Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026

Το ΕΜΠ ανοίγει τις πύλες του στην πολεμική βιομηχανία



του Έκτορα-Ξαβιέ Δελαστίκ

Την απαλοιφή παραγράφου που περιορίζει τη συμμετοχή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου σε έρευνες αποκλειστικά για αμυντικούς πολεμικούς σκοπούς, επιδιώκει η Επιτροπή Ερευνών του πανεπιστημίου, σύμφωνα με τους φοιτητικούς συλλόγους του ΕΜΠ. Ανεξάρτητες πηγές του Info-War επιβεβαίωσαν τόσο το περιεχόμενο των καταγγελιών, όσο και το περιεχόμενο της σημερινής συνεδρίασης της επιτροπής.

Η αναθεώρηση/τροποποίηση του Άρθρου 2 του Οδηγού Χρηματοδότησης και Διαχείρισης του ΕΛΚΕ «Βασικές αρχές δεοντολογίας – Ερευνητική αποστολή του ΕΜΠ» εισήλθε ως έκτακτο θέμα στην διάταξη της συνεδρίασης της Τετάρτης 14 Ιανουαρίου. Συγκεκριμένα προτάθηκε η αφαίρεση από τη σελίδα 6 της εξής φράσης:

«Η ιστορία του Ε.Μ.Π. είναι συνδεδεμένη με αγώνες για την ελευθερία και την ειρήνη. Για τον λόγο αυτό στο Ε.Μ.Π. δεν επιτρέπεται η διεξαγωγή ή συμμετοχή σε έρευνες για πολεμικούς σκοπούς οποιασδήποτε μορφής, με εξαίρεση την έρευνα για τις αμυντικές ανάγκες της χώρας, και δεν αναλαμβάνονται έρευνες με χρηματοδότηση από διεθνείς στρατιωτικούς συνασπισμούς».

Το ΕΜΠ δε θέλει να είναι πια συνδεδεμένο με την ελευθερία και την Ειρήνη;

H συζήτηση της Επιτροπής Ερευνών έλαβε χώρα ηλεκτρονικά, με το επίμαχο ζήτημα να τίθεται ως «έκτακτο» αντί να γραφτεί στην ημερήσια διάταξη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αδυναμία της πανεπιστημιακής κοινότητας να ενημερωθεί και να εκφέρει άποψη. Οφείλουμε επίσης να σημειώσουμε πως οι πληροφορίες μας επιβεβαιώνουν πως ακόμα και αν δεν τεθεί ως «επείγον θέμα» στη Σύγκλητο του ΕΜΠ την Παρασκευή 16/1/2026, οι πηγές μας πληροφορούν για πρόθεση της Πρυτανείας να αλλάξει το συγκεκριμένο εδάφιο του κανονισμού με όποια διαδικασία καταστεί πρόσφορη.

Οφείλουμε να σημειώσουμε πως οι επί του πιεστηρίου πληροφορίες μας λένε πως η ψηφοφορία έληξε με οριακή έγκριση της επίμαχης αλλαγής. Η εισήγηση αυτή φαίνεται πλέον να προωθείται στη Σύγκλητο του ΕΜΠ για τις τελικές αποφάσεις.

Ο πόλεμος, κάθε πόλεμος, είναι μια βαθιά οικονομική διαδικασία περισσότερο απ’ ό,τιδήποτε άλλο. Ως εκ τούτου, η συμμετοχή στον πόλεμο και η προετοιμασία του σφαγείου του ανθού της νεολαίας ξεκινά από οικονομικές απαιτήσεις, χτίζεται με οικονομικές αποφάσεις, καταλήγει σε πολεμικά συμβόλαια για εξοπλισμούς και συνεχίζει με οικονομικά συμβόλαια για ανοικοδόμηση. Θέλουμε το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, και κατ’ επέκταση οποιοδήποτε πανεπιστήμιο να αποτελέσει μέρος αυτού του σφαγείου;

Η γόμα του παραδόπιστου

Η στόχευση της προτεινόμενης αλλαγής είναι πάρα πολύ σαφής: τη συμμετοχή του ΕΜΠ στα ερευνητικά προγράμματα της Πολεμικής Οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σταδιακά το τελευταίο διάστημα, η Ε.Ε. μετακινεί τα κεφάλαια ερευνητικών χρηματοδοτήσεων από τον πολιτικό τομέα στηνπολεμική έρευνα. Με τον ίδιο τρόπο που ένα πρωτόζωο κινείται προς την κατεύθυνση όπου αισθάνεται περισσότερη τροφή, ένα μέρος του διδακτικού προσωπικού του ΕΜΠ θέλει να ακολουθήσει αυτή τη μετακίνηση.
Εικόνα από την έκθεση “DEFENCE DATA 2023-2024” της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασφαλείας (EDA) που δείχνει την εκτίναξη των ερευνητικών προγραμμάτων που σχετίζονται με την αμυντική βιομηχανία.


Με όποια μετρική και να μελετηθούν τα κονδύλια των εξοπλιστικών ερευνητικών προγραμμάτων, τα συμπεράσματα είναι δύο: πρώτον, ότι εκτινάσσονται σε ύψος και δεύτερον ότι δεν έχει απολύτως καμία σημασία το ότι εκτινάσσονται. Αυτό που έχει σημασία είναι πως η Ε.Ε. αποφάσισε την αλλαγή των κανόνων του Horizon, ώστε μαζί με τους ειρηνικούς σκοπούς να συμπεριληφθούν «τεχνολογίες διττής χρήσης» (μπορούν δηλαδή να χρησιμοποιηθούν και σε πεδία μαχών και έξω από αυτά), αλλά και να δημιουργηθεί ειδική κατηγορία πολεμικής έρευνας. Αυτό φυσικά σημαίνει πως «μικραίνει η πίτα» για την έρευνα που αφορά το να ζήσουμε, προς όφελος της πίτας που αφορά το να πεθάνουμε.

Και φυσικά πάντα υπάρχουν τα άτομα σε θέσεις διοίκησης, των οποίων το δάχτυλο αρνείται να σταματήσει να είναι βουτηγμένο στην πίτα.

Δεν είναι το πρώτο τέτοιο φαινόμενο στην Ελλάδα

«Το 2024 είχαμε γράψει για το DefenceEduNet, το οποίο αφορά πανεπιστήμια στη Βόρειο Ελλάδα και αποτέλεσε την πρώτη κίνηση προς αυτήν την κατεύθυνση. Αποτελεί ένα νομικό πρόσωπο το οποίο δημιουργήθηκε με προσέγγιση του Συνδέσμου Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) προς πανεπιστήμια, ακριβώς ώστε να μπορούν να συμμετέχουν από κοινού σε πολεμικά ερευνητικά προγράμματα. Στην ιστοσελίδα του φαίνονται να συμμετέχουν μέχρι στιγμής το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας (μέσω του τεχνολογικού πάρκου TEMENUS) και το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος.

Παραθέτουμε από το προηγούμενο άρθρο μας για το θέμα:s«Σημειώνουμε πως από πλευράς πανεπιστημίων σε εκδήλωση στις 4/7/23, που έλαβε χώρα στη Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Θεσσαλονίκης, συμμετείχαν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος με τους Πρυτάνεις τους Δ. Κωβαίο, Σ. Κατρανίδη και Σ. Αγγελόπουλο να στελεχώνουν το πάνελ. Στην εκδήλωση του Δεκεμβρίου για την ίδρυση της εταιρείας, η οποία έλαβε χώρα στο Εμπορικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης προστέθηκαν στη λίστα αυτή το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, δίνοντας έτσι σαφές μήνυμα κατεύθυνσης κονδυλίων προς οργανισμούς της Βορείου Ελλάδος».

Σημείωση: οι συγκεκριμένες δύο αναρτήσεις έχουν έκτοτε αφαιρεθεί από την ιστοσελίδα του ΣΕΚΠΥ. Είναι κρίμα ο σύνδεσμος οπλοβιομηχανιών να μην έχει αποθηκευτικό χώρο στην ιστοσελίδα του για ο,τιδήποτε είναι πριν το 2024.

Πρέπει λοιπόν να έχουμε στραμμένη την προσοχή μας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, τα οποία έχουν εμφανιστεί… πρόθυμα. Και όταν μιλάμε για προθυμία, θυμίζουμε πως σε συνέντευξη στο Defence Redefined το 2021, ο πρόεδρος του ΣΕΚΠΥ Τάσος Ροζολής είχε δηλώσει πως «πρόκειται να μας βάλουν στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και να πάμε σε χώρες όπου το Ισραήλ για δικούς του γεωπολιτικούς λόγους δεν μπορεί να πουλήσει και να μπει μπροστά η Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία».

DIANA, το πανεπιστημιακό NATO

Άλλη μία ανάλογη ιστορία είναι το πρόγραμμα DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic), το οποίο περιγράφεται ως “accelerator”. Αυτό σημαίνει πως στοχεύει στην ενίσχυση νεοφυών (start-up) επιχειρήσεων και την ανάπτυξη πατεντών σε περιβάλλον προστατευμένο από τον ανταγωνισμό.

Αυτό που μας ενδιαφέρει εδώ, από την προηγούμενη δουλειά που είχαμε κάνει πάνω σε αυτό, είναι η σύνθεση του δικτύου ερευνητικών κέντρων που το αποτελεί, όσον αφορά την Ελλάδα. Σε συνέντευξη του συνέντευξη του Μόριτζ Ζίμερμαν από το Τμήμα Αναδυόμενων Προκλήσεων Άμυνας του NATO το Μάιο του 2022, αναφέρεται πως η Ελλάδα προσφέρει στο πρόγραμμα τέσσερα ερευνητικά ιδρύματα: ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτο» (Αθήνα), ΕΚΕΤΑ (Θεσσαλονίκη), ΙΤΕ Πατρών και ΙΤΕ Ηρακλείου. Οι συμμετοχές αυτές επιβεβαιώνονται βάσει του καταλόγου του δικτύου DIANA του Δεκεμβρίου 2025.

Νόμιμο, άρα και ηθικό;

Όλη η συζήτηση περί αλλαγής του Οδηγού Χρηματοδότησης και Διαχείρισης του ΕΛΚΕ περιστρέφεται γύρω από το ζήτημα του πολέμου. Είναι ένα ζήτημα στο οποίο δεν χωρούν διφορούμενες θέσεις και τοποθετήσεις, πολλώ δε μάλλον δεδομένης της στροφής της Ε.Ε. σε πολεμική οικονομία.

Έχουμε γράψει στο παρελθόν για το τί σημαίνει για τα υψηλά κλιμάκια της Ε.Ε. η έννοια του πολέμου και κυρίως για τα κέρδη που αποκομίζουν εταιρείες και τα ίδια τα πολιτικά στελέχη. Ξεκινήσαμε το άρθρο λέγοντας πως ο πόλεμος είναι μια βαθιά οικονομική διαδικασία. Το οικονομικό ζήτημα της εποχής είναι περίπλοκο και ταυτόχρονα απλό: οι αστικές τάξεις παγκοσμίως δε θεωρούν ότι χρειάζεται (και ίσως και να μη μπορούν) να προσφέρουν όραμα για ένα καλύτερο αύριο στους λαούς. Καλύτερο σε όρους ζωής, καλύτερο σε δυνατότητα για ανάπτυξη των προσωπικοτήτων μας και καλύτερο για τις μελλοντικές γενιές.

Τις προηγούμενες φορές που εμφανίστηκε τέτοιο αδιέξοδο, η λύση ήταν ο πόλεμος, λόγω της μεταπολεμικής ανάπτυξης. Κανείς αστός οικονομολόγος δεν κρύβει το θαυμασμό του για τα οικονομικά θαύματα του μεσοπολέμου ή της ανοικοδόμησης μετά το Β’ Παγκόσμιο. Τα οικονομικά θαύματα που έγιναν εφικτά, ακριβώς επειδή σφαγιάσθηκε κατά δεκάδες εκατομμύρια ο ανθός της νεολαίας, ο οποίος αλλιώς θα ήταν άνεργος. Τα οικονομικά θαύματα που έγιναν εφικτά, ακριβώς επειδή κατευθύνθηκαν τιτάνια κονδύλια από την πραγματική οικονομία στις πολεμικές βιομηχανίες που τώρα γνωρίζουμε ως Boeing, ως Pfizer, ως Rheinmetall και άλλες. Τα οικονομικά θαύματα που έγιναν εφικτά, ακριβώς επειδή χρειάστηκε να ανοικοδομηθεί η Ευρώπη, από τις δημόσιες υπηρεσίες έως τα ίδια τα βομβαρδισμένα κτίρια.

Είμαστε σε μια εποχή, όπου απειλείται ευθέως η ζωή μας από τους ίδιους τους ανθρώπους που εκλέγουμε. Όπου ο Δένδιας σε συντονισμένες δηλώσεις με άλλους Υπουργούς της Ε.Ε. μιλά για τα «φέρετρα» που πρέπει να συνηθίσουμε. Όπου η πολεμική οικονομία δεν είναι απλά ανακατεύθυνση χρημάτων από τα νοσοκομεία και την αγροτική παραγωγή στις βιομηχανίες που προτιμούν απευθείας ανάθεση για να φτιάχνουν τανκ με κρατικό χρήμα, παρά να ανταγωνίζονται την Κίνα με ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Όπου η πολεμική οικονομία είναι η μετατροπή των μισθών, των συντάξεων και των υποδομών που χτίζουμε με τα χέρια μας σε προσωπική περιουσία μιας χούφτας οικογενειών κάθε χώρας. Όπου τα ΜΜΕ προσπαθούν μέρα με τη μέρα να μας πείσουν πως το μέλλον των νέων ανθρώπων θα τελειώσει σε ένα πεδίο μάχης υπέρ πίστεως, πατρίδος και κυρίως εγκαταστάσεων φυσικού αερίου. Όπου περισσεύουμε και αυτό πρέπει κάπως «να λυθεί».

Το ΕΜΠ (και κάθε ανάλογο ίδρυμα που αναφέραμε ή ορέγεται πολεμικά κονδύλια) καλείται να διαλέξει αν θα συμμετέχει ενεργά με τα ερευνητικά του προγράμματα στον επαπειλούμενο θάνατο των ίδιων των φοιτητών του. Αν θα αντικαταστήσει τον Πυροφόρο που έχει ως έμβλημα με τον Κρόνο που τρώει τα παιδιά του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου