κέντρα εκπαιδεύσεως, λέγανε έμπεδα. Πήγα λοιπόν στα έμπεδα ως εκπαιδευτής. 28 Οκτωβρίου έγινε ο πόλεμος όπως θυμάσαι. Τον Νοέμβριο είχαμε παρουσίαση των Δωδεκανήσιων εθελοντών και θελήσανε τότε να συγκροτήσουνε ένα σύνταγμα, το οποίο και συγκρότησαν. Επήγα λοιπόν εγώ ως εκπαιδευτής τους μαζί με άλλους έντεκα, δώδεκα ευέλπιδες δευτέρας πήγαμε στο σύνταγμα Δωδεκανήσων ως εκπαιδευτές. Όταν λοιπόν το σύνταγμα εξεπεδεύθη ένα – δυο μήνες, θεωρήθη ικανοποιητική εκπαίδευση και επρόκειτο να λάβει μέρος στις επιχειρήσεις. Παρουσιάστηκα εγώ, που δεν ήμουνα αρχαιότερος από τους άλλους ευέλπιδες, στον διοικητή του συντάγματος και τον παρακάλεσα να ακολουθήσουμε εμείς με το σύνταγμα, πράγμα το οποίο ο συνταγματάρχης μου είπε, ο αντισυνταγματάρχης Νικολάου ήτανε διοικητής, μάλιστα πρέπει να ήτανε απόστρατος του ’35 και επανελθών τότε, μου είπε λοιπόν ότι, «Δεν μπορείτε βάση του νόμου». Και τον παρακάλεσα «Κάντε μας …», του λεω, «… ξέρω ‘γω, κάτι να γίνουμε να ‘ρθουμε, δεν μπορεί να εκπαιδεύσουμε τους φαντάρους και να μην έρθουμε στον πόλεμο, ενώ το σύνταγμα θα πάει στον πόλεμο. Είναι σαν να φοβόμαστε να έρθουμε». Και πραγματικά ονομαστήκαμε ανθυπασπιστές και πήγαμε με το σύνταγμα Δωδεκανήσων. Με το οποίο έλαβα και μέρος στον πόλεμο τον ελληνογερμανικό στα σύνορα. Εκεί πάθαμε μεγάλη πανωλεθρία διότι ήμαστε στο (…), εκεί πέρα στη στρατιά του λήσταρχου (…), {στο}μέσον μοναστηριού και Φλωρίνης το (…) είναι σε αυτόν τον άξονα, το σύνταγμα υπέστη πανωλεθρία, πανωλεθρία. Και ήρθα στην Αθήνα τελικά από την Τιθορέα. Πήρα το τρένο από τη Τιθορέα, με τα πόδια ερχόμαστε από τα Γιάννενα, γιατί καταλήξαμε στα Γιάννενα. Από τα Γιάννενα κατέβηκα μέχρι την Τιθορέα με τα πόδια και πήρα ένα τρένο και επί της οροφής καθήμενος έφτασα στην Αθήνα. Έμεινα γύρω στους πέντε – έξι μήνες με την κατοχή και με μια ομάδα αξιωματικών διέφυγα στη Μέση Ανατολή και πήγα στη 2η ταξιαρχία. Τότε ήτανε στη (…) η 2η ελληνική ταξιαρχία της Μέσης Ανατολής. Από την 1η Σεπτεμβρίου συνεκροτήθει ο Ιερός Λόχος Αξιωματικών με διοικητή έναν Στεφανά αντισυνταγματάρχη ιππικού. Είμαι λοιπόν εκ των πρώτων Ιερολοχιτών, πήγα τότε στον Ιερό Λόχο, κατετάγην στον Ιερό Λόχο. Σήμερα, μετά από εξήντα χρόνια, έχω μια πρόσκληση να παρευρεθώ το απόγευμα, σήμερα το απόγευμα στις πέντε η ώρα, για να μου απονείμουν και μένα και άλλων επιζώντων του Ιερού Λόχου μετάλλιο και δίπλωμα αναμνηστικό των παλαιών ημερών. Με τον Ιερό Λόχο έλαβα μέρος στις επιχειρήσεις της Τύνηδος και της Σαχάρας, έπεσα στη Σάμο το ’43 (σς με αλεξίπτωτο), μας διώξανε οι Γερμανοί πάλι, ξανά ήρθαμε πάλι το ’44, πήγα στη Σάμο, πήγα στη Λήμνο και από τη Λήμνο έκανα μια αναφορά να πάω για την ανασυγκρότηση του ελληνικού στρατού και πήγα στη Θεσσαλονίκη. Πήγα στη Θεσσαλονίκη το ’45, (…) ενός Στράτου στην 33η ταξιαρχία και έμεινα μέχρι το 1946. Από το 1946 συγκροτούνται οι λόχοι καταδρομών. Ζήτησα και πήγα από τη Θεσσαλονίκη στη σχολή ευελπίδων ως εκπαιδευτής. ’45-’46 μέχρι ’47. Όχι, ’45 με ’46. ’45 με ’46 πήγα στη σχολή ευελπίδων ως εκπαιδευτής. Το ’46 πήγα στη συγκρότηση των πρώτων καταδρομών, λόχων καταδρομών. Ήτανε ανεξάρτητοι λόχοι με τον Καλίτση. Πήγα λοιπόν εθελοντικά και κατετάγην στους λόχους καταδρομών και πήρα τη διοίκηση του 62ου λόχου. Ήτανε ανεξάρτητοι λόχοι καταδρομών και τον 62 Λόχο ορεινών καταδρομών τον είχα αναλάβει εγώ, ως υπολοχαγός. Παρέμεινα στις καταδρομές μέχρι την λήξη του εμφύλιου πόλεμου, του ανταρτοπόλεμου. Έλαβα μέρος σε όλες σχεδόν τις επιχειρήσεις της μοίρας μου, ήμουνα στη Γ΄ μοίρα, διότι μετά τους λόχους τους κάνανε μοίρες καταδρομών, εγώ πήγα στη Γ΄ μοίρα, πήγα στη Πελοπόννησο, Θεσσαλία, έλαβα μέρος στις επιχειρήσεις. Έγινα μετά εκπαιδευτής στο Κ.Ε.Μ. για να συγκροτηθεί η 5η μοίρα καταδρομών, της οποίας υπήρξα υποδιοικητής, όχι υποδιοικητής, διοικητής τακτικού επιτελείου. Και μετά μετετέθη στη Γ΄ μοίρα ως διοικητής. Πήγα στους σεισμούς της Κεφαλονιάς το ’53, από τις 7 στρατιωτικές διοικήσεις, η μια διοικείτο από μένα. Έμεινα μέχρι το ’54, το ’53, όχι το ’50…, το ’53 έγιναν οι σεισμοί. Το ’54 έφυγα, πήγα στη διοίκηση καταδρομών, παρέδωσα τη μοίρα. Το ’55, όχι το ’56 πήγα διοικητής του κέντρου εκπαιδεύσεως μονάδων καταδρομών, το ’56. Έμεινα μέχρι το ’58 διοικητής εκεί, στο κέντρο εκπαιδεύσεων καταδρομών. Μετετέθην δυσμενώς στα Θερμά Νιγρίτας. Διότι μου ζήτησε ο διοικητής του γραφείου του Καραμανλή να δώσω άδεια σε έναν νεοσύλλεκτο στρατιώτη του Κ.Ε.Μ., δεν την έδωσα. Του είπα, «Να μου στείλεις δια-ταγή» Αυτός θύμωσε, δεν ξέρω τι έκανε-στα λέω για να τα γράψεις-και με στείλανε υποδιοικητή, υποδιοικητή του τάγματος 566, το οποίο έμενε στα Θερμά Νιγρίτας, κοντά στον Κουφοντίνα[1] δηλαδή, έτυχε, είχε γεννηθεί μάλλον τότε, τότε πρέπει να γεννήθηκε το ’58. Στα Θερμά Νιγρίτας υποδιοικητής τάγματος, το τάγμα αυτό ήτανε το τάγμα που συγκεντρώνανε τους κομμουνιστές Γ΄ κατηγορίας. Υπήρχανε 197 κομμουνιστές Γ΄ κατηγορίας.
-.Γιατί τους συγκεντρώνανε εκεί στρατηγέ;
Δ. Έτσι, υπήρχε αυτή η τάση τότε, για να ελέγχονται καλύτερα οι κομμουνιστές, να πηγαίνουν σε μια μονάδα.
-.Κομμουνιστές στρατεύσιμοι προφανώς;
Δ. Ναι, βεβαίως. Λίγοι ήτανε, οι πιο πολλοί από αυτούς ήτανε με διδακτορικά, όλοι ήτανε σχεδόν πτυχιούχοι πανεπιστήμιων, πολλοί με μάστερ και ντοκτορά, πάρα πολλοί. Και γραφείς του τάγματος ήτανε τετάρτης δημοτικού!
-.Στρατηγέ ένα λεπτό. Εάν λάβουμε υπόψη μας το μορφωτικό επίπεδο της τότε νεολαίας, της δεκαετίας του ’50, αυτό που μου λέτε τώρα είναι ότι οι πιο πολλοί από τους μορφωμένους ήτανε κομμουνιστές.
Δ. Οι οποίοι δεν είχανε δει ποτέ μουλάρι ούτε απ’ έξω. Τα δε μουλάρια από τις κλοτσιές τους πετάγανε σπίθες γιατί είχανε γρανίτη οι στάβλοι, τούβλο από γρανίτη κάτω. Δεν τολμάγανε να κάνουνε ιπποκομία, που να κάνουν; Αυτοί είναι (…), δεν πηγαίνουν στα έργα το καλοκαίρι.
-.Υποκομία είπατε;
Δ. Ιπποκομία. Ε, βέβαια, θέλει το μουλάρι να το καθαρίσεις, να κάνεις, να δείξεις.
-.Αυτό σημαίνει ότι οι ειδικότητες που παίρνανε οι χαρακτηρισμένοι τότε στρατεύσιμοι ήτανε χαμηλού επιπέδου.
Δ. Όχι χαμηλού … Τους χρησιμοποιούσαν εκεί για να μην μαθαίνουν τα απόρρητα. Υποτίθεται ότι η μονάδα είχε απόρρητα.
-.Ποιους αξιωματικούς βάζανε σ’ αυτές τις μονάδες;
Δ. Δεν ξέρω αν υπήρχε, δε νομίζω να κάναν μένα, ήταν επιλεκτική η τοποθέτηση.[2] Πάντως εγώ πήγα με δυσμενή τοποθέτηση. Υποδιοικητής του τάγματος. Πραγματικά ασχολήθηκα πολύ έντονα με τη διοίκηση του, με την εκπαίδευση του τάγματος. Και το τάγμα ήταν πρώτο στη μεραρχία, αυτό το τάγμα ανήκε στη 10η μεραρχία. Συμπτωματικά δε ο διοικητής των καταδρομών, ήρθε διοικητής της 10ης μεραρχίας, επί των ημερών του οποίου αποχαιρέτησα και έφυγα εγώ. Μάλιστα ο φουκαράς ήταν ο Δημόπουλος τον οποίο λέγανε ΄΄κίτρινο πυρετό΄΄. Τον ήξερα από τον Αιολό, γιατί ήμασταν μαζί στον Αιολό. Και όταν αναγκάστηκε να με διώξει από τις καταδρομές, δάκρυσε και του είπα, «Δεν πειράζει στρατηγέ…» του λέω «… εμείς ήμαστε στρατιώτες, όπου μας πούνε πάμε.» Ήμουνα αρραβωνιασμένος εκείνη την χρονιά.
-.1958;
Δ. ’50… ναι το ’58 ήμουνα. Το ’59 έφυγα όχι το ‘58, το ’59. ’59 θυμάμαι ακριβώς γιατί παντρεύτηκα κιόλας. Τον Δεκέμβρη του ’59 παντρεύτηκα, όταν υπηρέτησα στη Νιγρίτα.
-.Και φύγατε για πού;
Δ. Για τη Νιγρίτα, τότε πήγα στη Νιγρίτα στο τάγμα αυτό. Πήγα εκεί, παντρεύτηκα, το ’59 τον Δεκέμβρη. Διάβασα τότε για τη σχολή πολέμου και έδωσα εξετάσεις και μπήκα στη σχολή πολέμου. Στην οποία φοίτησα για δυο χρόνια και εξερχόμενος, επειδή στους σεισμούς είχα γνωρίσει τον Καρδαμάκη, μου είχε υποσχεθεί – αυτά τα λέω όχι για να τα γράψεις, απλά να τα ξέρεις. Όταν ήρθε να δώσει τα πτυχία της σχολής πόλεμου, μου λέει, «Τι θέλεις Δροσογιάννη; », γιατί αυτός όταν ήμουνα στη Κεφαλωνιά ήταν επιτελάρχης στη διοίκηση των Ιονίων Νήσων, του μηχανικού ήταν ο Καδραμάκης, τότε ήταν αρχηγός, όταν τελείωσα τη σχολή πολέμου ήταν αρχηγός. Ήρθε λοιπόν, του λέω, «Δεν θέλω τίποτα ,θέλω να μείνω στη Θεσσαλονίκη, διότι η γυναίκα μου είναι αρχαιολόγος, είναι τοποθετημένη εδώ, να μείνω. » Και πρόκειται να μείνω εκεί. «Αυτά …», μου λέει, «…δεν είναι τίποτα. Εγώ νόμιζα θέλεις κανά ΝΑΤΟ » και λοιπά. «Δεν θέλω…», του λέω, «Τι να το κάνω το ΝΑΤΟ, Εδώ να μείνω, που είμαι νιόπαντρος, να κάνω και καμιά οικογένεια. » Όταν ήρθα εδώ για να περάσω στη σχολή πληροφοριών – μετά τη λήξη των μαθημάτων της σχολής περνάγαμε ένα σχολείο πληροφοριών -στον Άγιο Αντρέα συνάντησα τον… τον μετέπειτα αρχηγό και λοιπά, ο οποίος μου λέει, «Αντώνη για να μην παρεξηγηθούμε…» μου λέει, «…δεν θα πας στη Θεσσαλονίκη, θα πάω εγώ. » Τότε αυτός ήταν διοικητής της 5ης μοίρας καταδρομών που ήταν στη Δράμα, η δε γυναίκα αυτουνού ήταν από τη Δράμα, εκεί την είχε γνωρίσει και είχαν παντρευτεί. Και ήξερα ότι έχει συμφέρον να μείνει στη Δράμα. Του λέω, «Ρε Μένιο αφού παντρεύτηκες τη Δραμινή. » Είχα πάει εγώ στους αρραβώνες, ήμαστε φίλοι, «Γιατί να πας εσύ στη Θεσσαλονίκη και εγώ να πάω, δεν ξέρω που πάω, μου είπες ότι δεν πάω. » Μου λέει, «Έτσι γίνεται. » Πραγματικά είχα πορωθεί πολύ και την Δευτέρα το πρωί, ήταν Κυριακή αυτή η ημέρα που μου το είπε, πήγα στον Καρδαμάκη, και παρουσιάστηκα με μια παραίτηση. Έκανα παραίτηση να φύγω από τον στρατό. Μου λέει, «Τι ‘λε ρε συ, είσαι τρελός; Εγώ σε έχω βάλει…», μου λέει, «…εκπαιδευτή στη σχολή πόλεμου για να είσαι κοντά στη γυναίκα σου στη Θεσσαλονίκη. Τι θέλεις; Τι παράπονο έχεις; » του λέω «Το ότι με διώχνετε από τις καταδρομές και με πάτε στη σχολή πόλεμου, εμένα δεν μου πάει το να είμαι ο καθηγητής γιατί είμαι νευρικός…», του λέω, «…και μπορεί να τσακωθώ με τους μαθητές. Συνεπώς γιατί με διώχνετε από τις καταδρομές; » Γιατί με διώχνανε είναι φανερό. Θύμωσε λοιπόν επειδή εγώ επέμενα, του λέω «Δεν θέλω, θέλω να υπηρετήσω (…) του στρατού. » Και αφού θύμωσε μου λέει, «Όχι δεν θα πας πουθενά …», μου λέει, «… ούτε θα φύγεις. » Φώναξε τον υπασπιστή του έμεινε η διαταγή και με έβαλε εκεί επιτελάρχη των καταδρομών της Θεσσαλονίκης και υπάρχει διαταγή με σβησμένο με μπλάνκο, από πάνω γραμμένη νέα τοποθέτηση και έμεινα. Μου είπε λοιπόν ότι «Πρόκειται να κάνουν, θέλουν να κάνουν όπλο τις καταδρομές και εσύ και ο Οπρόπουλος δεν θέλουν να είστε στις καταδρομές τα ανάκτορα. »
-.Δεν θέλαν τα ανάκτορα να είστε εσείς και ο Οπρόπουλος;
Δ. Εγώ και ο Οπρόπουλος.
-.Που σημαίνει ότι τα …
Δ. Δεν θέλουν, γιατί σκοπεύουν τις καταδρομές να τις κάνουν όπλο.
-.Αυτό σημαίνει στρατηγέ ότι τα ανάκτορα έπαιζαν ρόλο μέχρις επιπέδου …
Δ. Τι κάναν;
-.… μονάδας;
Δ. Ότι θελαν κάναν. Ήμαστε στελέχη μεγάλα, ήμουνα αντισυνταγματάρχης εγώ τότε και ο Οπρόπουλος ήτανε συνταγματάρχης. Δεν ήτανε τυχαία η παρέμβαση. Δηλαδή το να μείνουμε εμείς στις καταδρομές δεν ήτανε και τυχαίο πράγμα.
-.Στρατηγέ, ποιος μηχανισμός λειτουργούσε έτσι ώστε τα ανάκτορα να περνάνε τη θέληση τους στις ένοπλες δυνάμεις;
Δ. Επιθυμία του Βασιλέα είναι αυτή τελείωσε.
-.Πρέπει να υπήρχε παλίνδρομη σχέση. Μέσα από τις ένοπλες δυνάμεις να υπήρχε πληροφόρηση του Αρναούτη και του περιβάλλοντός του, των ανακτόρων;
Δ. Ε βέβαια, θα ήξεραν. Τι, δεν μας παρακολουθούσανε; Δηλαδή ο Αρναούτης που ήρθε από τις καταδρομές, δεν ήξερε τι είμαι εγώ, τι είναι ο Οπρόπουλος;
-.Μόνο με τις καταδρομές ασχολιόντουσαν τα ανάκτορα;
Δ. Δεν ξέρω. Αυτό που είπε ο Καρδαμάκης σου λέω τώρα. Τι μου είπε. Αυτό που είπε γιατί ήμασταν φίλοι με τον Καρδαμάκη, ήτανε σου λέω, ερχότανε στη μοίρα καταδρομών, στη λέσχη και έτρωγε, γιατί στην Κεφαλονιά δεν υπήρχε ούτε ταβέρνα, ούτε τίποτα, ούτε σπίτι κανένα, είχανε {γκρεμιστεί}. Αυτό δεν θέλω να το γράψω, δεν θέλω γιατί μου, με, με εξόρκισε να μην το πω σε κανέναν. Κατάλαβες;
-.Να μην χρησιμοποιήσω τη παρέμβαση των ανακτόρων για τη δική σας επιλογή και του Οπρόπουλου στα αυτά, στα, στις καταδρομές;
Δ. Να μην υπηρετήσουμε στις καταδρομές. Ναι μου το είπε, ο Καρδαμάκης μου το είπε, αλλά …
-.Ο Καδραμάκης είναι ιστορία σήμερα και εσείς είστε ιστορία. Ποιος θα πει να μην χρησιμοποιούνται αυτά τα πράγματα;
Δ. Αφού μου το είπε ρε παιδάκι μου προτού, έχει πεθάνει σήμερα …
-.Λοιπόν, μου το είπατε και εσείς. Πάμε τώρα παρά κάτω. 1959 είστε υποδιοικητής…
Δ. Αυτά που λέμε τώρα είναι ’62, ήρθα στις καταδρομές λοιπόν, ήρθα στις καταδρομές μέχρι το ’67. Αλλά υπό αυτές τις συνθήκες που ήρθα δεν μου δώσανε μάχιμη μονάδα εμένα στις καταδρομές. Ήμουνα σε νέα ΄΄διοίκηση ειδικών επιχειρήσεων΄΄, επιτελική θέση. Όταν έγινε λοιπόν το κίνημα, βρέθηκα σε αυτή τη θέση.
-.Ποιο κίνημα;
Δ. Το,το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου.
-.Πάμε λίγο πίσω στρατηγέ. Πάμε λίγο πίσω στον εμφύλιο. Στον ανταρτοπόλεμο.
Δ. Ναι.
-.Απέναντί σας είναι συνάδερφοί σας του στρατού ξηράς. Θυμάστε ονόματα; Τους συναντήσατε μετά; Ποιες ήταν οι σχέσεις σας με τους αντάρτες αξιωματικούς προελεύσεως της σχολής ευελπίδων;
Δ. Δεν είχα, δεν είχα συναντηθεί με κανέναν. Μετά, πολύ μετά, πολύ μετά, τώρα που πολιτεύομαι δηλαδή, συνάντησα τον Ρώσιο, ο οποίος ήτανε ο καπετάν Υψηλάντης, τον Φλωράκη βέβαια και έναν Αθανασίου που ήταν συμμαθητής μου στη σχολή ευελπίδων.
-.Το όνομα Βενετσανόπουλος σας λέει τίποτα;
Δ. Δεν τον θυμάμαι, όχι.
-.Παπαγιάννης;
Δ. Όχι, όχι.
-.Παλάσκας;
Δ. Δεν τους θυμάμαι αυτούς.
-.Αυτοί ήταν αρχαιότεροι από εσάς. Εσείς είστε τάξης ’39 αυτοί ήταν τάξεων περί το ’30.
Δ. ’42 ήμουνα. Εγώ ήμουνα ’42.
-.’42 ανθυπολοχαγός;
Δ. Ναι το ’42 έγινα στη Μέση Ανατολή ανθυπολοχαγός. Αυτούς δεν τους θυμάμαι, τους τρεις που μου ανέφερες, όχι. Δεν τους θυμάμαι.
-.Προηγουμένως αναφέρατε κατά λάθος, ότι από το ’45 μέχρι το ’66, προφανώς εννοούσατε το 1946, μείνατε στη Θεσσαλονίκη. Αυτό για διόρθωση του στοιχείου.
Δ. Ναι, ναι. Αυτά δεν τα θυμάμαι καλά.
-.1962 με ’67 είστε σε επιτελικές θέσεις στην Αθήνα;
Δ. Πήγα ως επιτελής των δύο μοιρών που ήτανε στη Θεσσαλονίκη, στη Διοίκηση Καταδρομών Βορά, έτσι την έλεγαν τότε και γύρισα το ’63, το ’63 γύρισα στην Αθήνα. Έγινα επιτελάρχης καταδρομών, έπεσε ο Παπανδρέου το ’65, έρχεται ο Ασλανίδης στις καταδρομές, στο γραφείο επιχειρήσεων, εγώ φεύγω από επιτελάρχης των καταδρομών, με πάνε σε αυτή τη Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων που είναι νεκρή θέση[3] και γίνεται το πραξικόπημα το ’67, τον Απρίλη του ’67. Το πρωινό του κινήματος εγώ, όταν ο Ασλανίδης είπε ότι «Αναλαμβάνω τη διοίκηση καταδρομών », είπα στον Μπαγιατάκη, που ήταν υποδιοικητής των καταδρομών, (διότι ο Ελευθερόπουλος που ήτανε διοικητής είχε συλληφθεί), του είπα, «πάμε να φύγουμε γιατί αφού αναλαμβάνει ο Ασλανίδης που είναι ο νεότερος, εννοεί εμένα και σένα. ». Και έφυγα. Εγώ νόμιζα ότι θα φύγει και ο Μπαγιατάκης από το στρατό …
-.Φύγατε, από πού φύγατε;
Δ. Πήραμε το τζιπ και φύγαμε από το επιτελείο. Το πρωινό εκείνης της ημέρας, 13:00 ή ώρα 14:00 δεν θυμάμαι τι ώρα ήταν, φύγαμε και, δεν είχα τζιπ εγώ, αυτός είχε τζιπ, πήρε το τζιπ το δικό του ως υποδιοικητής καταδρομών και φύγαμε. Με άφησε εμένα στο σπίτι μου, έμενα Λευκάδας και Κερκύρας τότε και αυτός συνέχισε, δεν ξέρω που έμενε. Μετά δύο ημέρες με καλεί ο Μπαγιατάκης, ως διοικητής καταδρομών πλέον.
-.Πάνω από τον Ασλανίδη;
Δ. Βέβαια πάνω. Διοικητής καταδρομών, παρέμεινε στη καταδρομών. Ήρθε κάποιος αξιωματικός και μου είπε, την ημέρα που έφυγα, ότι «Εσύ είσαι ο μόνος που διαφωνείς με την χούντα. Να ‘ρθεις να τα βρείτε με τους χουντέους». Του λέω, «Εγώ δεν έρχομαι, έστω και αν είμαι μόνος μου. » Δεν πήγα. Ήρθα λοιπόν, μου λέει ο Μπαγιατάκης τώρα, όταν πήγα μου λέει, «Σε παρακαλώ να παραδώσεις…», μου λέει, «…και να μην αντιδράσεις». Του λέω, «Τι είναι αυτά που λες ρε…» Δεν ξέρω αν ζει τώρα ο κύριος Μπαγιατάκης. «Τι να μην αντιδράσω …», του λέω, «Να μην αντιδράσω στο να παραδώσω; Αφού εγώ έφυγα …» του λέω, «… από προχτές. Μαζί δεν φύγαμε; » Και έφυγα, έφυγα έναν μήνα χωρίς να παρουσιάζομαι πουθενά και το Μάη, 21 Μαΐου ήρθε ένας, με κάλεσαν στο επιτελείο. Νόμιζα ότι με καλούνε για να αποστρατευτώ. Αντί αυτού με στείλανε διοικητή ενός τάγματος στη Κύπρο. Στην Κύπρο, πήγα στη Κύπρο. Πήγα στην Κύπρο και έμαθα τότε από κάποιους φίλους μου που ήτανε μισοχουντικοί, ότι θα με αποστρατεύσουνε, αλλά δεν υπογράφει τα διατάγματα ο Κωνσταντίνος, έτσι λέγανε τότε, ο Βασιλεύς. Εν πάση περιπτώσει, εγώ επειδή το πίστευα αυτό, θα γίνει αυτό, δεν μπορεί να μείνω, έφυγα και πήγα και έμεινα ένα μήνα σε ένα ξενοδοχείο στη Κύπρο. Αλλά δεν είχα άλλα λεφτά και πήγα στο διοικητή τον Παπαλουκά από τη Λαμία. Ήτανε μέραρχος τότε και του είπα να μου δώσει άδεια να φύγω, γιατί δεν έχω λεφτά να πληρώσω. «Μα …» μου λέει, «… όχι, αφού σου έχουνε κάνει προαγωγή (…). », ήμουνα αντισυνταγματάρχης και πρότεινε να προαχθούμε το φθινόπωρο σε συνταγματάρχες. Του λέω, «Εσύ έχεις κάνει πρόταση …» του λέω, «… αλλά ο Ασλανίδης έχει κάνει άλλο πράγμα. » και μου έφερε (…) να φύγω και «δεν σε ακούει εσένα. » του λέω, «Ούτε ο … »
-.Ένα λεπτό. Εννοούσε ο, ο αξιωματικός αυτός εννοούσε ότι έχει κάνει πρόταση στα φύλλα ποιότητας να προαχθείτε κατ’ εκλογή;
Δ. Πρόταση. Προαγωγή κατ’ εκλογή (…). «Ποιος σε ακούει εσένα; » Του το είπα. «Δεν ακούει {κανείς}…» του λέω, «… οι προτάσεις γίνονται από τον Ασλανίδη τώρα. »
-.Πάμε λίγο πίσω. Ποια ήτανε η κουλτούρα σας, η μόρφωσή σας, έτσι ώστε να φτάσετε εσείς και να πείτε στις 21 Απριλίου το πρωί, ότι δεν συμφωνώ με την ΄΄επανάσταση΄΄, σε εισαγωγικά. Ποια ήτανε η ιδεολογική σας τοποθέτηση;
Δ. Ιδεολογικά εγώ ήμουνα κεντρώος ας πούμε, τότε χαρακτηριστικά ανήκα στο κέντρο. Ήμουνα στο κέντρο, πώς να το κάνουμε δηλαδή. Ψήφιζα κέντρο και λοιπά. Ιδεολογικά ανήκα εκεί, σε αυτό το χώρο. Δεν είχα όμως επαφή με τον Αβέρωφ, Παπανδρέου, τους Παπανδρεϊκούς, δεν είχα καμία δυνατότητα επικοινωνίας. Το ’61 που ήμουνα στη σχολή πολέμου, που έγιναν οι εκλογές της βίας και νοθείας, είχα έρθει σε επαφή με τον μακαρίτη τον Κόκα της Ελευθερίας. Αυτός βέβαια ήτανε ο άνθρωπος που έφερε την αποστασία το ’65. Διαφώνησα εγώ και μ’ αυτούς κι έτσι δεν είχα καμία επαφή με το χώρο το δικό μου. Δεν είχα επαφή.
-.Αυτό εντάξει, αλλά γιατί να πείτε εσείς όχι σε μια ΄΄επανάσταση΄΄;
Δ. Αυτοί δεν ξέρανε ότι εγώ δεν ήξερα ότι έγινε κίνημα. Και πήγα με ένα, είχα ένα τζιπ στην υπηρεσία που ήμουνα, ήρθε να με πάρει ο Γρηγόρης, μου λέει, «Ξέρεις τι τράβηξα; Απ’ τα βουνά ήρθα. Έχουνε γίνει ανάστα ο Θεός. », μου λέει το πρωί. «Τι να έρθω μωρέ. » του λέω. «Έμπα μέσα στο αυτοκίνητο. » Φεύγουμε λοιπόν, έμενα Λευκάδας και Κερκύρας, αυτό είναι κοντά στη σχολή ευελπίδων. Περνάω μπροστά από τη σχολή ευελπίδων στην πόρτα της σχολής ευελπίδων με στολή εκστρατείας ήταν ο Ιωαννίδης, που είναι φυλακή (σς τώρα), ο οποίος και με χαιρέτισε στρατιωτικά. Και αυτός νόμιζε τότε ότι είμαι στο κίνημα φαίνεται, όπως πήγαινα εγώ με τζιπ. Φτάνοντας στο πεντάγωνο βρήκαμε λεωφορεία, ουρά τα λεωφορεία. Φτάνω στη πόρτα του επιτελείου. Στην πόρτα του επιτελείου ήτανε ο Σερσελογιανάκος, μόλις πάω να μπω, «Κύριε συνταγματάρχα περάστε», μου λέει, και αυτός νόμιζε ότι είμαι στο κίνημα. Τα γραφεία της υπηρεσίας που σου λέω δεν ήτανε στο κεντρικό κτίριο του πεντάγωνου, ήτανε σε ένα άλλο κτίριο που ήτανε λόχος διοικήσεως. Πήγα λοιπόν να πάω στα γραφεία και βρίσκω έναν λοχαγό διαβιβάσεων και μου λέει, «Κύριε διοικητά …» μου λέει, «… έχουνε κλείσει …» μου λέει, «… ήρθε ο κύριος Ασλανίδης και τα έχουνε κλειστά τα γραφεία. » Βέβαια το κατάλαβα εγώ όταν είδα ότι στην πόρτα {ήταν} ο Σερσελογιάνακος που τον ήξερα τι καπνό φουμάρει, κατάλαβα τι θα γινόταν και όλοι ξέρανε για τον Ι.Δ.Ε.Α. ότι θα έκαναν κάποια κίνηση επαναστατική.
-.Ένα λεπτό, είπατε ότι όλοι ξέρατε;
Δ. Όλοι ναι.
-.Ότι ο Ι.Δ.Ε.Α. ετοιμάζει να κάνει …
Δ. Βεβαίως.
-.… «επαναστατική» κίνηση;
Δ. Τον Απρίλη στις 15 ξέρω ‘γω, εγώ ήμουνα στο (…) του επιτελείου και πέρναγε ο Λαδάς, αυτοί είχανε γίνει τότε, ο Λαδάς είχε γίνει συνταγματάρχης, του λέω λοιπόν, «Έλα δω ρε…» του λεω, «…κάτσε ρε…», μιλάγαμε εμείς γιατί είχαμε συνεστίαση οι συμμαθητές, του λέω «… να χαιρετήσω τον καινούργιο συνταγματάρχη, τον Μπέρια.», τον λέγαμε Μπέρια τον Λαδά.
-.Μπέρια;
Δ. Μπέρια ναι, Μπέρια. Ο Μπέρια ήταν στις μυστικές υπηρεσίες της Ρωσίας. ΄΄Να μην μας πιάσει ο Μπέρια΄΄, ήταν στην Ε.Σ.Α. τότε, υπηρετούσε στην Ε.Σ.Α.. Λοιπόν, τον χαιρέτισα, τον συνεχάρην τον Λαδά και μου λέει, «Για αυτό που είπες …» μου λέει, «… κυρ Αντώνη, σιμά κοντά ήμαστε. »
-.Κυριακή καλή γιορτή δηλαδή;
Δ. Ναι, ναι.
-.Που σημαίνει ότι το σενάριο, το οποίο έχει βγει τώρα στο βιβλίο του Ιγνάτιου και λοιπά, με αυτόν τον Παπαχελά, καθώς επίσης και σε άλλα βιβλία, ότι οι στρατηγοί με την καθοδήγηση και την έγκριση των ανακτόρων, του Κωνσταντίνου, ετοίμαζαν αυτό που έγινε, αλλά απλά οι επιτελείς τους …
Δ. Τους πρόλαβαν.
-.Δεν τους πρόλαβαν. Υλοποίησαν το σχέδιο και συλλάβανε την ηγεσία τους. Τη φυσική ηγεσία.
Δ. Ναι.
-.Η φυσική ηγεσία ετοίμαζε το πραξικόπημα στρατηγέ, έτσι δεν είναι;
Δ. Συλλάβανε τη φυσική ηγεσία. Βέβαια αυτοί ετοίμαζαν.
-.Τώρα, δεν μου απαντήσατε ακόμα γιατί εσείς δεν ήσασταν στη συνωμοτική ομάδα;
Δ. Δεν μπορούσα να ήμαι. Δεν με μύησε κανένας.
-.Αν σας μυούσε, θα ήσασταν;
Δ. Δεν θα ήμουνα γιατί δεν πίστευα σε αυτά τα πράγματα. Με καμία δύναμη δεν θα ήμουνα.
-.Δεν σας μύησαν και είναι πολύ απλό γιατί δεν σας μύησαν. Παρ’ ότι ήσασταν καταδρομέας, παρ’ ότι στον εμφύλιο πόλεμο ήσασταν με τον εθνικό στρατό, παρ’ ότι είχατε καλή σχέση με τον Καρδαμάκη; Παρ’ όλα αυτά δεν σας μύησαν. Οι σχέσεις με τον Ντερτιλή ποια ήτανε;
Δ. Δεν είχα καθόλου, ούτε τον ξέρω στην όψη.
-.Με ποιον από αυτούς ήσασταν συμπολεμιστές στον εμφύλιο;
Δ. Στον εμφύλιο, ξέρω τους καταδρομείς κυρίως, γιατί εγώ πολέμησα στον εμφύλιο μόνο με τους καταδρομείς. Όλους τους καταδρομείς τους ήξερα, απ’ αυτούς που είναι μέσα στη φυλακή, εκτός του Ασλανίδη που πέθανε τώρα, ήξερα τον Παπαποστόλου, ζει τώρα ο Παπαποστόλου που είναι από τη Λαμία.
-.Αναφέρατε σε μια στιγμή ότι κάνατε για έναν χρόνο επιτελής ειδικών επιχειρήσεων στο ΓΕΣ.
Δ. Ναι.
-.Την ΄΄κόκκινη προβιά΄΄, όπως την λένε, ή την ΄΄επιθετική επιστροφή΄΄ όπως πιθανόν {τη λένε}κάποιοι, ίσως και εσείς του στρατού ξηράς να την αποκαλείτε έτσι, τη γνωρίζετε προφανώς. Επίσης ίσως να έχετε διαβάσει το βιβλίο του Κουρή, ΄΄Ελλάς – Τουρκία πεντηκονταετής πόλεμος΄΄.
Δ. Ποιανού Κουρή;
-.Του Κουρή, του δικού σας, του δικού μας, του Κουρή, του …
Δ. Του αρχηγού;
-.Ναι του ΓΕ.Ε.ΘΑ. …
Δ. Έχει γράψει βιβλίο;
-.Έχει γράψει βιβλίο ο Κουρής.
Δ. Δεν το έχω διαβάσει.
-.Πρέπει να το πάρετε. Και λέει για την ΄΄κόκκινη προβιά΄΄ μέσα.
Δ. Τι λέει;
-.Λέει, διάφορα. Εσείς να μου πείτε όμως τι ξέρετε για την κόκκινη προβιά;
Δ. Αφού ήμουνα διοικητής, δεν ξέρω ή να μην ξέρω;
-.Τι ήταν λοιπόν η κόκκινη προβιά; Έτσι ώστε να αποκατασταθεί ή να καταλάβω εγώ εάν αυτά που αναφέρουν σήμερα οι εφημερίδες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Δ. Κοίταξε να σου πω. Υπεγράφη κάποια συμφωνία μεταξύ της C.I.A. και της Ελληνικής κυβερνήσεως. Πρέπει να την έχει υπογράψει ο Κανελλόπουλος νομίζω, δεν είμαι σίγουρος.
-.Ο (…) την είχε υπογράψει.
Δ. Ο (…); Δεν θυμάμαι ποιος την είχε υπογράψει. Και βάση αυτής της συμφωνίας που κάνανε, οι καταδρομείς ανέλαβαν να φτιάξουνε πυρήνες, δηλαδή αρχηγό και ασυρματιστή, ώστε σε περίπτωση εισβολής των Σοβιετικών στην Ελλάδα, αυτοί οι πυρήνες να αναπτύξουνε αντιστασιακή δράση. Αυτή η υπηρεσία τότε είχε ονομαστεί ΄΄Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων΄΄ και ήτανε στις καταδρομές. Εγώ είχα ξανά υπηρετήσει σε αυτήν την υπηρεσία, αλλά είχα πάει και διοικητής, όπως σου είπα το 1966. Το ’66 πήγα διοικητής, ή τέλη του ’65, δεν θυμάμαι καλά, μετά το πραξικόπημα, μετά την αποστασία δηλαδή του ’65. Μετά την αποστασία του ’65 με τοποθέτησαν εκεί. Σε αυτήν την υπηρεσία είχε τοποθετηθεί και ο Παπαποστόλου σε ένα γραφείο χωρίς να ανήκει. Προφανώς για να με επιτηρεί, προφανώς. Αυτή η υπηρεσία, πέραν αυτής της αποστολής που είχε για την περίπτωση πολέμου, δεν ξέρω αν είχε καμία άλλη αποστολή. Ούτε και έλαβε μέρος στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Εάν είχε λάβει μέρος, εγώ θα ήμουν μέσα, αφού ήμουνα διοικητής.
-.Άλλες επιχειρήσεις έκανε;
Δ. Καμία επιχείρηση δεν έκανε.
-.Ασκήσεις;
Δ. Όχι, όχι. Δημιουργούσε κρύπτες σε περιοχές που θα δρούσανε οι πυρήνες, τους οποίους θα λειτουργούσε.
-.Στρατηγέ αναφέρατε ότι η βασική αποστολή ήταν η δημιουργία, να το πούμε, αντάρτικου σε περίπτωση εισβολής και κατοχής της χώρας;
Δ. Αντίσταση, γενικώς. Σε περίπτωση εχθρικής εισβολής να αναπτυχθεί αντίσταση και να μην περιμένουμε, όπως έγινε στον τελευταίο πόλεμο, που αυτοί αναπτύχθηκαν χωρίς σχέδιο, από ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Τώρα οι Αμερικανοί επρόκειτο να βοηθήσουν τους Έλληνες να μπορέσουν να αναπτύξουν ένα δίκτυο πανελλαδικά, ώστε να αναπτυχθεί αυτή η αντίσταση μεθοδευμένη και προετοιμασμένη.
-.Αυτό μόνο για εξωτερικούς εχθρούς ή και για το τότε …
Δ. Μόνο για εξωτερικούς.
-.… και για το τότε …
Δ. Μόνο για εξωτερικούς. Μόνο. Μόνο.
-.Ένα λεπτό να ολοκληρώσω το ερώτημα. Για το τότε αποκαλούμενο εσωτερικό κίνδυνο και εχθρό; …
Δ. Όχι, όχι. Δεν υπήρχε τέτοιο, ποτέ. Ποτέ και σε κανένα χαρτί δεν έγραφε τέτοιο πράγμα. Ποτέ.
-.Πριν επανέλθουμε στην εξέλιξη τη δική σας στη διάρκεια της δικτατορίας, πέστε μου. Μετά τον εμφύλιο και πριν τη δικτατορία, ο ρόλος του στρατού και των αξιωματικών του στρατού ξηράς, ή οι ίδιοι οι αξιωματικοί, πως βλέπατε την αποστολή σας;
Δ. Κοίταξε οι αξιωματ…, το σύνολο των αξιωματικών, οι πιο πολλοί αξιωματικοί ήτανε δεξιοί. Δεξιοί πολύ δεξιοί, όχι δεξιά, απλώς δεξιά… Ήτανε δεξιοί και εμείς ξέραμε τότε για τον Ι.Δ.Ε.Α. ότι από την Μέση Ανατολή είχε αρχίσει μια οργάνωση. η οποία το ’51 έκανε ένα πρώτο κίνημα στο οποίο ήτανε και ο Ιωαννίδης. Ο οποίος είχε συλλάβει τον Τσακαλώτο και τον Γρηγορόπουλο. Αποστρατεύτηκαν με μια προανάκριση που έγινε από τον Ζωζονάκη τον στρατηγό για το κίνημα του ’51[4]. Όταν έφυγε ο Παπάγος από την ηγεσία των ένοπλων δυνάμεων και κινήθηκαν αυτοί, συνέλαβε το Γρηγορόπουλο ο Ιωαννίδης, κατέβηκε από το… ο Παπάγος και κατέστειλε το κίνημα. Επανήλθε ο Πλαστήρας με τις εκλογές του ’51, επανήλθε …
-.Ναι γνωστά αυτά.
Δ. Εξελέγη δηλαδή. Και, έγινε προανάκριση τότε από τον Ζωζωνάκη, {αποφασίσθηκε} να διαλυθεί ο Ι.Δ.Ε.Α. και ο Παπαδόπουλος τότε που ήτανε γραμματέας της οργανώσεως αυτηνής, κράτησε τα αρχεία και έγινε αρχηγός.
-.Ένα λεπτό. Διαλύθηκε ο Ι.Δ.Ε.Α. ποια χρονιά;
Δ. Μετά από το αποτυχών κίνημα του ’51. Δεν ξέρω ακριβή ημερομηνία πότε έγινε αυτό, αλλά θυμάμαι ότι είχανε εξακοντιστεί όλοι αυτοί οι μεγάλοι που υπήρχαν τότε στη διοικούσα δέσμη του Ι.Δ.Ε.Α., Τσαραγκάκης, Καραπίπης …
-.Στρατηγέ είστε σίγουρος ότι διαλύθηκε ο Ι.Δ.Ε.Α. ή δεν γνωρίζετε εάν συνέχισε τη δραστηριότητα του, αλλά τη συνέχισε παράνομα;
Δ. Και παλιοί του Ι.Δ.Ε.Α…. διαλύθηκε, διαλύθηκε γιατί αυτοί φοβήθηκαν μήπως αποστρατευτούνε, μήπως κάνουν, μήπως δείξουν. Και ο Παπαδόπουλος ως γραμματέας κράτησε την οργάνωση όλη, πλην της ηγεσίας.
-.Που σημαίνει ότι από εκεί και μετά κατά κάποιον τρόπο ελέγχει ο Παπαδόπουλος και οι δικοί του τον Ι.Δ.Ε.Α. και τον μηχανισμό του;
Δ. Αυτός ελέγχει πλέον την οργάνωση όλη.
-.Το όνομα Καζακόπουλος σας λέει τίποτα; Πέτρος.
Δ. Όχι ο Πέτρος δεν είναι, είχε πεθάνει. Νομίζω είχε πεθάνει.
-.Όχι δεν είχε πεθάνει. Ο Πέτρος πέθανε μετά το ’60.
Δ. Μετά το ’60; Δεν ήταν νωρίτερα; Νωρίτερα νομίζω ότι πρέπει να ήτανε. Και ο Πέτρος και ο Δημόπουλος, όλοι ήτανε. Πρέπει να ήτανε στη διοικούσα δέσμη του Ι.Δ.Ε.Α..
-.Διοικητής τρίτου σώματος στρατού …
Δ. Τον ξέρω από όταν ήτανε Λοχίτης. Μπορεί να ήτανε, δεν ξέρω. Δεν ξέρω, για αυτούς δεν ξέρω.
-.Πάμε στη δικτατορία στρατηγέ. Απρίλιο – Ιούνιο του ’67 είστε στην Κύπρο.
Δ. Ιούλιο.
-.Το 1967 είστε στην Κύπρο. Τι κάνατε εκεί πέρα; Πότε φεύγετε από εκεί;
Δ. Δεν σου είπα έφυγα μόνος μου με άδεια και δεν ξαναπήγα ποτέ; Παρέδωσα εδώ σε έναν ταγματάρχη, δεν θυμάμαι το όνομα του. Έφυγα εγώ τον Αύγουστο.
-.Και μετά τι έγινε;
Δ. Πήγα, τα τέλη Μαΐου πήγα στην Κύπρο, έμεινα δυο μήνες Ιούνιο και Ιούλιο και περί τα τέλη Αυγούστου, δεν έγινε Ιούλιο του ’67. Το κίνημα είχε γίνει τον Απρίλη…
-.Ναι, εσείς λέω τι κάνατε τότε;
Δ. Τι έκανα, αφού ήμουνα διοικητής τάγματος τι έκανα; Ήμουνα διοικητής τάγματος, τι θα έκανα;
-.Μετά από εκεί;
Δ. Έφυγα από εκεί, έφυγα οικιοθελώς. Κατέβηκα στη μεραρχία, είπα του μεράρχου ότι, «Μένω αυτό το σαββατοκύριακο, δεν έχω όμως λεφτά άλλα για να πληρώνω …» Γιατί δεν έτρωγα στο τάγμα, είχα φύγει από τη μονάδα μου και μου έδωσε ένα μήνα άδεια και έφυγα και ήρθα στην Αθήνα. Έγινε η αποστρατεία μου τότε …
-.Καλά πήρατε το καπέλο σας και φύγατε από το στρατό;
Δ. Βεβαίως.
-.Δεν το κατάλαβα αυτό.
Δ. Ναι, ναι έτσι είναι. Ναι, ναι. Ακριβώς έτσι έκανα. Έφυγα από το στρατό. Έφυγα, παρέδωσα το τάγμα και έφυγα [5]. Δεν μου μίλαγε κανένας. Ούτε ο μέραρχος. Μου είπε «Γιατί φεύγεις, θα σε στείλω στρατοδικείο. » Τίποτα. Του είπα ότι «Εγώ φεύγω από το στρατό, θα με διώξουν. Θα με διώξουν από το στρατό, τι να κάτσω να κάνω εδώ πέρα; »
-.Μετά τι έγινε;
Δ. Ήρθα στην Αθήνα, εδώ έμαθα ότι θα με αποστρατεύσουνε, με πήρε ένας διευθυντής, πρώην συμμαθητής μου, από το πρώτο επιτελικό γραφείο, μου λέει να πάω στην Κύπρο να παραδώσω. Του λέω «Είσαι τρελός; Τι να παραδώσω; Θα πληρώσεις και τα οδοιπορικά, διότι εγώ έχω παραδώσει, τι να πάω και να ξανάρθω, ποιος θα πληρώσει τα λεφτά; » Και δεν πήγα.
-.1967 λοιπόν, πριν το κίνημα της 13ης του Δεκέμβρη είστε απόστρατος, συνταγματάρχης απόστρατος;
Δ. Αντί.
-.Πότε μπλέκεστε με τους Ελεύθερους Έλληνες, ή δεν μπλέκεστε;
Δ. Ποτέ. Ποτέ.
-.Με ποιους μπλεχτήκατε;
Δ. Θα σου πω πως έγινε με τους Ελεύθερους Έλληνες, θα στο πω τώρα. Με έπιασε ένας Δημόπουλος στρατηγός, ο Δημόπουλος ο Πάνος, αντιστράτηγος, τον οποίο είχα βρει και την ημέρα του… δυο τρεις μέρες τέσσερις μετά το κίνημα του Παπαδόπουλου. Και κουβεντιάζαμε και μάλιστα αυτός μου είπε ότι ήταν αντίθετος του κινήματος του Παπαδόπουλου και μια φορά τον βρήκα, το 1969. Μέχρι το ’69 εγώ έκανα μερικές αντιστασιακές κινήσεις δικές μου, για μένα, για καμιά οργάνωση.
-.Τι κάνατε;
Δ. Για καμιά οργάνωση. Έφτιαχνα κάποια οργάνωση.
-.Τι κάνατε; Συγκεκριμένα;
Δ. Δική μου, προσπαθούσα να συγκροτήσω ομάδες αξιωματικών[6].
-.Με ποιους;
Δ. Με αρκετούς αξιωματικούς, κυρίως καταδρομείς.
-.Ποιους δηλαδή;
Δ. Ήτανε πάρα πολλοί.
-.Στρατηγέ εγώ θα σας ρωτάω ποιους; Ονόματα.
Δ. Ονόματα, ήτανε πολλοί. Παπαγιανόπουλος, Ζαρκάδας, Καρούσος, πάρα πολλοί, δεν θυμάμαι τώρα. Όλους δεν μπορώ να τους θυμηθώ τώρα αυτή τη στιγμή.
-.Αυτοί ήταν απόστρατοι ή εν ενεργεία;
Δ. Απόστρατοι. Ήταν φευγάτοι από τη χούντα. Απόστρατοι, όχι εν ενεργεία. Με σκοπό να αναπτύξουμε ένα δικό μας κίνημα αντιστάσεως. Διότι είχα και μια εμπειρία από την υπόθεση της Δ.Ε.Ε..
-.Ποια Δ.Ε.Ε.;
Δ. Αυτή που λες εσύ κόκκινη προβιά, εγώ δεν το ήξερα ως κόκκινη προβιά.
-.Πως την ξέρατε εσείς;
Δ. Πως την ήξερα;
-.Δ.Ε.Ε. είπατε. Τα αρχικά τι σημαίνουν;
Δ. Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων.
-.Μάλιστα, από εκεί έχετε την εμπειρία και από το ’67 το φθινόπωρο μέχρι το ’69 αναπτύσσετε δραστηριότητα για να κάνετε; …
Δ. Να κάνω μια αντιστασιακή οργάνωση.
-.Αναφέρατε δυο, τρία ονόματα, Καρούσος, Ζαρκάδας, …
Δ. Παπαγιανόπουλος, ποιοι άλλοι ήτανε; Ήτανε πολλοί δεν θυμάμαι …
-.Όλοι του στρατού ξηράς;
Δ. Όλοι του Στρατού ξηράς. Όλοι, όλοι του στρατού ξηράς.
-.Κανένας του ναυτικού;
Δ. Όχι, όχι.
-.Γιατί δεν βάλατε του ναυτικού κανέναν;
Δ. Δεν είχα επαφή. Δεν ήξερα αξιωματικούς του ναυτικού.
-.Γιατί οι αξιωματικοί του στρατού ξηράς εκείνη την περίοδο και πριν την δικτατορία και οι χουντικοί και οι αντιχουντικοί δεν εντάσσετε στις αντίστοιχες οργανώσεις παράνομες και μη τους αξιωματικούς του ναυτικού; Γιατί;
Δ. Δεν είχαμε δεσμούς, δεν είχαμε, δεν είχαμε γνωριμία τέτοια που να μπορείς να τους μυήσεις και να κουβεντιάσεις μαζί τους. Δεν ήξερα, δεν ήξερα αξιωματικούς του ναυτικού.
-.Ποια είναι η εκτίμηση σας, οι συνωμότες της 21ης Απριλίου γιατί δεν είχαν του ναυτικού μέσα {στην οργάνωση τους} αξιωματικούς;
Δ. Δεν ξέρω, δεν νομίζω ότι είχανε, αλλά δεν ξέρω πόσους είχανε. και στην αεροπορία πρέπει να είχανε.
-.Είχαν έναν της αεροπορίας;
Δ. Δεν ξέρω.
-.Τον ξέρετε. Ποιον;
Δ. Δεν ξέρω.
-.Τον Σκαρμαλιοράκη δεν τον ξέρετε;
Δ. Αυτόν τον ξέρω βέβαια. Τον αυτόν τον ξέρω πολύ καλά. Αν είχανε από το ναυτικό δεν ξέρω ποιος ήτανε. Δεν, δεν, δεν ήτανε τόσο απαραίτητη η αυτή για να μπορέσουν να επιβληθούν αυτοί, διότι ούτε καν το σύνολο των αξιωματικών…
-.Πέστε τα στρατηγέ. Με το τσιγκέλι θα τα βγάλουμε;
Δ. Τι να τα βγάλουμε με το τσιγκέλι, δεν θέλω εγώ με το τσιγκέλι. Ήταν τόσο ανεπτυγμένη η οργάνωση αυτή στο στρατό ξηράς, ώστε δεν είχανε ανάγκη από κανέναν.
-.Γιατί όμως στα κινήματα του μεσοπολέμου, μεταξύ του πρώτου και του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου έχουμε συμμετοχή αξιωματικών του ναυτικού σε όλα τα κινήματα, πραξικοπήματα, δικτατορίες, σε όλα είναι μέσα το ναυτικό. Γιατί το περιφρονούσατε μετά τον εμφύλιο το ναυτικό οι του στρατού ξηράς;
Δ. Εγώ δεν το περιφρονούσα, διότι εγώ δεν είχα οργανωθεί ποτέ, αλλά για την αντίσταση, για την αντίσταση σου είπα ότι δεν είχα τέτοιες γνωριμίες που να μπορέσω να πλησιάσω αξιωματικούς για να μπορέσουμε να κάνουμε κάποια δράση.
-.Πώς αναπτύξατε δραστηριότητα λοιπόν εσείς με την ομάδα …
Δ. Να σου πω με τους Ελεύθερους Έλληνες τι έγινε.
-.Όχι να τελειώσετε πρώτα με τους δικούς σας.
Δ. Με τους δικούς μου δεν πρόκειται να σου πω τίποτα, διότι δεν έχει, δεν κατέληξε πουθενά. Δεν καταλήξαμε πουθενά. Πρέπει να σου πω όμως για τους Ελεύθερους Έλληνες διότι με έχουνε ρωτήσει πολλοί άνθρωποι αν μετείχα στους Ελεύθερους Έλληνες. Ο Δημόπουλος λοιπόν μου είπε μια μέρα, δεν είχα, δεν έμενα σε αυτό το σπίτι, έμενα στη Λευκάδας και Κερκύρας. Μου είπε λοιπόν αν μένω στο σπίτι μόνος μου. Και του είπα «ναι μένω μόνος μου», «Το έχω μάθει.» μου λέει, «Που είναι το σπίτι σου;», του είπα που είναι, μου λέει «Μπορούμε να μαζευτούμε μια ομάδα αξιωματικών για να συζητήσουμε, γιατί δεν έχουμε ένα σπίτι να είναι ασφαλές; » Του λέω, «Πολύ ευχαρίστως, ότι ώρα θέλετε, κάθε μέρα μπορείτε να ερχόσαστε». Και ήρθανε ο Αργούλης, ο Δημόπουλος, ο Τζανετής, ο Περίδης, ο Μπάλκος, …
-.Πανουργιάς;
Δ. Όχι δεν ήτανε ο Πανουργιάς. Αυτοί ήτανε, δεν ήτανε άλλοι. Αυτοί, αυτοί ήτανε. Αυτοί ήρθανε στο σπίτι μου ένα βράδυ. Αφού κουβεντιάσανε τι κουβεντιάσανε …
-.Εσείς δεν ήσασταν παρών;
Δ. Ήμουνα βέβαια. Αφού κουβεντιάσανε τι κουβεντιάσανε, στο τέλος ανέλαβα να πάω το στρατηγό το Δημόπουλο και τον Περίδη στο σπίτι του, με το αυτοκίνητό μου. Μου λέει «Μην έρθεις.» «Θα έρθω.», του λέω. Τους πήρα λοιπόν, τους πήγα. Όταν έφτασα στο Δημόπουλο, του λέω «Στρατηγέ εγώ σε αυτήν την οργάνωση δεν μετέχω, διότι είναι ο κύριος Περίδης. Θα τα πω τώρα εδώ για να τα ξεμπλέξουμε τα πράγματα». Μου λέει «Γιατί, τι ιδιαίτερα ο Περίδης; » του λεω, «Ακούστε να δείτε. Ο Περίδης με το Βασιλιά προ του κινήματος 13 Δεκεμβρίου …» πότε ήταν, 13 Δεκεμβρίου, «… βρήκε το Βασιλιά Κωνσταντίνο σε ένα σπίτι και ο Κωνσταντίνος του είπε να λάβουνε μέρος και οι αξιωματικοί, όπως εγώ, ο Οπρόπουλος και λοιπά». Απότακτοι, αυτοί που είχανε διωχθεί από τη χούντα, τους χουντικούς. Και ο Περίδης αρνήθηκε, διότι του είπε ότι «Εάν λάβουνε μέρος, σημαίνει ότι εγώ πρέπει να τους επαναφέρω, εγώ δεν θέλω να τους επαναφέρω.» Ο Περίδης! Αυτός που μου το είπε ήταν αυτήκοος της συζήτησης, γινόταν σε ένα σπίτι του γιου του Παπά και μου το είπε εμένα εμπιστευτικά. Ο Δημόπουλος εξεπλάγην. Μου λέει, «Είναι δυνατόν; Αλλά όλα είναι δυνατά», μου λέει, «Γιατί αυτοί το είχαν στην τσέπη το πραξικόπημα της 13 Δεκεμβρίου. Πέστο …», μου λέει «… του Τζανετή. Ο Τζανετής έχει δούνε και λαβείν με τον Περίδη», του λέω «Εγώ δεν τον ξέρω και πολύ τον Τζανετή στρατηγέ. » Γιατί ο Δημόπουλος έχει κάνει και στον Ιερό Λόχο και στις καταδρομές διοικητής. Και μου έκλεισε ένα ραντεβού στη Βασιλίσσης Σοφίας που είναι, σε ένα που είναι και στη Κοραή, πως το λένε, στου Φλόκα. Στου Φλόκα στην Κηφισίας και πήγα, πήγα στον Τζανετή, του είπα για τον Περίδη. Ότι αυτό κι αυτό κι αυτό κι ότι δεν θέλω να μετέχω στην οργάνωση αυτή. Μου λέει, «Δεν ξέρω, έχω καιρό να τον δω τον…» ότι δεν έχουν κουβεντιάσει ποτέ με τον Περίδη. Αδύνατον, δεν μπορεί να μην είχε κουβεντιάσει!
-.Ποιος από τους δυο ήταν αρχαιότερος;
Δ. Ο Τζανετής είναι παλιός στρατηγός. Ο Τζανετής ήταν αυτός που ήτανε, που αντιπροσώπευε τον Βασιλιά εδώ στην Αθήνα στο δημοψήφισμα.
-.Ο Τζανετής εφέρετο τότε και ως αρχηγός των Ελεύθερων Ελλήνων. Επειδή ήταν ο αρχαιότερος;
Δ. Ήταν αρχηγός αφού ήταν αρχαιότερος απ’ όλους. Λοιπόν αυτόν τον Τζανετή βρήκα, σε αυτόν είπα, δε μου ‘δωσε εξήγηση καμία και ούτε ποτέ ο Περίδης μου είπε «Γιατί τα λες αυτά ρε παλιόπαιδο, για μένα; » Ποτέ δε με βρήκε.
-.Που σημαίνει ότι πράγματι έχετε πειστεί;
Δ. Που σημαίνει ότι εγώ έχω πειστεί ότι έγινε αυτή η συζήτηση και ήταν μπροστά του. Και γι’ αυτόν το λόγο δεν μπήκα ποτέ στον Ελεύθερους Έλληνες.
-.Καλά αυτοί ήταν τόσο πεισμένοι ότι θα επιτύχει η αντιστασιακή …
Δ. Που να ξέρω.
-.… δράση, ώστε …
Δ. Έτσι μου είπε ο Δημόπουλος. « Το είχανε στην τσέπη … » μου λέει, «… γι’ αυτό δεν σας θέλανε εσάς.»
-.… ώστε να σχεδιάσουν και ποιους θα επαναφέρουν μετά;
Δ. Ναι αλλά …
-.Ποια η γνώμη σας για τη δραστηριότητα των Ελεύθερων Ελλήνων στρατηγέ;
Δ. Κοιτάξτε εγώ δεν πήγα σε καμία συγκέντρωση, αυτή είναι η μοναδική φορά που είδα κάποιους από την οργάνωση των Ελευθέρων Ελλήνων. Και άλλη μια φορά είδα το Γρίβα, το Γρίβα σε …
-.Ποιον Γρίβα;
Δ. Τον Γρίβα τον Κύπριο.
-.Της Ε.Ο.Κ.Α.;
Δ. Της Ε.Ο.Κ.Α. ναι.
-.Ο Γρίβας με τους Ελεύθερους Έλληνες τι σχέση είχε;
Δ. Δεν ξέρω αν είχε σχέση. Με φώναξε εμένα μια φορά να κουβεντιάσουμε σ’ ένα σπίτι στο οποίο πήγα μεσημέρι στη λεωφόρο Αλεξάνδρας και θυμάμαι ότι κόλλησε το κουδούνι. Χτύπησα το κουδούνι που μου είχε δώσει και κόλλησε και χτύπαγε, αναστατώθηκε όλη η πολυκατοικία. Και μου έλεγε ότι εγώ βάζω τις βόμβες στην Αθήνα. Και του είπα ότι «Εγώ δεν βάζω καμία βόμβα. » Ήθελε να με μυήσει σε μια οργάνωση δική του. Δεν ξέρω τι οργάνωση έκανε …
-.Ο Γρίβας;
Δ. Ο Γρίβας.
-.Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας;
Δ. Ναι, ναι.
-.Είπε σε σας ….
Δ. Μου έκλεισε ραντεβού σ’ ένα σπίτι, όχι το δικό του, σ’ ένα σπίτι ενός γιατρού, δεν ξέρω τι σκατά ήτανε …
-.Ένα λεπτό να το ξεκαθαρίσουμε αυτό. Ο Γρίβας εκτός της ΕΟΚΑ είναι και ο αρχηγός της Χ. στην κατοχή.
Δ. Το ξέρω.
-.Λοιπόν ερχόμαστε στη ο Γρίβας …
Δ. Έχει φύγει από την Κύπρο, δεν έμεινε στην Κύπρο, δεν έχει κάνει την ΕΟΚΑ. Β΄ και…
-.Και σας καλεί εσάς να κάνετε …
Δ. Μου είπε ότι εδώ κάνει αντίσταση κατά της χούντας. Εγώ πήγα να τον δω, λέω μήπως έχει κανά αξιόλογο πράγμα να μου πει, δεν μου είπε τίποτα …
-.Τι σας είπε;
Δ. Δεν μου είπε τίποτα ουσιαστικό, δηλαδή να μου κάνει μια πρόταση για μύηση ή για τέτοιο πράγμα.
-.Ποια χρονιά ήτανε αυτό;
Δ. Τώρα που να θυμηθώ ακριβώς. Πρέπει να ήτανε το ’68.
-.Η Ε.Ο.Κ.Α. Β΄ δεν είχε γίνει ακόμα;
Δ. Όχι δεν πρέπει να έχει γίνει. Αφού ήταν εδώ ο Γρίβας.
-.Θα το βρούμε [7]. Ο Καρούσος είναι στους Ελεύθερους Έλληνες, ο Καρούσος ο δικός σας του στρατού ξηράς.
Δ. Ναι μπορεί να ήτανε στους …
-.Όχι μπορεί, ήτανε.
Δ. Ήτανε;
-.Ήτανε. Στους Ελεύθερους Έλληνες δεν ήτανε;
Δ. Δεν ξέρω.
-.Επομένως είναι ενάντιος της δικτατορίας ο Καρούσος;
Δ. Σαφώς.
-.Ο Καρούσος κατεβαίνει στην Κύπρο και αναλαμβάνει υπαρχηγός του Γρίβα …
Δ. Κατέβηκε με τον Γρίβα.
-.Με την έγκριση της δικτατορίας;
Δ. Βεβαίως.
-.Πως συμβιβάζονται αυτά;
Δ. Δεν ξέρω. Δεν το ξέρω, πώς να το ξέρω.
-.Θέλω να μου πείτε για τον χαρακτήρα του Καρούσου.
Δ. Δεν θα ήθελα να ασχοληθώ με τον άνθρωπο, διότι εγώ, έχω λόγους γιατί δεν θέλω.
-.Προσωπικό λόγο;
Δ. Προσωπικό ναι. Προσωπικό λόγο, διότι δεν έχει δείξει καλή διαγωγή απέναντι μου.
-.Εάν μου πείτε να μην το χρησιμοποιήσω αυτό, δεν θα το χρησιμοποιήσω……{σ. σ. διακοπή}…
-.Πάμε να ολοκληρώσουμε τη δική σας δραστηριότητα στη διάρκεια της δικτατορίας. Δ. Μέχρι το ’69 που με πιάσανε, αυτό ήταν. Η υπόλοιπη, η προσπάθεια μου να οργανώσω μια ομάδα, μια ομάδα αξιωματικών για να αναλάβουμε αντιστασιακή δράση.
-.Και γιατί σας έπιασε η δικτατορία;
Δ. Δεν ξέρω, ούτε μου το είπαν ποτέ. Έμενα με την μάνα μου σ’ ένα σπίτι ενός ξαδέρφου μου στην Ανάβυσσο. Λοιπόν ήρθε ένας υπαστυνόμος να με συλλάβει και ήθελε να κάνει έρευνα στο δωμάτιο που έμενα κι εκεί έμενε η μητέρα μου, της είπα λοιπόν « Έβγα …» της λέω, «… έξω γιατί θέλω να κουβεντιάσω κάτι με τον φίλο μου εδώ πέρα. » Δεν της είπα ότι με πιάνει και μου λέει αυτή μπροστά στον αστυνομικό, « Πάλι τα ίδια άρχισες; » Νόμιζε ότι ήτανε …
-.Τι σας είπε η μάνα σας; Στρατηγέ πέστε το καθαρά. Τι σας είπε;
Δ. « Τα ίδια κάνεις …» μου λέει, « … τώρα και θέλεις να κουβεντιάσεις συνωμοτικά …» και λοιπά.
-.Κι αυτό σας το λέει μπροστά στον αστυνομικό που ήρθε να σας συλλάβει;
Δ. Ο αστυνόμος γέλαγε βέβαια. Με ψάξανε εκεί, τι να βρούνε; Δεν είχα τίποτα, κανένα χαρτί εγώ. «Πάμε να φύγουμε » μου λέει, μπήκαμε στο αυτοκίνητο, φύγαμε. Και πήγαμε στο Χατζηζήση για να με ανακρίνει, ο Χατζηζήσης. Όταν με ανέκρινε με ρώταγε ποιοι είναι και τα λοιπά, «Εγώ δεν ξέρω τίποτα, εσείς πέστε μου τι έχω κάνει. » « Εσύ να μας πεις. » « Βρε δεν έχω να σας πω τίποτα …» του λέω, «… τι να σας πω; »
-.Τι διαφορά τάξεως είχατεμε το Χατζηζήση;
Δ. Δεν ξέρω ποιανής τάξεως.
-.Πιο πάνω από εσάς;
Δ. Όχι πιο κάτω, πολύ πιο κάτω. Δεν τον χώνευα ποτέ. Δεν τον χώνευα.
-.Πως σας φέρθηκε εκεί στην Ε.Σ.Α.;
Δ. Δεν με βασάνισε, απλώς με ρώταγε επιμόνως « Τι δράση; » και του λέω « Δεν έχω καμιά δράση. Τι δράση να έχω; Είναι βέβαιο ότι δεν σας θέλω. Πέραν αυτού …» του λέω, « … δεν έχω τίποτα. Ότι έχετε εσείς πέστε μου να σας απαντήσω. » « Όχι εσύ να μας πεις.» Δεν έλεγα, « Δεν μιλάει » λέει στον αστυνόμο ο Χατζηζήσης, «Δεν μιλάει διότι ξέρει ότι είναι αξιωματικός και δεν μπορούμε να τον βασανίσουμε, πάρτε τον να τον βασανίσετε εσείς» Αυτό είπε ο Χατζηζήσης στον υπαστυνόμο που με είχε συλλάβει. Στο δρόμο που με πήγαινε ο υπαστυνόμος, ο οποίος με πήγε στην Νέα Ιωνία, μου λέει «Εμείς δεν βασανίζουμε κύριε συνταγματάρχα …» μου λέει, «… και μην ακούτε τι λέει ο Χατζηζήσης, ούτε πρόκειται να σας ακουμπήσουμε» Με πήγε λοιπόν και μ’ άφησε σ’ ένα εστιατόριο που είχε εκεί η ασφάλεια και μου πήρανε φαγητό μια ομελέτα και δεν ερχόταν κανείς να μου μιλήσει. Και προς στιγμήν σκέφτηκα να φύγω, λέω «Τι να κάνω, μήπως το κάνουν επίτηδες όμως και με αφήνουν έτσι αφρούρητο;» Πλήρωσα την ομελέτα και μετά με πήγανε στο Χαϊδάρι. Στο Χαϊδάρι στο κέντρο διαβιβάσεων εκεί με πήγανε και από εκεί με πήγανε στη Δροσιά. Κρατούμενο. Δεν με ξαναανάκριναν ποτέ. Ποτέ, η ανάκριση όλη που πέρασα ήταν αυτή. Από την Δροσιά ήρθε το χαρτί και φύγαμε για εξορία.
-.Το αιτιολογικό της εξορίας, το έχετε, τι γράφει;
Δ. Που να το θυμάμαι, ΄΄για τη δράση του εναντίον της επαναστάσεως΄΄, ξέρω ‘γω κάτι τέτοιο. Δεν θυμάμαι ακριβώς πως το αιτιολογεί. Πήγα στα Κύθηρα, στα Κύθηρα υπήρχε μια μονάδα και σ’ ένα πανηγύρι, αυτός ο διοικητής των (…) κάτι πήγε να πει σε έναν συνεξόριστο της νεολαίας της Νέας Δημοκρατίας και εγώ επενέβη, ΄΄γιατί το κάνει αυτό και τον έσπρωξε΄΄ εκεί πέρα, έκανε αναφορά ο διοικητής της χωροφυλακής και με πήραν απ’ τα Κύθηρα, δεν έμεινα πολύ καμία 20αρια μέρες και με έστειλαν στο Πεντάλοφο, το πειθαρχείο των εξόριστων.
-.Που σας στείλανε;
Δ. Στο Πεντάλοφο. Στο χωριό Πεντάλοφος. Στο Πεντάλοφο ήρθε ο Καλαμάκης και ο Σκουλαρίκης. Και ένας φοιτητής (…) από την Κρήτη. Διελύθη τον Νοέμβριο το στρατόπεδο αυτό, το ’70 και πήγα στο (…), ο Σκουλαρίκης πήγε στην Πελαγία, οι άλλοι δεν θυμάμαι που πήγανε. Ο Καλαμάκης δεν θυμάμαι που πήγε, τον Καλαμάκη δεν τον θυμάμαι καθόλου, αλλά νομίζω ότι τον στείλανε στη Σαμοθράκη. Με την αμνηστία του Παπαδόπουλου το ’71 βγήκα. Βγήκαμε από την εξορία, έκτοτε δεν με ξανασυνέλαβαν.
………………………………………….(τέλος πρώτου μέρους της συνέντευξης, θα ακολουθήσει το δεύτερο και τελευταίο σε λίγες μέρες)……………………………………….
[1] Ο Κουφοντίνας είναι μέλος της οργάνωσης ΄΄17 Νοέμβρη΄΄ και τις ημέρες που παίρνεται η συνέντευξη είναι καθημερινά στα ΜΜΕ.
[2] Θα ήταν παράλογο να τοποθετήσουν τον Δροσογιάννη ως χαρακτηρισμένο στην μονάδα αυτή, όπου πήγαιναν τους κομμουνιστές στρατευσίμους. Ο Δροσογιάννης είχε πάρει μέρος στον εμφύλιο με το μέρος του κυβερνητικού στρατού και ποτέ του δεν τον άγγιξε η κομμουνιστική ιδεολογία, όπως προκύπτει και από τη συνέντευξη. Η μετάθεση, όπως ο ίδιος λέει, ήταν επιλεκτική και δυσμενής.
[3] Ο Δροσογιάννης την θεωρεί ως θέση νεκρή αλλά ο ίδιος παρακάτω επισημαίνει πως αυτή είναι η υπηρεσία που συντηρούσε το σχέδια και τα δίκτυα που έγιναν γνωστά ευρύτερα ως GLADIO, Κόκκινη Προβιά, Επιθετικής Επιστροφής κ.λ.π. Αλλά από πλευράς δραστηριότητας φαίνεται πως πράγματι θεωρούνταν ΄΄νεκρές΄΄ αφού ουσία θα αποκτούσαν με εφαρμογή των σχεδίων ήτοι σε πραγματικές επιχειρήσεις.
[4] Περί ΙΔΕΑ, κινήματος 1951 και πορίσματος Ζωζωνάκη βλ Α. Κακαρά, Οι Έλληνες στρατιωτικοί, Παπαζήση, 2006
[5] Ο Δροσογιάννης ΄΄φεύγει΄΄ από την υπηρεσία του, χωρίς να αντιδρά άμεσα τουλάχιστον το σύστημα. Το ίδιο κάνει και ο Μενενάκος στις 25 Νοεμβρίου 1973 με την ανατροπή του Παπαδόπουλου. Το ίδιο και ο Καρούσος στις 21 Απριλίου 1967. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του στρατού δεν αντιδρούν άμεσα. Αυτό θα ήταν αδιανόητο για τα δεδομένα και τις συνήθειες του πολεμικού ναυτικού. Δεν σηκώνεται να φύγει το στέλεχος του ναυτικού. Υποβάλλει αναφορά παραίτησης, παρουσιάζεται και διαμαρτύρεται, δεν φεύγει από την υπηρεσία του και πολύ περισσότερο δεν υπήρχε περίπτωση να τον αφήσουν ήσυχο να περιμένει σε ένα ξενοδοχείο όπως τον Δροσογιάννη στην Κύπρο. Το στέλεχος του στρατού διαρρηγνύει τη σχέση με το όπλο πιο εύκολα απ’ ότι του ναυτικού. Ο πλωτάρχης Καταγάς παρουσιάζεται και λέει πως είναι και αυτός στην οργάνωση του κινήματος του ναυτικού και περιμένει να τον συλλάβουν. Το ίδιο και όλοι όσοι δεν συνελήφθησαν με την πρώτη φουρνιά Τούτο δεν επισημαίνεται ως θετικό ή αρνητικό σε σύγκριση με το στρατό. Εξ άλλου και οι τρεις περιπτώσεις που αναφέρονται εδώ, είναι τέτοιες αντίδρασης στο καθεστώς που επικρατούσε στις ΕΔ. Αλλά για να τονίσει τις διαφορές νοοτροπίας των στελεχών των δύο όπλων. Για την αεροπορία δεν διατίθενται στοιχεία. Γενικά μπορεί να παρατηρήσει κανείς πως οι στρατιωτικοί που φεύγουν για να αποφύγουν τη σύλληψη είναι ελάχιστοι στην επταετία 1967-1974. Μία ερμηνεία μπορεί να είναι πως δεν θέλουν να αποκοπούν των ΕΔ, που τις θεωρούν δικές τους και ή περιμένουν κάποιου είδους προστασία από τους συναδέλφους τους, ή προκλητικά δεν τις ΄΄χαρίζουν΄΄ σε κανέναν. Άλλος λόγος μπορεί να είναι ο φόβος, μήπως η φυγή και απόκρυψή τους θεωρηθεί ως δειλία. Το σίγουρο είναι πως τα δεσμά του στελέχους με το όπλο του είναι πολύ ισχυρά και ποτέ δεν απομακρύνεται τελείως απ’ αυτό. Στις συνεντεύξεις παλαιών στρατιωτικών όπως του Δροσογιάννη, ακόμα και του Βενετσανόπουλου, αυτό διακρίνεται εύκολα. Μιλούν για την τάξη τους, τους συμμαθητές τους, το διοικητή τους κ.λ.π. έστω και εάν τους χώρισε ένας εμφύλιος πόλεμος και κάποιες δεκαετίες τελείως διαφορετικής ζωής και ιδεολογίας. Βλέπε συνέντευξη Βενετσανόπουλου αλλά και Κουρή. Που παρ’ ότι διετέλεσε υφυπουργός για πολλά χρόνια, η όλη δομή των απαντήσεών του κυριαρχείται από νοοτροπία στρατιωτική και δεν προδίδει πολιτικό.
[6] Η τάση να φτιάχνουν οργανώσεις αντίστασης παρατηρείται στους αξιωματικούς. Σημειώνονται και εδώ όσοι μέχρι στιγμής έχουν εντοπισθεί ή δηλώσει στις συνεντεύξεις και επιστολές τους παρόμοιες προσπάθειες (επιτυχημένες ή όχι, με ή χωρίς δραστηριότητα). Οπρόπουλος, Λύτρας (υπό τον Γρίβα), Μήνης, Βασιλικόπουλος, Παπαγεωργόπουλος, Πετρόπουλος, Ομάδα αξιωματικών ΜΥΚ, Ξενάκης και ο Δροσογιάννης. Αλλά και όλες οι μεγάλες σε έκταση ομαδοποιήσεις, εντάσσονται στην ίδια λογική της συγκρότησης παράνομων οργανώσεων από στελέχη των ΕΔ με πολλά σχέδια αλλά λίγη δράση. Με διάφορες σχεδιάσεις των αξιωματικών του στρατού στους ΄΄Ελεύθερους Έλληνες΄΄ και του ναυτικού που καταλήγουν στην τελική μεγάλη οργάνωση που εξαρθρώθηκε το Μάιο του 1973. Ξεχωρίζουν οι οργανώσεις του Μήνη και του Βασιλικόπουλου ως οι μόνες που προχώρησαν σε ανάπτυξη των σχεδίων τους με συγκεκριμένες ενέργειες. Και η πλέον εκρηκτική αυτή του Α/Τ ΒΕΛΟΣ.
[7] Είναι προφανώς η ίδια υπόθεση για την οποία αναφέρονται και οι Λύτρας, Βαρδάνης και Καρούσος. στις συνεντεύξεις τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου