ΣτΕ: Αποζημίωση για τραυματισμό ναύτη στο ΠΝ

Απόφαση «σταθμό» για δεκάδες πολίτες που διεκδικούν αποζημιώσεις από το Δημόσιο για σοβαρούς τραυματισμούς εξέδωσε το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Με την υπ’ αριθμ. 1030/2026 απόφαση της επταμελούς σύνθεσης του Α΄ Τμήματος, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο έκρινε ότι όταν το Δημόσιο καταβάλλει σύνταξη αναπηρίας ή καλύπτει τα έξοδα νοσηλείας παθόντος σε δημόσιο νοσοκομείο, οι παροχές αυτές δεν συμψηφίζονται, ούτε λαμβάνονται υπόψη για τη μείωση του ποσού που επιδικάζεται ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη.

Η υπόθεση που απασχόλησε το ΣτΕ μετράει 24 χρόνια στα ελληνικά δικαστήρια και εκτυλίχθηκε το πρωί της 7ης Δεκεμβρίου 2002 στη Βάση Ελικοπτέρων Ναυτικού στο Κοτρώνι. Ο τότε 20χρονος ναύτης, που υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία ως ηλεκτρολόγος-ηλεκτροτεχνίτης, επέστρεφε από άδεια. Εξαιτίας της κακοκαιρίας, έφτασε στη μονάδα με μία ώρα καθυστέρηση. Δεν είχε προλάβει να φορέσει την προβλεπόμενη υπηρεσιακή ενδυμασία, ούτε να παραλάβει τον απαραίτητο εξοπλισμό ασφαλείας ή να επιθεωρηθεί, όπως προέβλεπαν οι διαδικασίες, όταν άκουσε τον αξιωματικό φυλακής να δίνει, όπως περιγράφεται στην απόφαση, «με έντονο και προστακτικό ύφος» εντολή για την άμεση αποκατάσταση ηλεκτρολογικής βλάβης. Ο νεαρός ακολούθησε τη διαταγή. Πήγε στον χώρο, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε ηλεκτρική τροφοδοσία, πήρε το διάγραμμα ηλεκτρολογικής εγκατάστασης της μονάδας και τηλεφώνησε στον ανώτερό του, κελευστή, ζητώντας οδηγίες. Εκείνος βρισκόταν σε άδεια και, όπως αναφέρεται στην απόφαση, του είπε να μεταβεί στο σημείο της βλάβης, «να δει τι συμβαίνει και να τον ενημερώσει σχετικώς», χωρίς όμως να του υποδείξει να λάβει μέτρα ασφαλείας. Ετσι, ο ναύτης κατευθύνθηκε στη ΜΕΝ/ΙΙ χωρίς να γνωρίζει ότι επρόκειτο για υποσταθμό μέσης τάσης. Ο υπεύθυνος συντηρητής τού άνοιξε την εξωτερική θύρα του ηλεκτρικού πίνακα και απομακρύνθηκε. Ο νεαρός φόρεσε ένα ζευγάρι γάντια που βρήκε στο πάτωμα, έβγαλε το πολύμετρο από τη θήκη του και, μη γνωρίζοντας πώς να προχωρήσει, γύρισε προς τον υπαξιωματικό και τον ρώτησε: «Τι να κάνω τώρα;».

Ηλεκτροπληξία

Δεν πρόλαβε να πάρει απάντηση. Ο νεαρός υπέστη ηλεκτροπληξία και έμεινε ακίνητος μπροστά στον πίνακα ισχύος, έτοιμος να καταρρεύσει πάνω του. Η πτώση του απετράπη κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, όταν ο αρχικελευστής τον κλώτσησε για να τον απομακρύνει από τον ηλεκτροφόρο πίνακα, τον έσυρε προς την έξοδο και άρχισε να του κάνει μαλάξεις μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο. Ακολούθησε πολύμηνη δοκιμασία, με τον ναύτη να υποβάλλεται στις 17 Δεκεμβρίου 2002 σε ακρωτηριασμό του δεξιού άνω άκρου, ενώ ακολούθησαν διαδοχικές επεμβάσεις τα επόμενα χρόνια.

Η Ενορκη Διοικητική Εξέταση κατέληξε ότι ο τραυματισμός σημειώθηκε «κατά τη διάρκεια διατεταγμένης υπηρεσίας και ένεκα αυτής», ενώ η Ανώτατη Ναυτική Υγειονομική Επιτροπή έκρινε ότι ο τραυματισμός του «προήλθε προδήλως και αναμφισβητήτως εξαιτίας της υπηρεσίας του στο Πολεμικό Ναυτικό». Με βάση τα πορίσματα αυτά, συνταξιοδοτήθηκε λόγω αναπηρίας με ποσοστό ανικανότητας 90%. Ακολούθησε ποινική διαδικασία, με καταδίκες στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού για σωματική βλάβη από αμέλεια και συναφή αδικήματα. Παράλληλα, ο ίδιος, μαζί με τους γονείς και την αδελφή του, προσέφυγε κατά του ελληνικού Δημοσίου διεκδικώντας αποζημίωση για τη δραματική ανατροπή της ζωής του. Ζήτησε περισσότερα από 2,6 εκατ. ευρώ, επικαλούμενος τόσο τη θετική ζημία όσο και τα διαφυγόντα εισοδήματα, τα έξοδα αποκατάστασης, το κόστος αντικατάστασης των τεχνητών μελών, μελλοντικές ιατρικές δαπάνες, αλλά και χρηματική ικανοποίηση ύψους ενός εκατ. ευρώ για την ηθική βλάβη που υπέστη. Τα διοικητικά δικαστήρια αναγνώρισαν την ευθύνη του Δημοσίου για το ατύχημα και τελικά επιδίκασαν στον παθόντα συνολικά περίπου 294.000 ευρώ.

Το ελληνικό Δημόσιο προσέφυγε στο ΣτΕ υποστηρίζοντας ότι το ποσό ήταν υπερβολικά υψηλό. Μεταξύ άλλων προέβαλε ότι το δικαστήριο όφειλε να λάβει υπόψη πως ο παθών είχε νοσηλευθεί αποκλειστικά με δαπάνες του Δημοσίου και ότι είχε ήδη λάβει στρατιωτική σύνταξη αναπηρίας εξαιτίας του τραυματισμού του. Υποστήριξε, δηλαδή, ότι το οικονομικό όφελος που είχε ήδη αποκομίσει ο παθών από τις κρατικές παροχές έπρεπε να λειτουργήσει μειωτικά στο ποσό της αποζημίωσης για την ηθική βλάβη.

Η επταμελής σύνθεση του Α΄ Τμήματος απέρριψε τον ισχυρισμό αυτόν, κάνοντας σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στην αποζημίωση για περιουσιακή ζημία και στη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Οπως αναφέρει στην απόφασή του, η χρηματική ικανοποίηση που προβλέπει το άρθρο 932 του Αστικού Κώδικα αποσκοπεί αποκλειστικά στην ηθική παρηγοριά και στην ψυχική ανακούφιση του παθόντος για τον πόνο, τη στενοχώρια και την προσβολή που υπέστη εξαιτίας της παράνομης πράξης. Αντιθέτως, η σύνταξη αναπηρίας έχει τελείως διαφορετικό σκοπό. Χορηγείται για να αντιμετωπίσει τις ανάγκες διαβίωσης που δημιουργεί η αναπηρία. Με την απόφαση αυτή το ΣτΕ δίνει σαφή κατεύθυνση στα διοικητικά δικαστήρια για ανάλογες υποθέσεις στο μέλλον.

ΠΗΓΗ: kathimerini.gr