Από Ιωάννα Ηλιάδη
Ο «νόμος Δένδια» θεσπίζει πλαίσιο όπου η δικαστική ακύρωση δεν συνεπάγεται διοικητική δικαίωση. Υπόθεση 24 αξιωματικών του ΠΝ
Η ψήφιση του ν. 5265/2026 τον Ιανουάριο 2026 θα μείνει στην ιστορία των Ενόπλων Δυνάμεων όχι ως μεταρρύθμιση, αλλά ως θεσμική απαξίωση της δικαστικής προστασίας. Άλλωστε ο ίδιος ο υπουργός, με χαμόγελο, είχε ευχηθεί «καλή τύχη» στα στελέχη που προσφεύγουν στα δικαστήρια.
Η φράση είχε συγκεκριμένο περιεχόμενο και τώρα αποτυπώνεται στην πράξη: η δικαστική δικαίωση δεν εγγυάται διοικητικό αποτέλεσμα.
Ο «νόμος Δένδια» δείχνει ήδη πώς ένα νομοθέτημα μπορεί να γίνει εργαλείο αντί για ανάχωμα απέναντι στις αυθαιρεσίες της Διοίκησης, επιτρέποντάς της να κρατά τον έλεγχο ακόμη και όταν ένα δικαστήριο ακυρώνει πράξεις της.
Το έγγραφο που «γράφει» την πραγματικότητα
Στις 31 Ιανουαρίου 2026, ο Νίκος Δένδιας υπέγραψε απόφαση με τίτλο «Μη Ένταξη Αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού ως Εκτός Οργανικών Θέσεων (ΕΟΘ), μετά από ακυρωτική απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (ΔΕΑ)». Πρόκειται για απόφαση του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (Β΄ Κλάδος/Προσωπικό).
Το δια ταύτα είναι απολύτως συγκεκριμένο. Παρά το γεγονός ότι προηγήθηκε ακυρωτική κρίση του ΔΕΑ, η Διοίκηση αποφασίζει ότι οι συγκεκριμένοι αξιωματικοί δεν τίθενται ως ΕΟΘ. Στο έγγραφο κατονομάζονται 23 Πλοίαρχοι και 1 Πλωτάρχης, με τους αντίστοιχους αριθμούς μητρώου.
Και υπάρχει μια γραμμή που φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο το ΥΠΕΘΑ αντιμετωπίζει το θέμα. Η απόφαση προβλέπει ότι «η παρούσα να μη δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως». Σε μια υπόθεση που αφορά συμμόρφωση μετά από δικαστική ακύρωση, η επιλογή να μείνει εκτός ΦΕΚ ενισχύει το αίσθημα ότι οι κρίσιμες διοικητικές κινήσεις γίνονται όσο πιο «εσωτερικά» γίνεται.
Το ΥΠΕΘΑ επικαλείται στο σκεπτικό του το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, την οριστική απόφαση του ΔΕΑ που ακύρωσε την προηγούμενη πράξη και, κρίσιμα, τη γνωμοδότηση του Ανώτατου Ναυτικού Συμβουλίου. Με άλλα λόγια, η ακύρωση από το δικαστήριο δεν οδηγεί σε διοικητική αποκατάσταση. Οδηγεί σε μια νέα διαδρομή, όπου η Διοίκηση επιστρέφει με καινούργια αιτιολόγηση για να καταλήξει στο ίδιο «όχι».
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που κάνει το παράδειγμα να «κουμπώνει» με την προειδοποίηση της ΠΟΕΣ. Η Ομοσπονδία είχε περιγράψει έναν μηχανισμό που μετατρέπει τη δικαστική προστασία σε ατομική, διαρκή και ακριβή διαδικασία: παρακολούθηση πράξεων, εντοπισμός αποκλεισμών, άμεση νομική αντίδραση, επανάληψη του κύκλου. Το έγγραφο του ΓΕΝ, με υπογραφή Δένδια, δείχνει πώς αυτό το σχήμα μεταφέρεται από την ανακοίνωση στο χαρτί.
Και κάπου εδώ, η φράση «καλή τύχη» που ευχήθηκε ο Νίκος Δένδιας σε όσους προσφυγουν στα δικαστήρια κατά του νόμου παύει να είναι ειρωνικό σχόλιο. Γίνεται περιγραφή διαδικασίας. Γιατί όταν μια ακύρωση δεν γεννά αποτέλεσμα, αλλά απλώς υποχρεώνει τη Διοίκηση να επανέλθει με άλλη αιτιολόγηση, ο στρατιωτικός δεν κερδίζει χρόνο, δεν κερδίζει αποκατάσταση, δεν κερδίζει ασφάλεια.
Όσα η ΠΟΕΣ περιέγραφε στη θεωρία, ο νόμος Δένδια τα κάνει διαδικασία
Η ΠΟΕΣ είχε προειδοποιήσει πριν ακόμα εμφανιστεί αυτό το συγκεκριμένο έγγραφο. Ότι μετά την ψήφιση του ν. 5265/2026, το παιχνίδι για όποιον θίγεται δεν θα παίζεται μία φορά. Θα παίζεται σε κύκλους. Και κάθε κύκλος θα ξεκινά από κάτι που μοιάζει διοικητικά «τυπικό» αλλά έχει βαριά συνέπεια για τη σταδιοδρομία, το εισόδημα και τελικά τη σύνταξη.
Στην ανακοίνωσή της η ΠΟΕΣ περιγράφει ένα περιβάλλον όπου ο στρατιωτικός είναι υποχρεωμένος να επιτηρεί διαρκώς τις πράξεις της Διοίκησης, όχι μόνο αυτές που δημοσιεύονται αλλά και εκείνες που δεν δημοσιεύονται ή δεν τον περιλαμβάνουν. Με απλά λόγια, ο θιγόμενος δεν καλείται απλώς να προσφύγει.
Καλείται πρώτα να εντοπίσει το ίδιο το πεδίο της βλάβης, να αποδείξει ότι τον αφορά και μετά να τρέξει για να μη χαθούν προθεσμίες. Είναι η στιγμή που η ΠΟΕΣ γράφει ότι οι στρατιωτικοί, για το υπόλοιπο της σταδιοδρομίας τους, «κυνηγούν φαντάσματα».
Η ίδια ανακοίνωση δίνει και το πιο πρακτικό παράδειγμα: αν με το παλιό πλαίσιο ένα στέλεχος θα έπρεπε να προαχθεί ένα συγκεκριμένο έτος, τότε ακριβώς τη χρονιά που έρχεται η ώρα των πινάκων πρέπει να ελέγξει αν συμπεριλαμβάνεται ή όχι, και ανάλογα να κινηθεί νομικά άμεσα. Όχι μία φορά, αλλά κάθε φορά που ο νόμος ή η εφαρμογή του παράγει αποτέλεσμα σε βάρος του.
Αυτό ακριβώς φωτίζει η υπόθεση των 24 αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού. Η δικαστική ακύρωση δεν λειτούργησε ως τελικό σημείο. Λειτούργησε ως ενδιάμεση στάση. Η Διοίκηση επέστρεψε, ζήτησε νέα κρίση, στηρίχθηκε στη γνωμοδότηση του ΑΝΣ και εξέδωσε νέα πράξη που καταλήγει στο ίδιο αποτέλεσμα: «μη ένταξη σε ΕΟΘ». Δηλαδή, «φεύγετε».
Και εδώ βγαίνει το πραγματικό «μήνυμα» πίσω από το «καλή τύχη» που είχε ειπωθεί δημόσια. Δεν είναι ότι ο στρατιωτικός δεν έχει δικαίωμα να προσφύγει. Είναι ότι, ακόμη κι αν δικαιωθεί, η Διοίκηση μπορεί να επανέλθει με νέα πράξη και να τον ξαναστείλει στην αφετηρία. Αν θέλει αποτέλεσμα, πρέπει να ξανακάνει τη διαδρομή. Αίτηση ακύρωσης ξανά, κόστος ξανά, αναμονή ξανά. Μέχρι να αντέξει.
Σε αυτό το σημείο, η ανακοίνωση της ΠΟΕΣ παύει να είναι προειδοποίηση και γίνεται περιγραφή της πραγματικότητας. Και το συγκεκριμένο έγγραφο, με ημερομηνία 31 Ιανουαρίου 2026, είναι το παράδειγμα που δένει τη θεωρία με την πράξη.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της ΠΟΕΣ
Εδώ και αρκετές μέρες, δεκάδες στρατιωτικοί επικοινωνούν με την Ομοσπονδία μας, ρωτώντας πώς να κινηθούν κατόπιν της ψήφισης του ν.5265/2026. Δυστυχώς από την αρχή έχει καταστεί σαφές ότι η συνέχεια προμηνύεται ιδιαίτερα δύσκολη: ο ΥΕΘΑ γνώριζε πάρα πολύ καλά για ποιον λόγο ευχήθηκε «καλή τύχη στα δικαστήρια» σε όλους.
Όσο κι αν ακουστεί αδιανόητο, οι στρατιωτικοί πλέον είναι υποχρεωμένοι για το υπόλοιπο της σταδιοδρομίας τους να κυνηγούν φαντάσματα.
Κάθε στρατιωτικός που έχει αποφασίσει να διεκδικήσει τα όσα δικαιώματα του θίγει ο ν.5265/2026, θα πρέπει διαρκώς:Να ελέγχει κάθε διοικητική πράξη (πίνακες, κρίσεις, προαγωγές κλπ) που πιθανώς να τον αφορούσε και δεν δημοσιεύθηκε, ενώ θα έπρεπε να δημοσιευτεί κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων με το καταργημένο, πλέον, νομικό πλαίσιο ή κάποια διοικητική πράξη που δημοσιεύθηκε και δεν τον περιλαμβάνει.
Να ελέγχει κάθε διοικητική πράξη (πίνακες, κρίσεις, προαγωγές κλπ) που πιθανώς να τον αφορά και δημοσιεύεται με βάση το νέο νόμο.
Να έρχεται άμεσα μόλις διαπιστώσει κάτι τέτοιο σε επικοινωνία με εξειδικευμένο δικηγορικό γραφείο, ώστε να διερευνάται ο τρόπος αντίδρασης.
Να προβαίνει στις ανά περίπτωση κατάλληλες ενέργειες σε συνεργασία με τον δικηγόρο του.
Θα αναφέρουμε ένα ενδεικτικό παράδειγμα: ένα στέλεχος που με το παλαιό σταδιοδρομικό πλαίσιο θα έπρεπε να προαχθεί ένα συγκεκριμένο έτος (π.χ. το 2026), κατά το έτος προαγωγής του (π.χ. αυτήν την περίοδο που δημοσιεύονται πίνακες) θα πρέπει να ελέγξει, ώστε να διαπιστώσει εάν έχει συμπεριληφθεί στις διοικητικές διαδικασίες και στους πίνακες που προβλέπονται για την περίπτωσή του και ανάλογα με το εάν συμπεριλαμβάνεται ή όχι να επικοινωνήσει άμεσα με εξειδικευμένο δικηγόρο.
Εξυπακούεται ότι ο ίδιος έλεγχος θα πρέπει να γίνεται σε κάθε πεδίο και σε κάθε διαδικασία στην οποία έχει παρέμβει ο ν.5265/2026 και ενδέχεται να προκαλέσει βλάβη (σταδιοδρομικό, οικονομικό, συνταξιοδοτικό κλπ).
Υπενθυμίζουμε για πολλοστή φορά ότι πολλοί έχουν βγει «παγανιά» και τάζουν τα πάντα, ενίοτε και δωρεάν για τους δικούς τους λόγους. Ιδίως τα εργοδοτικά φερέφωνα της ΠΟΜΕΝΣ πριν ακόμα την ψήφιση έταζαν «δωρεάν κάλυψη εφόσον ψηφιστεί», ώστε να μην στεναχωρήσουν τον εργοδότη, παρόλο που για τη δωρεάν κάλυψη ήδη παρακρατούν προ πολλού με αδιαφανείς διαδικασίες υποχρεωτική συνδρομή υπέρ δικηγορικού γραφείου.
Επειδή είναι προφανές ότι νομική κάλυψη δωρεάν δεν μπορεί να συμβεί δύο φορές για την ίδια διεκδίκηση (μία με τα 30 €, και μία με έξοδα της εργοδοτικής), εφιστούμε την προσοχή σε όλους τους στρατιωτικούς να προσέχουν ποιους εμπιστεύονται, τονίζοντας ότι αυτού του είδους οι διεκδικήσεις είναι αυστηρά ατομικές και οφείλουν να εξετάζονται, αποφασίζονται και παρακολουθούνται ατομικά από κάθε στρατιωτικό.
Το γραφείο του νομικού μας συμβούλου, κ. Γεωργίου Αντωνακόπουλου και Συνεργατών (τηλ. 210-3615430), το οποίο εξειδικεύεται σε αυτού του είδους τα θέματα, είναι στη διάθεσή σας για επίλυση τυχόν αποριών με κατ’ ιδίαν επικοινωνία.
Υπενθυμίζουμε εκ νέου ότι, η ΠΟΕΣ προτίθεται να προσφύγει στο ΣτΕ συνολικά για κάθε κανονιστική διοικητική πράξη (π.χ. Υ.Α., Π.Δ. κλπ) που βλάπτουν μεγάλο αριθμό στελεχών, εφόσον υπάρχει περιθώριο ακύρωσής τους. Για οποιαδήποτε άλλη εξέλιξη θα σας ενημερώσουμε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου