«Οι ΗΠΑ έχουν ήδη χάσει τον πόλεμο»

μεση

«Οι ΗΠΑ έχουν ήδη χάσει τον πόλεμο στο Ιράν. Δεν έχουν διέξοδο, αλλά ούτε και στρατηγική επιτυχίας. Ο στόχος για γρήγορη και αποφασιστική νίκη με την αλλαγή του καθεστώτος απέτυχε παταγωδώς και ο πόλεμος έχει γίνει πλέον «πόλεμος φθοράς» (war of attrition), γεγονός που ευνοεί το Ιράν…

Το Ιράν έχει στρατηγικό πλεονέκτημα. Δεν χρειάζεται να κερδίσει με συμβατικό τρόπο – αρκεί να επιβιώσει και να προκαλέσει τεράστια ζημιά στην παγκόσμια οικονομία (π.χ. κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ή επιθέσεις σε υποδομές στον Κόλπο, με drones και πυραύλους). Έχει αποδείξει την ικανότητά του να πλήττει καίριους στόχους».

John Joseph Mearsheimer

Του Όθωνα Κουμαρέλλα

Δίχως να διεκδικώ τις γνώσεις, την εμπειρία και την πολιτική οξυδέρκεια του καθηγητή Mearsheimer, νομίζω ότι μπορώ να κάνω από την πλευρά μου ορισμένες παρατηρήσεις σε σχέση με τον ιρανο-αμερικανικό πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη, σε επίρρωση των λεγομένων του καθηγητή.

Το «καθεστώς των μουλάδων», όπως αρέσει σε πολλούς ημιμαθείς και εμπαθείς ιδεοληπτικούς να περιγράφουν το πολιτικό σύστημα του Ιράν, δεν επιβλήθηκε από τα πάνω και απ’ έξω. Αλλά, το «καθεστώς» αυτό προέκυψε από παλλαϊκή εξέγερση το 1979, που σύντομα πήρε τον χαρακτήρα πραγματικής επανάστασης ενάντια στην ξένη εξάρτηση και την αποικιοκρατία. Για τον μουσουλμανικό κόσμο και ειδικότερα τους σιίτες, η επανάσταση ενάντια στο Σάχη, και ό,τι αυτός εξέφραζε, υπήρξε το αντίστοιχο της Γαλλικής επανάστασης για τους Γάλλους και της μεγάλης Οκτωβριανής για τους Ρώσσους και τους απανταχού κομμουνιστές.

Το γεγονός ότι τελικά στο εσωτερικό της (αντιιμπεριαλιστικής καθαρά) επανάστασης επικράτησαν οι κληρικοί και όχι οι λαϊκοί, έχει να κάνει με τον χαρακτήρα της ίδιας της ιρανικής κοινωνίας, τις πολιτισμικές της ιδιομορφίες και τον ρόλο των παραδόσεων και της θρησκείας στην εξέλιξή της, που διαμόρφωσε και τους αντίστοιχους συσχετισμούς στο εσωτερικό της επανάστασης.

Ως προερχόμενο από τα ίδια τα σπλάχνα της ιρανικής κοινωνίας, το «καθεστώς» απολαμβάνει ακόμα και σήμερα ευρύτατης λαϊκής υποστήριξης. Φυσικά, με τα χρόνια, τα φαινόμενα σταδιακού εκφυλισμού, φθοράς, ακόμη και διαφθοράς είναι αναπόφευκτα, όπως και η δημιουργία ισχυρής εσωτερικής αντιπολίτευσης, παρά τον αυταρχικό χαρακτήρα του καθεστώτος. Αλλά αυτό επ’ ουδενί σημαίνει ότι στη μεγάλη του πλειονότητα ο ιρανικός λαός είναι έτοιμος να εξεγερθεί και να επαναφέρει το καθεστώς της πριν το 1979 αμερικανοκρατίας, την οποία ο ίδιος λαός ανέτρεψε τότε. Πολύ περισσότερο κανείς Ιρανός δεν είναι διατεθειμένος να εξεγερθεί για να ικανοποιήσει τα βίτσια αυτών που τον καλούν να εξεγερθεί βομβαρδίζοντας τον κατ’ ευθείαν στο κεφάλι του. Κάποιες λίγες χιλιάδες εμιγκρέδες βολεμένοι οπαδοί του Σάχη διάσπαρτοι στις ΗΠΑ και στις χώρες της Ευρώπης βρήκαν την ευκαιρία να κάνουν θόρυβο, αλλά επί της ουσίας δεν μπορούν να έχουν την παραμικρή επιρροή στο εσωτερικό του Ιράν.

Αντίθετα η συστηματική εξωτερική πίεση, οι κυρώσεις, οι απρόκλητες επιθέσεις κι εν τέλει ο πόλεμος, οδηγούν στη συσπείρωση του ιρανικού λαού γύρω από τη «σημαία», την οποία εκφράζει και κρατά σταθερά ψηλά το «καθεστώς». Το οποίο φυσικά και είναι αυταρχικό και εκφραστής του μουσουλμανικού συντηρητισμού, αλλά έχει Σύνταγμα, κοινοβουλευτικούς θεσμούς, κάνει εκλογές και συγκριτικά με τις γύρω χώρες και τις μοναρχίες του Κόλπου και τηρουμένων των αναλογιών είναι κατ’ εξοχήν φιλελεύθερο και δημοκρατικό, απέχοντας επίσης μακράν από τα διπλά μέτρα και σταθμά και την υποκρισία των δυτικών ψευδοδημοκρατιών. Και είναι ακριβώς αυτές οι έξωθεν πιέσεις και οι υπαρξιακοί κίνδυνοι που αποτρέπουν την προοδευτική εξέλιξη του ίδιου του πολιτικού συστήματος, αλλά και της ιρανικής κοινωνίας στο σύνολό της και τον περαιτέρω εκδημοκρατισμό τους.

Για όλους τους παραπάνω λόγους οποιαδήποτε μόχλευση εσωτερικής αναταραχής με σκοπό την πολιτειακή ανατροπή της ισλαμικής δημοκρατίας δεν είχε, ούτε πρόκειται ποτέ να έχει, την παραμικρή τύχη, ειδικά όταν η εξωτερική επέμβαση και απειλή, έχει λάβει υπαρξιακό χαρακτήρα για το έθνος, με εμφανή τον σκοπό των επιτιθέμενων αμερικανοσιωνιστών, παρά τα προσχήματα περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον διαμελισμό της χώρας και τη λεηλασία των πλουτοπαραγωγικών της πηγών.

Φυσικά οι διάφοροι θιασώτες της αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν προσβλέπουν σε αυτήν την αλλαγή μετά το τέλος του πολέμου και τη θεωρούν αναπόφευκτη. Εάν το Ιράν ηττηθεί και είτε η χώρα διαμελισθεί, είτε βυθιστεί στο χάος και σε εμφύλιο πόλεμο, είτε και τα δύο, δεν θα έχει κανένα νόημα η οποιαδήποτε αλλαγή καθεστώτος, θα έχει συμβεί ήδη η δια του πολέμου συντριβή του, αλλά απέχουμε μακράν από εξελίξεις του είδους. Εάν όμως, παρ’ ελπίδα των σιωνιστών και νεοναζί, το Ιράν βγει νικητής από αυτόν τον πόλεμο, έστω στα σημεία, μη έχοντας καταρρεύσει ως πολιτικό σύστημα και έχοντας υποχρεώσει τους επιτιθέμενους σε υποχώρηση ανεξαρτήτως προσχήματος που θα χρησιμοποιήσουν για να δικαιολογήσουν την ήττα, το «καθεστώς» θα βγει εξαιρετικά ενισχυμένο, με τον λαό απόλυτα συσπειρωμένο γύρω του. Πάπαλα λοιπόν η καθεστωτική αλλαγή, είτε έτσι, είτε αλλιώς.

Η ανθεκτικότητα του Ιράν.

Η ανθεκτικότητα μιας χώρας απέναντι σε μια ξένη επίθεση έχει να κάνει με δύο βασικές παραμέτρους. Η πρώτη παράμετρος είναι το Φρόνημα του λαού της και η δεύτερη είναι η αποτρεπτική της ικανότητα και η προετοιμασία της αντίστασης στην ξένη επιβουλή. Υπάρχει και μια τρίτη παράμετρος, οι συμμαχίες, οι οποίες όμως δεν έχουν να προσφέρουν πολλά, εάν δεν πληρούνται ικανοποιητικά οι δύο πρώτες.

Το λαϊκό φρόνημα

Φαίνεται, ότι το φρόνημα του ιρανικού λαού στέκεται στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο και ταυτόχρονα φαίνεται, ότι το Ιράν είναι πολύ καλά προετοιμασμένο για τη διεξαγωγή αυτής της τελικής μάχης που θα διαμορφώσει τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής και όχι μόνον, για τις επόμενες πολλές δεκαετίες. Αντίθετα από την αντίπαλη πλευρά φαίνεται, ότι ο συνολικός σχεδιασμός στηρίχθηκε σε λανθασμένες εκτιμήσεις και στην αλαζονική υποτίμηση της αντοχής του Ιράν. Δεν ελήφθη υπ’ όψιν, ή υποτιμήθηκε, η αποφασιστικότητα της ηγεσίας και η καρτερικότητα του λαού, καθώς και η δυνατότητα του Ιράν να αμύνεται διαχέοντας την κρίση στον Περσικό κόλπο και προκαλώντας σοβαρή ενεργειακή και κατά συνέπεια οικονομική κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο εγκλωβισμός των αμερικανοσιωνιστών στην παγίδα που έστησαν σε βάρος του Ιράν φαίνεται να είναι ολοκληρωτικός, χωρίς την παραμικρή δυνατότητα απεγκλωβισμού.

Ο αρχικός σχεδιασμός είναι πλέον απόλυτα εξακριβωμένος. Αποκεφαλισμός της ηγεσίας, ανηλεείς βομβαρδισμοί ακόμη και πολιτικών εγκαταστάσεων, λαϊκή εξέγερση, αλλαγή καθεστώτος. Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν συνέβη εκτός από τους βομβαρδισμούς. Αλλά με τους βομβαρδισμούς δεν επιτυγχάνονται πολιτικά αποτελέσματα τύπου αλλαγής καθεστώτος, ενώ οι χώρες που υφίστανται τους βομβαρδισμούς δεν καταστρέφονται, ούτε διαλύονται. Παράδειγμα η Ουκρανία. Βομβαρδίζεται συστηματικά από τους Ρώσσους εδώ και τέσσερα χρόνια με πυραύλους, βόμβες ολίσθησης, ντρόουνς και ό,τι άλλο διαθέτει το ρωσσικό οπλοστάσιο. Τέσσερα χρόνια η Ουκρανία δεν κατέρρευσε μολονότι αντιμετωπίζει εξ αρχής παράλληλα με τους βομβαρδισμούς και χερσαία εισβολή. Γιατί λοιπόν να καταρρεύσει το Ιράν, που έχει και τριπλάσιο μέγεθος από την Ουκρανία και τριπλάσιο πληθυσμό και φυσικά πολλαπλές εγκαταστάσεις κι ένα «αφιλόξενο» έδαφος για κάθε επίδοξο εισβολέα; Θα καταρρεύσει λοιπόν το Ιράν με μόλις 4 εβδομάδες βομβαρδισμών, έστω κι εάν αυτοί είναι σφοδρότεροι των ρωσσικών στην Ουκρανία που αντέχει 4 χρόνια τώρα; Πρέπει να είναι κάποιος πολύ αφελής για να το πιστεύει, ή να πιστεύει σε μαγικές ιδιότητες των αμερικανικών όπλων. Θεωρητικά και αναλογικά με την Ουκρανία μπορεί το Ιράν να έχει σχεδόν μια δεκαετία μπροστά του μέχρι να αρχίσει να αισθάνεται τα πρώτα τριξίματα στα θεμέλιά του. Αλλά έσω ότι διαθέτει μόλις το 20% της ουκρανικής ισχύος. Ακόμη και τότε αντέχει ούτε λίγο ούτε πολύ ολόκληρα δύο χρόνια. Οι Αμερικανοί αντέχουν δύο χρόνια σε έναν άνευ προηγουμένου πόλεμο φθοράς; Εκτός κι εάν το Ιράν δεχθεί πολλαπλά πυρηνικά πλήγματα (ένα ή δύο δεν αρκούν), αλλά τότε θα εισέλθει ο κόσμος σε μια άλλη κατάσταση, που καλύτερα να μην τη σκεπτόμαστε καν.

Δεν έχει σημασία η σφοδρότητα των βομβαρδισμών στον βαθμό που κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές δεν πλήττονται, τουλάχιστον εύκολα. Και δεν πλήττονται εύκολα διότι είναι διάσπαρτες και υπόγειες κατά κανόνα. Εξ άλλου είναι γνωστό ότι σε περιόδους πολέμου όλες οι στρατιωτικές μονάδες εγκαταλείπουν τις μόνιμες εγκαταστάσεις, που είναι ευάλωτοι στόχοι και μεταβαίνουν σε προκαθορισμένους χώρους διασποράς. Πρόκειται για απαράβατο κανόνα. Οι αμερικανοσιωνιστές βομβαρδίζουν άδειες κτιριακές εγκαταστάσεις, ψεύτικα δολώματα, αδιακρίτως πολιτικές υποδομές, βιομηχανικά συγκροτήματα, σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία και αμάχους κατά κύριο λόγο, ελπίζοντας να σπάσουν το λαϊκό φρόνημα. Παρ’ όλα αυτά στο καθαρά στρατιωτικό πεδίο μάλλον λίγα έχουν καταφέρει μέχρι τώρα, παρά την σχεδόν απόλυτη κυριαρχία τους στον αέρα.

Η αποτρεπτική ισχύς

Φυσικά έχουν υπάρξει καταστροφές και σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν, αλλά οι αντίστοιχες ζημιές στο Ισραήλ και στις αμερικανικές βάσεις στις χώρες του κόλπου ισοφαρίζουν τις ζημιές που υφίσταται το Ιράν, το οποίο βάσιμα μπορούμε να υποθέσουμε ότι μπορεί και απορροφά με πολύ μεγαλύτερη ευχέρεια τα πλήγματα που δέχεται, παρουσιάζοντας απαράμιλλη ανθεκτικότητα.

Για να κατανοήσουμε τις διαφορές ανθεκτικότητας σε σχέση με το Ισραήλ, πέραν του φρονήματος και της κουλτούρας αυτοθυσίας – μαρτυρίας του σιιτικού δόγματος, αρκεί να αναφέρουμε την πυκνότητα πληθυσμού που στο Ιράν σε μια έκταση σχεδόν 1,7 εκατομμυρίων τετρ. χιλιομέτρων η πυκνότητα δεν ξεπερνά τα 52 άτομα/τετρ. χιλιόμετρο, ενώ στο Ισραήλ σε μόλις 22.150 τετρ. χιλιόμετρα συνωστίζονται μεσοσταθμικά 450 άτομα ανά τετρ. χιλιόμετρο. Αυτό σημαίνει ότι το Ιράν με πολύ λιγότερα επιτυχημένα πλήγματα εναντίον του Ισραήλ μπορεί να προκαλεί πολλαπλάσιο κόστος από το κόστος που επιφέρουν οι ανηλεείς βομβαρδισμοί σε βάρος του. Η αναλογία φτάνει το 1 προς 10 κι ενδεχομένως το ξεπερνάει.

Οι Ιρανοί έχοντας πλήρη επίγνωση της συντριπτικής υπεροχής των αντιπάλων τους, κυρίως στον αέρα, απέφυγαν να επενδύσουν, όλες τις προηγούμενες δεκαετίες, είτε στην αεροπορία, είτε σε αντιαεροπορικά – αντιβαλλιστικά συστήματα, όπως πχ τα ρωσσικά S-400. Διότι θα δαπανούσαν αναγκαστικά τεράστια ποσά που λόγω και των εξοντωτικών κυρώσεων δεν διέθεταν, αφού λόγω ακριβώς της συντριπτικής υπεροχής των Αμερικανών, η επένδυση αυτή θα ήταν κυριολεκτικά μάταιη και πεταμένα λεφτά.

Πέραν φυσικά του κόστους της αεράμυνας με αναγκαστικά περιορισμένο αριθμό εξελιγμένων τεχνολογικά πυραύλων (πρόβλημα που αντιμετωπίζουν ήδη οι Ισραηλινοί), με το που ενεργοποιείται ένα τέτοιο σύστημα αμέσως γίνεται στόχος του επιτιθέμενου. Λαμπρό παράδειγμα η Ουκρανία και τι έχει απομείνει από την αεράμυνά της παρά τη συστηματική στήριξη και εφοδιασμό από τη «συλλογική» δύση.

Γι’ αυτό πολύ σοφά οι Ιρανοί επέλεξαν την (παθητική) προστασία των κρίσιμων εγκαταστάσεών τους μέσω της διασποράς και της υπογειοποίησής τους, επιλέγοντας ταυτόχρονα τη δημιουργία ενός μεγάλου οπλοστασίου με διάφορους τύπους πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροχημάτων καμικάζι, για να μπορούν να ανταποδίδουν αποτελεσματικά τα πλήγματα. Βέβαια, φαίνεται, ότι οι Ιρανοί για να καλύψουν εν μέρει την αντιαεροπορική τους ανεπάρκεια ανέπτυξαν κάποια δικά τους σχετικά φθηνά συστήματα, που η έκθεση και η καταστροφή τους δεν τους πολυνοιάζει, προσπαθώντας μόνο να μην είναι εντελώς ανενόχλητοι οι επιτιθέμενοι, έχοντας μάλιστα καταφέρει μέχρι τώρα μερικές όχι και τόσο αμελητέες ζημιές σε αεροχήματα των αμερικανοσιωνιστών.

Με τον τρόπο αυτόν οι Ιρανοί κατάφεραν να πολλαπλασιάσουν την αποτρεπτική τους ισχύ και να μπορούν να επιφέρουν σοβαρά πλήγματα τόσο απ’ ευθείας στους επιτιθέμενους, όσο και στα γύρω κράτη – μοναρχίες που προσφέρουν το έδαφος και τον εναέριο χώρο τους για αυτές τις επιθέσεις. Μαζί μάλιστα με το μερικό κλείσιμο των στενών του Ορμούζ ήδη έχουν δημιουργήσει ένα πολύ ασφυκτικό πλαίσιο, που θα οδηγήσει είτε σε σταδιακή υποχώρηση των Αμερικανών κάτω από οποιοδήποτε πρόσχημα, είτε σε σοβαρή κλιμάκωση με χερσαία επιχείρηση. Μια επιχείρηση όμως εξαιρετικά παρακινδυνευμένη, που θα οδηγήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση την ευρύτερη περιοχή, σε καταστροφή των δυτικών οικονομιών μέσα από τη μονιμοποίηση της ενεργειακής κρίσης και τον Ρωσσοκινέζικο άξονα ως τον μόνο επωφελούμενο να ανατρέπει διεθνώς τους συσχετισμούς.

Για να φανταστούμε την αναγκαστική αποχώρηση των Αμερικανών από τον κόλπο μέσα σε λουτρό αίματος, όχι μόνον των Ιρανών, αλλά του ίδιου του δικού τους εκστρατευτικού σώματος. Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις μιας τέτοιας εξέλιξης, που δεν είναι ούτε αδύνατο να συμβεί, ούτε απίθανο; Μέχρι και ολική επαναφορά του Τζαβισμού στη Βενεζουέλα μπορεί να δούμε, με κουρελιασμένο το κύρος κάθε αμερικανικής ισχύος. Είναι οι συνθήκες τέτοιες στις μέρες μας, που μια ήττα των Αμερικανών στον Κόλπο, έστω κι εάν αυτή είναι στα σημεία, θα έχει πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις από εκείνες της ήττας στο Βιετνάμ, ή πρόσφατα στο Αφγανιστάν. Ο πόλεμος αυτός είναι τερματικού χαρακτήρα και θα λήξει με τη συντριπτική ήττα ενός εκ των δύο μερών και προσώρας δεν φαίνεται αυτό το μέρος να είναι το Ιράν…

Η επιλογή, εν όψει της διαφαινόμενης αποτυχίας με συμβατικά μέσα, της χρήσης πυρηνικών όπλων σε βάρος του Ιράν, απλά θα επιταχύνει την πτώση της αυτοκρατορίας και θα μηδενίσει τις πιθανότητες επιβίωσης του σιωνιστικού κράτους.

Οι συμμαχίες

Τούτων δοθέντων, το Ιράν αποδεικνύει στην πράξη ότι η οποιαδήποτε υποστήριξη από τις άλλες μεγάλες δυνάμεις πιάνει τόπο και φαίνεται ότι τόσο η Ρωσσία, όσο και η Κίνα ανταποκρίνονται. Δεν γνωρίζουμε πολλά, αλλά είναι γεγονός, ότι τόσο οι Ρώσσοι, όσο πολύ περισσότερο οι Κινέζοι προτιμούν από το να ομιλούν να πράττουν, αφήνοντας τη… λογοδιάρροια τύπου Τράμπ ως αποκλειστικό προνόμιο των πολιτικών εκφραστών της βαθιά και ταχέως παρακμάζουσας συλλογικής δύσης.

Πράγματι, εάν η Ρωσσία και η Κίνα παρέχουν όντως στο Ιράν βοήθεια στο επίπεδο των πληροφοριών, της προμήθειας κρίσιμων ανταλλακτικών για τα εγχώρια οπλικά συστήματα, ενώ ταυτόχρονα του εξασφαλίζουν την αντίστοιχη οικονομική βοήθεια που απαιτείται για τις παρούσες συνθήκες, προς το παρόν φαίνεται να είναι αρκετό, ενώ δίνει τη μέγιστη δυνατή ευελιξία στις γεωστρατηγικές τους επιλογές απέναντι στη συλλογική δύση..

Επίλογος

Ίσως είναι πρόωρο να λεχθεί, αλλά η «περιπέτεια» των ΗΠΑ στη δυτική Ασία με την απρόκλητη και ύπουλη επίθεση στο Ιράν, μοιάζει με το μυρμήγκι που όταν ετοιμάζεται να χαθεί βγάζει φτερά. Σηματοδοτεί μια τεράστια μετατόπιση ισχύος από τη δύση προς την ανατολή, με υποβάθμιση των ΗΠΑ σε ρόλο απλά περιφερειακής δύναμης, έστω κι εάν αυτό αργήσει να φανεί, κι ενδεχομένως την εξάλειψη του Ισραήλ και την απόδοση της Παλαιστίνης στους νόμιμους κατοίκους της.