Κυριακή 26 Ιουλίου 2026

ΝΑ ΜΗΝ ΓΙΝΕΙ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΑΝ ΤΟ ΡΕΥΜΑ ΑΚΡΙΒΟ

ΝΑ ΜΗΝ ΓΙΝΕΙ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΑΝ ΤΟ ΡΕΥΜΑ ΑΚΡΙΒΟ

"Το Νερό δεν είναι εμπόρευμα, είναι Δικαίωμα και Δημόσιο Αγαθό.''
Στις 20/7 ολοκληρώθηκε η διαβούλευση διάρκειας μόλις δέκα ημερών, στις 21 κατατέθηκε στην Βουλή, το νομοσχέδιο για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Χωρίς ούτε καν να διαβάσουν, πόσο μάλλον να ενσωματώσουν κάτι από τις 169 παρεμβάσεις που κατατέθηκαν από Δήμους, Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης – Αποχέτευσης και λοιπούς φορείς.
Χωρίς να απασχολήσει καθόλου το δημόσιο διάλογο περιοχών που πλήττονται άμεσα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις πέντε σχόλια κατατέθηκαν από Βοιωτία & Εύβοια, ανάμεσα στα οποία δεν υπήρχε κανένας Δήμος με την εξαίρεση της Αλιάρτου που δεν διαφώνησε με το νομοσχέδιο αλλά ζήτησε να κρατήσει δυο γεωτρήσεις για να ποτίζει τους Κήπους του πάλαι ποτέ Οργανισμού Κωπαϊδας.
Αντίθετα πιο ζωηρή ήταν η αντίδραση πολλών Δήμων και φορέων της Θεσσαλονίκης και της Αττικής αλλά και της Ευρυτανίας που αντιμετωπίζει την εκτροπή των ποταμών της, για την ύδρευση της Αθήνας.
Τι πρόβλημα υπάρχει με το νομοσχέδιο;
¥ Προβλέπεται η υποχρεωτική μεταφορά όλων των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης αλλά και άρδευσης από Αττική, Βοιωτία, Εύβοια, Φωκίδα στην ΕΥΔΑΠ και από Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική στην ΕΥΑΘ.
¥ Αυτό σημαίνει ότι δύο Α.Ε., εισηγμένες στο Χρηματιστήριο που μοιράζουν κέρδη σε μετόχους, αποκτούν σχεδόν πλήρη έλεγχο στα επιφανειακά και υπόγεια νερά ολόκληρων περιοχών. Νερά που μέχρι τώρα διαχειρίζονταν αμιγώς δημόσιοι- δημοτικοί μη κερδοσκοπικοί φορείς που καθόριζαν τα τιμολόγια και τα έργα τους με κοινωνικά/περιβαλλοντικά/τοπικά αναπτυξιακά κριτήρια και λογοδοτούσαν στην τοπική κοινωνία.
Αυτό επίσης σημαίνει ότι εκτός από το νερό, δύο Ανώνυμες Εταιρείες βάζουν στο χέρι και όλη τη δημοτική και δημόσια περιουσία (δίκτυα, δεξαμενές, φράγματα, γεωτρήσεις, αντλιοστάσια, καθαρισμούς), που μέχρι σήμερα ανήκε στους πολίτες κάθε τόπου.
¥ Οι ΔΕΥΑ είναι αποκεντρωμένοι φορείς που γνωρίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των τοπικών πηγών, γεωτρήσεων, δικτύων, οικισμών και εποχικών αναγκών.
Η κεντρική διαχείριση θα οδηγήσει σε γραφειοκρατία, καθυστερήσεις στην αποκατάσταση βλαβών και δυσκολότερη επικοινωνία των πολιτών με τον πάροχο.
Το πρόβλημα θα είναι εντονότερο σε νησιωτικές, ορεινές, αγροτικές και τουριστικές περιοχές, στις οποίες ο πληθυσμός και η κατανάλωση παρουσιάζουν μεγάλες εποχικές διακυμάνσεις.
¥ Ακόμη πιο προβληματική είναι η απορρόφηση των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων που αποτελούν συνεταιριστικούς φορείς των αγροτών, διαχειρίζονται τα νερά και τα δίκτυα άρδευσης και η περιουσία τους έχει δημιουργηθεί από εισφορές αγροτών και δημόσια χρηματοδότηση.
¥ Ωστόσο δεν είναι μόνο το πρόβλημα της περιουσίας και των τιμολογίων της άρδευσης.
Είναι το γεγονός ότι δύο εταιρείες ύδρευσης μεγάλων αστικών κέντρων, αναλαμβάνουν την άρδευση χωρίς καμία γνώση των καλλιεργειών, των εδαφών, των περιόδων άρδευσης, των αντλιοστασίων, των αρδευτικών δικτύων και της κατανομής του νερού μεταξύ των παραγωγών.
Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στα αρδευτικά δίκτυα που ήδη λειτουργούν οι ΟΕΒ αλλά μεταφέρει στην ΕΥΔΑΠ και την αρμοδιότητα άρδευσης που ασκεί απευθείας η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στην Κωπαΐδα έναν από τους βασικότερους γεωργικούς χώρους.
¥ Η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ δεν διαθέτουν επαρκές προσωπικό, χρηματοδότηση και οργανωτική ετοιμότητα για να αναλάβουν ταυτόχρονα γεωγραφικά εκτεταμένες περιοχές, ετερογενή και συχνά παλαιωμένα δίκτυα, αποχέτευση και διαχείριση ομβρίων, αρδευτικές υποδομές και ΟΕΒ, νέα περιουσιακά στοιχεία και οικονομικές υποχρεώσεις, σημαντικές επενδυτικές ανάγκες.
Η ενσωμάτωση θα έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο αυξηθούν τα τιμολόγια του νερού στην ύδρευση και την άρδευση, αλλά ταυτόχρονα να υποβαθμιστούν και όλες οι λειτουργίες.
Έλλειμα τεκμηρίωσης
Η πολιτική απόφαση λήφθηκε χωρίς τεχνική και οικονομική αποτίμηση, χωρίς ολοκληρωμένη και δημοσιοποιημένη μελέτη σκοπιμότητας και επιπτώσεων.
Χωρίς να παρουσιάζεται το πραγματικό κόστος της ενοποίησης, η κατάσταση και η αξία των μεταφερόμενων υποδομών, οι υποχρεώσεις και οι οφειλές κάθε φορέα, οι ανάγκες στελέχωσης και εξοπλισμού, το απαιτούμενο επενδυτικό πρόγραμμα, οι πηγές χρηματοδότησης, οι επιπτώσεις στα τιμολόγια, οι κίνδυνοι για την οικονομική κατάσταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, η σύγκριση του νέου μοντέλου με την ενίσχυση των υφιστάμενων δημόσιων δομών.
Έλλειμα δημοκρατίας και θεσμικής κατοχύρωσης
¥ Οι αποφάσεις για καθημερινά τοπικά θέματα θα λαμβάνονται από δύο συγκεντρωτικές εταιρείες που λογοδοτούν στους μετόχους τους και όχι τους πολίτες κάθε τόπου.
¥ Όλα αυτά γίνονται εξαναγκαστικά, παραβιάζοντας τον πολύ πρόσφατο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης της κυβέρνησης που προβλέπει οικειοθελείς συνενώσεις και όχι υποχρεωτικές απορροφήσεις.
Σε αντίφαση με την αρχή της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ, την αρχή της εγγύτητας και το άρθρο 102 του Συντάγματος.
¥ Προβλέπεται η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της ΡΑΑΕΥ σε έναν τομέα φυσικού μονοπωλίου, όπου δεν υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός παρόχων.
Η έγκριση τιμολογίων, επενδυτικών σχεδίων και περιουσιακής βάσης από ανεξάρτητη αρχή απομακρύνει κρίσιμες αποφάσεις από τα αιρετά όργανα και περιορίζει τον άμεσο πολιτικό και κοινωνικό έλεγχο.
Έλλειμα διαφάνειας
Το άρθρο 36 προβλέπει έκτακτες αναθέσεις έργων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας: παρακάμπτει τις ανταγωνιστικές διαδικασίες, καταργεί βασικές απαιτήσεις ωριμότητας των έργων, όπως μελέτες, γεωτεχνικά στοιχεία, τεχνικές προδιαγραφές, δεν διασφαλίζει έλεγχο του προϋπολογισμού, αφήνει αόριστη την έννοια της «έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας», με κίνδυνο η εξαιρετική διαδικασία να εφαρμόζεται και σε χρόνια, προβλέψιμα προβλήματα.
Στην πραγματικότητα καταργεί τις συνήθεις εγγυήσεις ελέγχου και δημοσιότητας για να κατευθύνει τις συμβάσεις σε συγκεκριμένους αναδόχους.
Συμπερασματικά, το νομοσχέδιο δεν έρχεται να επιλύσει κανένα από τα κρίσιμα προβλήματα στον τομέα της διαχείρισης και της προστασίας του νερού.
Έρχεται να αρπάξει το νερό από τις τοπικές κοινωνίες, να μεγαλώσει τα προβλήματα στην ύπαιθρο, να σπρώξει ακόμη περισσότερο πληθυσμό στα μεγάλα αστικά κέντρα, να βάλει το νερό σε ένα καθεστώς ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων όπου στόχος δεν είναι η ορθολογική αξιοποίηση, η προστασία του, η εξασφάλιση της καθολικής πρόσβασης αλλά η πώληση και η κερδοφορία.
από Despina Spanoudi
*σύνδεσμοι στα σχόλια
Nομοσχέδιο βαθιά αντιδημοκρατικό
Η κυβέρνηση θέλει το νερό να γίνει σαν το ρεύμα — ακριβό, εμπορευματοποιημένο και κερδοφόρο για λίγους. https://sekes-eydap.gr/sekes-nomoschedio-vathia.../...
Δέσποινα Σπανούδη
Αναζήτηση
Jul
22
Ένα νέο νομοσχέδιο για την αρπαγή του νερού
Στις 20/7 τελείωσε η διαβούλευση διάρκειας μόλις δέκα ημερών, στις 21 κατατέθηκε στην Βουλή, το νομοσχέδιο για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Χωρίς ούτε καν να διαβάσουν, πόσο μάλλον να ενσωματώσουν κάτι από τις 169 παρεμβάσεις που κατατέθηκαν από Δήμους, Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης – Αποχέτευσης και λοιπούς φορείς.
Χωρίς να απασχολήσει καθόλου το δημόσιο διάλογο περιοχών που πλήττονται άμεσα. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις πέντε σχόλια κατατέθηκαν από Βοιωτία & Εύβοια, ανάμεσα στα οποία δεν υπήρχε κανένας Δήμος με την εξαίρεση της Αλιάρτου που δεν διαφώνησε με το νομοσχέδιο αλλά ζήτησε να κρατήσει δυο γεωτρήσεις για να ποτίζει τους Κήπους του πάλαι ποτέ Οργανισμού Κωπαϊδας.
Αντίθετα πιο ζωηρή ήταν η αντίδραση πολλών Δήμων και φορέων της Θεσσαλονίκης και της Αττικής αλλά και της Ευρυτανίας που αντιμετωπίζει την εκτροπή των ποταμών της, για την ύδρευση της Αθήνας.
Τι πρόβλημα υπάρχει με το νομοσχέδιο;
¥ Προβλέπεται η υποχρεωτική μεταφορά όλων των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης αλλά και άρδευσης από Αττική, Βοιωτία, Εύβοια, Φωκίδα στην ΕΥΔΑΠ και από Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική στην ΕΥΑΘ.
¥ Αυτό σημαίνει ότι δύο Α.Ε., εισηγμένες στο Χρηματιστήριο που μοιράζουν κέρδη σε μετόχους, αποκτούν σχεδόν πλήρη έλεγχο στα επιφανειακά και υπόγεια νερά ολόκληρων περιοχών. Νερά που μέχρι τώρα διαχειρίζονταν αμιγώς δημόσιοι- δημοτικοί μη κερδοσκοπικοί φορείς που καθόριζαν τα τιμολόγια και τα έργα τους με κοινωνικά/περιβαλλοντικά/τοπικά αναπτυξιακά κριτήρια και λογοδοτούσαν στην τοπική κοινωνία. Αυτό επίσης σημαίνει ότι εκτός από το νερό, δύο Ανώνυμες Εταιρείες βάζουν στο χέρι και όλη τη δημοτική και δημόσια περιουσία (δίκτυα, δεξαμενές, φράγματα, γεωτρήσεις, αντλιοστάσια, καθαρισμούς), που μέχρι σήμερα ανήκε στους πολίτες κάθε τόπου.
¥ Οι ΔΕΥΑ είναι αποκεντρωμένοι φορείς που γνωρίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των τοπικών πηγών, γεωτρήσεων, δικτύων, οικισμών και εποχικών αναγκών. Η κεντρική διαχείριση θα οδηγήσει σε γραφειοκρατία, καθυστερήσεις στην αποκατάσταση βλαβών και δυσκολότερη επικοινωνία των πολιτών με τον πάροχο. Το πρόβλημα θα είναι εντονότερο σε νησιωτικές, ορεινές, αγροτικές και τουριστικές περιοχές, στις οποίες ο πληθυσμός και η κατανάλωση παρουσιάζουν μεγάλες εποχικές διακυμάνσεις.
¥ Ακόμη πιο προβληματική είναι η απορρόφηση των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων που αποτελούν συνεταιριστικούς φορείς των αγροτών, διαχειρίζονται τα νερά και τα δίκτυα άρδευσης και η περιουσία τους έχει δημιουργηθεί από εισφορές αγροτών και δημόσια χρηματοδότηση.
¥ Ωστόσο δεν είναι μόνο το πρόβλημα της περιουσίας και των τιμολογίων της άρδευσης. Είναι το γεγονός ότι δύο εταιρείες ύδρευσης μεγάλων αστικών κέντρων, αναλαμβάνουν την άρδευση χωρίς καμία γνώση των καλλιεργειών, των εδαφών, των περιόδων άρδευσης, των αντλιοστασίων, των αρδευτικών δικτύων και της κατανομής του νερού μεταξύ των παραγωγών. Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στα αρδευτικά δίκτυα που ήδη λειτουργούν οι ΟΕΒ αλλά μεταφέρει στην ΕΥΔΑΠ και την αρμοδιότητα άρδευσης που ασκεί απευθείας η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στην Κωπαΐδα έναν από τους βασικότερους γεωργικούς χώρους.
