Η ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας ασκεί σημαντικές πιέσεις στους προϋπολογισμούς των κρατών-μελών
Η Ουγγαρία προτίθεται να ζητήσει αποζημίωση από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) για την απόφαση των κρατών-μελών να σταματήσουν να αγοράζουν ρωσική ενέργεια, σύμφωνα με δηλώσεις του Ούγγρου πρωθυπουργού Péter Magyar, τις οποίες μετέδωσε το TASS.
«Θέλω να δω συγκεκριμένες και ποσοτικοποιημένες προτάσεις στον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, οι οποίες θα μας βοηθήσουν να απεξαρτηθούμε από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο», δήλωσε ο Magyar.
Ο ίδιος επεσήμανε ότι η ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ελλείψεων σε βενζίνη και ντίζελ, ασκεί σημαντικές πιέσεις στους προϋπολογισμούς των κρατών-μελών, οι οποίες, όπως υποστήριξε, δεν είναι πλέον σε θέση να απορροφηθούν.
Παράλληλα, κατηγόρησε την ηγεσία της ΕΕ ότι περιορίζεται σε πομπώδεις διακηρύξεις, την ώρα που «εταιρείες στην Κεντρική Ευρώπη χρεοκοπούν επειδή δεν μπορούν να ανταποκριθούν στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου».
Νωρίτερα, η Ρωσική Πρεσβεία στη Βουδαπέστη είχε σχολιάσει με ειρωνικό τρόπο την ενεργειακή συνεργασία μεταξύ Ουγγαρίας και Λετονίας. Η ρωσική διπλωματική αποστολή ανέφερε ότι, εφόσον η ουγγρική ηγεσία θεωρεί τη βαλτική χώρα στρατηγικό εταίρο, θα μπορούσε να προμηθεύεται από εκεί πετρέλαιο και φυσικό αέριο «με άρωμα δημοκρατίας».
Υψηλή ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία
Το αίτημα της Ουγγαρίας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της εξαιρετικά υψηλής ενεργειακής εξάρτησης της χώρας από τη Ρωσία. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ουγγαρία παρέμεινε το 2025 σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες, με το ποσοστό του ρωσικού πετρελαίου στις εισαγωγές να ξεπερνά το 90%. Παράλληλα, η χώρα εισήγαγε ρωσικό φυσικό αέριο σε ποσότητες σημαντικά υψηλότερες από τα 4,5 δισ. κυβικά μέτρα που προβλέπει το μακροπρόθεσμο συμβόλαιό της. Η Κομισιόν επισημαίνει ότι οι προσπάθειες διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών της Ουγγαρίας είχαν μέχρι σήμερα περιορισμένα αποτελέσματα.
Η ενεργειακή εξάρτηση αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά σημεία τριβής μεταξύ Βουδαπέστης και Βρυξελλών. Η ΕΕ έχει προχωρήσει σε δεσμευτικό πλαίσιο για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και την προετοιμασία της σταδιακής κατάργησης του ρωσικού πετρελαίου. Μάλιστα, η Ουγγαρία έχει προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας την ακύρωση του Κανονισμού 2026/261, ο οποίος προβλέπει την κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και προετοιμάζει την αντίστοιχη διαδικασία για το πετρέλαιο. Η υπόθεση C-46/26 παραμένει εκκρεμής.
Η κίνηση της Βουδαπέστης έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιχειρεί να επιταχύνει την ενεργειακή απεξάρτησή της από τη Μόσχα, χωρίς όμως να έχει εξαλείψει τις πιέσεις στην αγορά. Η συμμετοχή του ρωσικού φυσικού αερίου στις συνολικές εισαγωγές της ΕΕ έχει μειωθεί από 45% το 2021 σε 12% το 2025, ενώ οι εισαγωγές ρωσικού αερίου έχουν περιοριστεί από 152 δισ. κυβικά μέτρα το 2021 σε 36 δισ. κυβικά μέτρα το 2025. Παράλληλα, το 2025 η ΕΕ προμηθεύτηκε το 31% του φυσικού αερίου της από τη Νορβηγία και το 26% από τις ΗΠΑ.
Το οικονομικό κόστος της απεξάρτησης
Ωστόσο, η προσπάθεια απεξάρτησης εξακολουθεί να έχει σημαντικό οικονομικό κόστος. Πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου προειδοποίησε ότι η στρατηγική της ΕΕ για την πλήρη απομάκρυνση από τη ρωσική ενέργεια αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες. Παρότι η εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει μειωθεί δραστικά, οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι η πρόοδος στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, στις ανανεώσιμες πηγές και στις υποδομές δεν είναι επαρκής. Από τα περίπου 300 δισ. ευρώ επενδύσεων που είχαν αρχικά εκτιμηθεί ως αναγκαία για την ενεργειακή μετάβαση, έχουν μέχρι σήμερα δεσμευθεί μόλις 54,3 δισ. ευρώ.
Την ίδια ώρα, η ενεργειακή συγκυρία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη. Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν εκτιναχθεί, με το ευρωπαϊκό benchmark να έχει φτάσει πρόσφατα περίπου στα 75 ευρώ ανά MWh, περισσότερο από το διπλάσιο επίπεδο σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης βρίσκονται περίπου στο 67%, έναντι σχεδόν 80% την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, ενώ οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η αποθήκευση ενδέχεται να φτάσει μόλις στο 73% έως την 1η Νοεμβρίου, το χαμηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη ημερομηνία από την έναρξη των σχετικών καταγραφών το 2009.
Η πίεση στην Ευρώπη εντείνεται και από τη γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει περιορίσει περαιτέρω την προσφορά ενέργειας και έχει αυξήσει το κόστος στις διεθνείς αγορές. Έτσι, το αίτημα της Ουγγαρίας για οικονομική στήριξη μέσω του επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ αποκτά ευρύτερη σημασία, καθώς η Βουδαπέστη υποστηρίζει ότι η επιτάχυνση της ενεργειακής απεξάρτησης δεν μπορεί να μεταφερθεί αποκλειστικά στους εθνικούς προϋπολογισμούς των κρατών που εξαρτώνται περισσότερο από τη ρωσική ενέργεια.
Παράλληλα, η ΕΕ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το δύσκολο δίλημμα της ενεργειακής ασφάλειας. Η συμμετοχή της Ρωσίας στις εισαγωγές πετρελαίου της ΕΕ έχει υποχωρήσει από 25,8% το 2021 σε 2,2% το 2025, με το κενό να καλύπτεται κυρίως από προμηθευτές όπως οι ΗΠΑ, η Νορβηγία και το Καζακστάν.
Απέλαση 10 διπλωματών
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αντιπαράθεση για το κόστος της ενεργειακής μετάβασης αποκτά πλέον σαφή δημοσιονομική διάσταση. Η Βουδαπέστη ζητά από τις Βρυξέλλες συγκεκριμένη και ποσοτικοποιημένη χρηματοδότηση, υποστηρίζοντας ότι η απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια απαιτεί επενδύσεις, νέες υποδομές και εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, την ώρα που οι υψηλές τιμές ενέργειας επιβαρύνουν ήδη νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κρατικούς προϋπολογισμούς.
Η αντιπαράθεση, μάλιστα, έρχεται σε μια περίοδο που η νέα ουγγρική κυβέρνηση επιχειρεί παράλληλα να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις της τόσο με την ΕΕ όσο και με τη Ρωσία. Η Βουδαπέστη απέλασε πρόσφατα 10 Ρώσους διπλωμάτες, κίνηση που σηματοδοτεί αλλαγή στάσης σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, ενώ η κυβέρνηση του Péter Magyar δηλώνει ότι επιδιώκει στενότερη ευθυγράμμιση με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπει την ανάγκη για ενεργειακή ασφάλεια.
Έτσι, το ενεργειακό μέτωπο εξελίσσεται σε ένα από τα πιο δύσκολα πεδία της ευρωπαϊκής πολιτικής: η ΕΕ θέλει να μηδενίσει την εξάρτηση από τη Ρωσία, ενώ χώρες όπως η Ουγγαρία ζητούν από τις Βρυξέλλες να αναλάβουν μέρος του λογαριασμού της μετάβασης, την ώρα που οι τιμές ενέργειας και οι γεωπολιτικές αναταράξεις αυξάνουν το κόστος για ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου