Αυστραλία: Καταρρέει ο μύθος του πιο παρασημοφορημένου στρατιωτικού - Συνελήφθη για εγκλήματα πολέμου

Ιστορία από Γιώργος Γεωργακόπουλος

Reuters© Αυστραλία: Καταρρέει ο μύθος του πιο παρασημοφορημένου στρατιωτικού - Συνελήφθη για εγκλήματα πολέμου

Ραγδαίες και ιδιαίτερα σοβαρές εξελίξεις σημειώνονται στο Σίδνεϊ, όπου συνελήφθη την Τρίτη (7/4) απόστρατος στρατιωτικός της Αυστραλίας, κατηγορούμενος για εγκλήματα πολέμου που φέρεται να διέπραξε κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Αφγανιστάν.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του REUTERS, πρόκειται για τον Μπεν Ρόμπερτς-Σμιθ, πρώην υπαξιωματικό των ειδικών δυνάμεων και παρασημοφορημένο με τον Σταυρό της Βικτώριας, την ανώτατη στρατιωτική διάκριση της χώρας. Αν και οι αρχές απέφυγαν αρχικά να επιβεβαιώσουν την ταυτότητά του, περιοριζόμενες στην αναφορά ότι πρόκειται για 47χρονο άνδρα, η ταυτοποίησή του από τα ΜΜΕ θεωρείται δεδομένη.

Η σύλληψη πραγματοποιήθηκε στο αεροδρόμιο της πόλης και αποτελεί το αποκορύφωμα πολυετούς δικαστικής έρευνας για τη δράση των αυστραλιανών δυνάμεων στο Αφγανιστάν την περίοδο 2005-2016, στο πλαίσιο των επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ κατά της Αλ Κάιντα και των Ταλιμπάν.

Το «βαρύ» κατηγορητήριο

Το κατηγορητήριο που αντιμετωπίζει είναι εξαιρετικά βαρύ: πέντε εγκλήματα πολέμου που αφορούν δολοφονίες αμάχων, οι οποίες φέρονται να διαπράχθηκαν το 2009 και το 2012 στην επαρχία Ουρουζγκάν. Όπως υπογράμμισε η αρχηγός της ομοσπονδιακής αστυνομίας, Κρίσι Μπάρετ, «τα θύματα δεν συμμετείχαν σε εχθροπραξίες», ενώ, σύμφωνα με τις ίδιες καταγγελίες, είτε εκτελέστηκαν από τον ίδιο είτε από υφισταμένους του κατόπιν εντολών του.

Ιδιαίτερη φρίκη προκαλούν οι λεπτομέρειες των κατηγοριών: ο Ρόμπερτς-Σμιθ φέρεται να πυροβόλησε και να σκότωσε άοπλο έφηβο, ενώ σε άλλη περίπτωση κατηγορείται ότι έριξε δεμένο άνδρα από γκρεμό και στη συνέχεια διέταξε την εκτέλεσή του. Εφόσον κριθεί ένοχος, αντιμετωπίζει ποινή ισόβιας κάθειρξης.

Ανατροπή στην εικόνα του

Η υπόθεση σηματοδοτεί μια εντυπωσιακή ανατροπή στην εικόνα του, καθώς ο άλλοτε τιμημένος στρατιωτικός θεωρούνταν σύμβολο ανδρείας στην Αυστραλία. Ωστόσο, η φήμη του άρχισε να καταρρέει το 2018, όταν δημοσιογραφικές αποκαλύψεις τον συνέδεσαν με δολοφονίες αιχμαλώτων, κατηγορίες που ο ίδιος αρνήθηκε, χωρίς όμως να καταφέρει να ανατρέψει το κλίμα.

Καθοριστική υπήρξε η εξέλιξη της δίκης για συκοφαντική δυσφήμιση που είχε κινήσει κατά μέσων ενημέρωσης, την οποία τελικά έχασε, με το δικαστήριο να κρίνει ότι αποδείχθηκαν τέσσερις από τις έξι βασικές κατηγορίες εις βάρος του.

Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αποκαλύψεων: ήδη από το 2020, επίσημη έρευνα είχε καταδείξει ότι μέλη των αυστραλιανών ειδικών δυνάμεων είχαν εμπλακεί στη δολοφονία δεκάδων αμάχων στο Αφγανιστάν, ενώ και άλλοι στρατιωτικοί έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με τη Δικαιοσύνη.

Με φόντο τη συμμετοχή περίπου 39.000 Αυστραλών στρατιωτικών στις επιχειρήσεις των τελευταίων δύο δεκαετιών, η υπόθεση Ρόμπερτς-Σμιθ επαναφέρει με ένταση στο προσκήνιο τα σκοτεινά κεφάλαια του πολέμου, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο συζήτησης για την ευθύνη, τη λογοδοσία και τα όρια της στρατιωτικής δράσης.