¥ Η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ δεν διαθέτουν επαρκές προσωπικό, χρηματοδότηση και οργανωτική ετοιμότητα για να αναλάβουν ταυτόχρονα γεωγραφικά εκτεταμένες περιοχές, ετερογενή και συχνά παλαιωμένα δίκτυα, αποχέτευση και διαχείριση ομβρίων, αρδευτικές υποδομές και ΟΕΒ, νέα περιουσιακά στοιχεία και οικονομικές υποχρεώσεις, σημαντικές επενδυτικές ανάγκες. Η ενσωμάτωση θα έχει ως αποτέλεσμα όχι μόνο αυξηθούν τα τιμολόγια του νερού στην ύδρευση και την άρδευση, αλλά ταυτόχρονα να υποβαθμιστούν και όλες οι λειτουργίες.
Έλλειμα τεκμηρίωσης
Η πολιτική απόφαση λήφθηκε χωρίς τεχνική και οικονομική αποτίμηση, χωρίς ολοκληρωμένη και δημοσιοποιημένη μελέτη σκοπιμότητας και επιπτώσεων. Χωρίς να παρουσιάζεται το πραγματικό κόστος της ενοποίησης, η κατάσταση και η αξία των μεταφερόμενων υποδομών, οι υποχρεώσεις και οι οφειλές κάθε φορέα, οι ανάγκες στελέχωσης και εξοπλισμού, το απαιτούμενο επενδυτικό πρόγραμμα, οι πηγές χρηματοδότησης, οι επιπτώσεις στα τιμολόγια, οι κίνδυνοι για την οικονομική κατάσταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, η σύγκριση του νέου μοντέλου με την ενίσχυση των υφιστάμενων δημόσιων δομών.
Έλλειμα δημοκρατίας και θεσμικής κατοχύρωσης
¥ Οι αποφάσεις για καθημερινά τοπικά θέματα θα λαμβάνονται από δύο συγκεντρωτικές εταιρείες που λογοδοτούν στους μετόχους τους και όχι τους πολίτες κάθε τόπου.
¥ Όλα αυτά γίνονται εξαναγκαστικά, παραβιάζοντας τον πολύ πρόσφατο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης της κυβέρνησης που προβλέπει οικειοθελείς συνενώσεις και όχι υποχρεωτικές απορροφήσεις. Σε αντίφαση με την αρχή της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ, την αρχή της εγγύτητας και το άρθρο 102 του Συντάγματος.
¥ Προβλέπεται η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της ΡΑΑΕΥ σε έναν τομέα φυσικού μονοπωλίου, όπου δεν υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός παρόχων. Η έγκριση τιμολογίων, επενδυτικών σχεδίων και περιουσιακής βάσης από ανεξάρτητη αρχή απομακρύνει κρίσιμες αποφάσεις από τα αιρετά όργανα και περιορίζει τον άμεσο πολιτικό και κοινωνικό έλεγχο.
Έλλειμα διαφάνειας
Το άρθρο 36 προβλέπει έκτακτες αναθέσεις έργων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας: παρακάμπτει τις ανταγωνιστικές διαδικασίες, καταργεί βασικές απαιτήσεις ωριμότητας των έργων, όπως μελέτες, γεωτεχνικά στοιχεία, τεχνικές προδιαγραφές, δεν διασφαλίζει έλεγχο του προϋπολογισμού, αφήνει αόριστη την έννοια της «έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας», με κίνδυνο η εξαιρετική διαδικασία να εφαρμόζεται και σε χρόνια, προβλέψιμα προβλήματα. Στην πραγματικότητα καταργεί τις συνήθεις εγγυήσεις ελέγχου και δημοσιότητας για να κατευθύνει τις συμβάσεις σε συγκεκριμένους αναδόχους.
Συμπερασματικά, το νομοσχέδιο δεν έρχεται να επιλύσει κανένα από τα κρίσιμα προβλήματα στον τομέα της διαχείρισης και της προστασίας του νερού. Έρχεται να αρπάξει το νερό από τις τοπικές κοινωνίες, να μεγαλώσει τα προβλήματα στην ύπαιθρο, να σπρώξει ακόμη περισσότερο πληθυσμό στα μεγάλα αστικά κέντρα, να βάλει το νερό σε ένα καθεστώς ιδιωτικοοικονομικών κριτηρίων όπου στόχος δεν είναι η ορθολογική αξιοποίηση, η προστασία του, η εξασφάλιση της καθολικής πρόσβασης αλλά η πώληση και η κερδοφορία.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου