Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα στον αμερικάνικο και ευρωπαϊκό τύπο έχει ξεκινήσει ο επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων. Οι διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ κατέδειξαν τις διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ενώ σύμφωνα με τον βρετανικό Independent, ένας μεγάλος λόγος της αποτυχίας ήταν οι «αποδεδειγμένα αποτυχημένοι σε τέτοιου είδους διαδικασίες», Στιβ Γουίτκοφ, και Τζάρεντ Κούσνερ. Από την άλλη μεριά η βρετανική εφημερίδα αναφέρει ότι «κανείς δεν περίμενε μια συνολική βιώσιμη συμφωνία μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο».
Σύμφωνα με τους New York Times, ο γύρος διαπραγματεύσεων που ξεκινάει τώρα, γίνεται πρωτίστως για να αγοράσουν χρόνο οι ΗΠΑ.
«Στην πραγματικότητα, η ιστορία των αλληλεπιδράσεων της Αμερικής με το Ιράν είναι γεμάτη από προσπάθειες να αγοραστεί περισσότερος χρόνος.
Μερικές φορές αυτό έχει γίνει με σαμποτάζ του προγράμματος, όπως έκαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ χρησιμοποιώντας κυβερνοόπλα για να κάνουν τους πυρηνικους φυγοκεντρητές να αυτοκαταστραφούν.
Μερικές φορές περιλάμβανε κυρώσεις, και άλλες φορές διπλωματικές συμφωνίες», αναφέρει η εφημερίδα.
Τώρα πάλι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ οι Ιρανοί προτείνουν αναστολή του πυρηνικού τους προγράμματος για 5 χρόνια, με τους Αμερικανούς να ζητούν 20. Αυτό μας φέρνει σε έναν πλήρη κύκλο, καθώς όπως γράφεται στους ΝΥΤ, αλλά έχει γραφτεί ήδη πολλές φορές στο παρελθόν, οι Ιρανοί είχαν κάνει την ίδια πρόταση πριν τις εχθροπραξίες, με τον Τραμπ να επιλέγει να απαντήσει στην πρόταση αυτή με πόλεμο. Εδώ να θυμίσουμε ότι και σε εκείνες τις διαπραγματεύσεις είχε πάρει μέρος ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ
Το δεύτερο σημείο διαπραγμάτευσης είναι τα 440 κιλά ουράνιο που βρίσκονται στο Ιράν και οι Αμερικανοί απαιτούν να φύγει από την χώρα. Οι Ιρανοί αρνούνται να το παραδώσουν και προτείνουν να παραμείνει με την προϋπόθεση να το αραιώσουν σημαντικά ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Το επόμενο ζήτημα που συζητείται σε αυτή την αρχή της επόμενης φάσης των διαπραγματεύσεων, είναι η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει επί σειρά ετών και σύμφωνα πάντα με το ρεπορτάζ, φτάνουν στα 6 δις δολάρια.
Τα άλλα ζητήματα που εκκρεμούν όπως τα ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και οι σχέσεις του Ιράν με Χαμάς, Χεζμπολάχ και Χούθι, αναμένουν την σειρά τους.
Ακολουθεί το διαφωτιστικό ρεπορτάζ των New York Τimes της Δευτέρας.
Οι Η.Π.Α. διαπραγματεύονται μια συμφωνία με το Ιράν που θα αγόραζε χρόνο, ξανά
Λίγο πριν ο Αντιπρόεδρος JD Vance φύγει από το Ισλαμαμπάντ νωρίς το πρωί της Κυριακής, περιέγραψε το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες ως κόσμους χωριστούς, κυρίως στο ζήτημα των διαβεβαιώσεων ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να κατασκευάσει ένα πυρηνικό όπλο — «όχι μόνο τώρα, όχι μόνο δύο χρόνια από τώρα, αλλά για μακροπρόθεσμα».
Αποδεικνύεται ότι η ιδέα της κυβέρνησης Τραμπ για το «μακροπρόθεσμο» είναι 20 χρόνια.
Καθώς λεπτομέρειες της 21ωρης επίσκεψης του κ. Vance στο Πακιστάν βγήκαν στη δημοσιότητα τη Δευτέρα, άνθρωποι εξοικειωμένοι με τις διαπραγματεύσεις είπαν ότι η θέση των Η.Π.Α. δεν ήταν μια μόνιμη απαγόρευση στον πυρηνικό εμπλουτισμό από το Ιράν. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρότειναν μια 20ετή «αναστολή» όλης της πυρηνικής δραστηριότητας. Αυτό θα επέτρεπε στους Ιρανούς να ισχυριστούν ότι δεν είχαν παραιτηθεί μόνιμα από το δικαίωμά τους, βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων, να παράγουν το δικό τους πυρηνικό καύσιμο.
Σε απάντηση, το Ιράν ανανέωσε μια πρόταση να αναστείλει την πυρηνική δραστηριότητα για έως και πέντε χρόνια, σύμφωνα με δύο ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους και έναν αξιωματούχο των Η.Π.Α. Οι Ιρανοί είχαν κάνει μια πολύ παρόμοια πρόταση τον Φεβρουάριο κατά τη διάρκεια ενός αποτυχημένου γύρου διαπραγματεύσεων στη Γενεύη που έπεισε τον Πρόεδρο Τραμπ ότι ήταν καιρός να πάει σε πόλεμο. Λίγες μέρες αργότερα, διέταξε την επίθεση στο Ιράν.
Υπάρχουν αρκετά άλλα ζητήματα που αιωρούνται πάνω από τις διαπραγματεύσεις, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης της ελεύθερης διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ και του τερματισμού της υποστήριξης του Ιράν σε ομάδες-πληρεξούσιους όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Αλλά η άρνηση του Ιράν να τερματίσει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες, να αποσυναρμολογήσει τη τεράστια ατομική του υποδομή και να αποστείλει το απόθεμα καυσίμου του εκτός της χώρας ήταν πάντα η κεντρική διαμάχη.
Έτσι, η αποκάλυψη ότι οι δύο πλευρές τώρα διαφωνούν για τη χρονική περίοδο αναστολής της πυρηνικής δραστηριότητας υποδηλώνει ότι μπορεί κάλλιστα να υπάρχει περιθώριο για μια συμφωνία, και υπήρχαν ενδείξεις τη Δευτέρα ότι οι διαπραγματευτές μπορεί να συναντηθούν ξανά τις επόμενες ημέρες. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δήλωσαν ότι δεν είχαν οριστικοποιηθεί συναντήσεις, αλλά ένας ακόμη γύρος δια ζώσης διαπραγματεύσεων συζητούνταν να πραγματοποιηθει.
Αλλά για τον κ. Τραμπ και τους συμβούλους του υπάρχει επίσης ο κίνδυνος ότι οποιαδήποτε συμφωνία που θα προκύψει μπορεί να μοιάζει με τη συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015, την οποία ο πρόεδρος εγκατέλειψε τρία χρόνια αργότερα και
την αποκάλεσε «μια φρικτή, μονόπλευρη συμφωνία που δεν θα έπρεπε ποτέ, μα ποτέ να είχε γίνει».
Στον πυρήνα της γκρίνιας του κ. Τραμπ για τη συμφωνία του Ομπάμα, που επίσημα ονομάζεται Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (J.C.P.O.A), ήταν ότι περιείχε «ρήτρες λήξης» (sunsets). Και πράγματι περιείχε: Στους Ιρανούς επιτρεπόταν σταδιακά περισσότερη δραστηριότητα εμπλουτισμού μέχρι το 2030, όταν όλοι οι περιορισμοί θα εξαφανίζονταν. (Οι δεσμεύσεις του Ιράν βάσει της συνθήκης μη διάδοσης θα εξακολουθούσαν να του απαγορεύουν να κατασκευάσει βόμβα.)
Αλλά η συμφωνία Ομπάμα δεν περιλάμβανε πλήρη αναστολή της πυρηνικής δραστηριότητας, κάτι που θα εξασφάλιζε τουλάχιστον μερικά χρόνια μηδενικής πυρηνικής δραστηριότητας — πέρα από τη θητεία του κ. Τραμπ στην εξουσία.
«Αν μπορούσαν να κάνουν το Ιράν να αναστείλει το πρόγραμμα έστω και για λίγα χρόνια, αυτό είναι καλύτερο από αυτό που πήραμε στο J.C.P.O.A.» είπε ο Ρομπ Μάλεϊ, ο οποίος ήταν στην διαπραγματευτική ομάδα το 2015 για την κυβέρνηση Ομπάμα και στη συνέχεια ηγήθηκε μιας τελικά άκαρπης προσπάθειας κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης του προέδρου Τζόζεφ Ρ. Μπάιντεν Τζούνιορ να αποκαταστήσει κάποιου είδους…
«Αν μπορούσαν να κάνουν το Ιράν να αναστείλει έστω και για λίγα χρόνια, αυτό είναι ανώτερο από αυτό που πήραμε στο J.C.P.O.A.», δήλωσε ο Ρομπ Μάλεϊ, ο οποίος ήταν στην διαπραγματευτική ομάδα το 2015 για την κυβέρνηση Ομπάμα και στη συνέχεια ηγήθηκε μιας τελικά άκαρπης προσπάθειας κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης του Προέδρου Μπάιντεν να αποκαταστήσει κάποιου είδους συμφωνία.
Στην πραγματικότητα, η ιστορία των αλληλεπιδράσεων της Αμερικής με το Ιράν είναι γεμάτη από προσπάθειες να αγοραστεί περισσότερος χρόνος.
Μερικές φορές αυτό έχει γίνει με σαμποτάζ του προγράμματος, όπως έκαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ χρησιμοποιώντας κυβερνοόπλα για να κάνουν τους πυρηνικούς φυγοκεντρητές να αυτοκαταστραφούν. Μερικές φορές περιλάμβανε κυρώσεις, και άλλες φορές διπλωματικές συμφωνίες.
Αλλά το αποτέλεσμα ήταν ότι έχει πάρει στο Ιράν περισσότερο χρόνο να φτάσει σε μια βόμβα από σχεδόν οποιαδήποτε άλλη χώρα που έχει επιδιώξει σοβαρά να κατασκευάσει μία — περισσότερο από τη Βόρεια Κορέα, την Ινδία, το Πακιστάν ή το Ισραήλ, τα οποία τώρα διαθέτουν πυρηνικά οπλοστάσια.
Η κατάσταση των τρεχουσών διαπραγματεύσεων περιγράφηκε από αξιωματούχους και ειδικούς που αρνήθηκαν να μιλήσουν επίσημα λόγω της ευαισθησίας των συνομιλιών.
Όπως και στην κυβέρνηση Ομπάμα, ο Λευκός Οίκος του Τραμπ προσπαθεί να διατηρήσει τη μυστικότητα της αίθουσας διαπραγματεύσεων, ώστε να έχει το μέγιστο περιθώριο να συνάψει μια συμφωνία.
Και όπως και η κυβέρνηση Ομπάμα, ανακαλύπτει ότι και οι δύο πλευρές εμπλέκονται σε στρατηγικές διαρροές.
Ο κ. Βανς δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας ότι υπήρξαν «μερικές καλές συνομιλίες» με το Ιράν στο Πακιστάν, και ότι τώρα η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Τεχεράνης.
«Το μεγάλο ερώτημα από εδώ και πέρα είναι αν οι Ιρανοί θα έχουν αρκετή ευελιξία», δήλωσε στο Fox News.
Ο κ. Βανς είπε ότι το Ιράν έδειξε κάποια ευελιξία αλλά «δεν προχώρησε αρκετά». Όσον αφορά το αν θα υπάρξουν επιπλέον συνομιλίες, είπε ότι το ερώτημα θα ήταν «καλύτερα να τεθεί στους Ιρανούς».
Στον Λευκό Οίκο, η Καρολάιν Λέβιτ, η εκπρόσωπος Τύπου, δήλωσε ότι «ο Πρόεδρος Τραμπ, ο Αντιπρόεδρος Βανς και η διαπραγματευτική ομάδα έχουν καταστήσει τις κόκκινες γραμμές των Η.Π.Α. πολύ σαφείς».
«Η απελπισία των Ιρανών για μια συμφωνία θα αυξηθεί μόνο με τον εξαιρετικά αποτελεσματικό ναυτικό αποκλεισμό του Προέδρου Τραμπ που είναι τώρα σε ισχύ», είπε σε δήλωση, «ο οποίος στέλνει πετρελαιοφόρα προς τον μεγάλο, όμορφο Κόλπο της Αμερικής».
Ένα ακόμη σημείο τριβής επικεντρώνεται στην απαίτηση των Η.Π.Α. να απομακρύνει το Ιράν τις 970 λίβρες ουρανίου, σχεδόν επιπέδου βόμβας, από τη χώρα, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα μπορούσε ποτέ να εκτραπεί σε ένα πρόγραμμα κατασκευής βόμβας.
Ο Τραμπ έχει εξετάσει το ενδεχόμενο αποστολής χερσαίων στρατευμάτων στο Ισφαχάν για να εξασφαλίσει το μεγαλύτερο μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο είναι αποθηκευμένο σε μεγάλο υπόγειο βάθος.
Οι Ιρανοί έχουν επιμείνει ότι το καύσιμο πρέπει να παραμείνει στο Ιράν. Αλλά έχουν προσφέρει, όπως έκαναν και στη Γενεύη, να το αραιώσουν σημαντικά ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Αυτό επίσης θα επέκτεινε το χρονοδιάγραμμα για μια βόμβα. Ο κίνδυνος, φυσικά, είναι ότι οι Ιρανοί θα εξακολουθούσαν να έχουν στην κατοχή τους το καύσιμο και στο μέλλον ίσως να μπορούσαν να το επανεμπλουτίσουν στην τρέχουσα κατάστασή του περίπου στο 60% καθαρότητας, λίγο κάτω από το 90% που απαιτείται για την κατασκευή όπλου.
Καθώς οι συνομιλίες προχωρούν στο επόμενο στάδιό τους, ένα πράγμα που πρέπει να παρακολουθείται είναι αν το Ιράν θα πάρει πίσω χρήματα που πιστεύει ότι του οφείλονται.
Ο κ. Τραμπ έχει παραπονεθεί για χρόνια, και το επανέλαβε τις τελευταίες εβδομάδες, ότι η κυβέρνηση Ομπάμα έστειλε «φορτία αεροπλάνων» με μετρητά στο Ιράν, μια αναφορά στην επιστροφή 1,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που είχαν παραμείνει δεσμευμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, συν 300 εκατομμύρια δολάρια σε συσσωρευμένους τόκους.
(Ένα μέρος αυτών μεταφέρθηκε πράγματι σε παλέτες μετρητών πάνω σε αεροπλάνο, επειδή οι δυτικές τράπεζες απαγορευόταν να συναλλάσσονται με ιρανικές οντότητες.)
Είναι πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθεί, αλλά μέρος των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται τώρα σε εξέλιξη και περιλαμβάνει την απαίτηση του Ιράν, να αποδεσμεύσει η Δύση περίπου 6 δισεκατομμύρια δολάρια από κεφάλαια προερχόμενα από πωλήσεις πετρελαίου, τα οποία έχουν «παγώσει» στο Κατάρ λόγω κυρώσεων που χρονολογούνται από την πρώτη θητεία του κ. Τραμπ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου