«Δεν γίνεται έτσι». Με αυτή τη φράση και την παρουσίαση ενός γραφήματος που αποτυπώνει την εκτίναξη των απαλλαγών Ι5 στις 11.389 για το 2024, η ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας προανήγγειλε αυστηρά μέτρα, όπως η εμπλοκή των ΚΕΠΑ και οι πενταετείς αναβολές.
Το αφήγημα είναι βολικό και εύπεπτο: οι νέοι είναι φυγόστρατοι, οι ιδιώτες γιατροί μοιράζουν χαρτιά και τα στρατόπεδα αδειάζουν. Σε επίσημες τοποθετήσεις της, η ηγεσία επικαλείται τον αριθμό των 30.000 απαλλαγών την τελευταία τριετία για να δικαιολογήσει τα μέτρα, χαρακτηρίζοντάς τον «υπέρογκο».
Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ
Όμως, μια ψύχραιμη ανάλυση των αριθμών αποκαλύπτει ότι δεν έχουμε να κάνουμε με μια «φάμπρικα», αλλά με τον στατιστικό αντικατοπτρισμό μιας κοινωνίας που νοσεί. Και το Υπουργείο, αντί να κοιτάξει το πρόβλημα κατάματα, επιλέγει να σπάσει τον καθρέφτη.
Αναλύοντας τους Αριθμούς
Μια προσεκτική ματιά στα δεδομένα της πενταετίας δείχνει μια σαφή και αδιαμφισβήτητη αυξητική τάση. Δεν υπάρχει λόγος να κρυβόμαστε: οι απαλλαγές αυξάνονται σταθερά, με το 2024 να αποτελεί την κορύφωση. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, που η στατιστική επιστήμη καλείται να απαντήσει, δεν είναι το «αν» αυξάνονται, αλλά το «γιατί».
Βάσει των στοιχείων του ΥΠΕΘΑ (slide 28 της παρουσίασης):
| ΕΤΟΣ | ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ |
|---|---|
| 2020 | 8.376 |
| 2021 | 8.166 |
| 2022 | 9.243 |
| 2023 | 9.490 |
| 2024 | 11.389 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 46.664 |
Η τάση αυτή δεν είναι στατιστικό παράδοξο, αλλά μια κοινωνική πραγματικότητα που το ΥΠΕΘΑ φαίνεται να αγνοεί. Είναι άλλωστε κοινή παραδοχή ότι τα ψυχικά νοσήματα αυξάνονται ραγδαία. Πρόσφατα, ο ίδιος ο Υπουργός Υγείας έκανε λόγο για δραματική αύξηση των ψυχικών νοσημάτων σε σχέση με την προηγούμενη του θητεία στο Υπουργείο Υγε (2012-2014).
Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ
#2Το «Υπέρογκο» 23%: Ένας Μύθος που Καταρρέει
Το Υπουργείο αναφέρει 30.000 απαλλαγές στην τριετία, δηλαδή ~10.000 ετησίως. Με μια ετήσια «δεξαμενή» περίπου 45.000 στρατεύσιμων (βλ. Παράρτημα Α’ για υπολογισμό, καθώς επίσημα στοιχεία δεν διατίθενται απο το ΥΠΕΘΑ), αυτό σημαίνει ότι περίπου το 22% (λίγο παραπάνω από 1 στους 5) απαλλάσσεται για λόγους υγείας, είτε ψυχολογικούς είτε παθολογικούς.
Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΟΓΙΑ (ΕΤΗΣΙΑ ΒΑΣΗ)
Είναι αυτό το ποσοστό απόδειξη απάτης; Αν το αναλύσουμε, θα δούμε ότι είναι απολύτως συμβατό με την πραγματικότητα:
Α. Η Σωματική Υγεία (Η «σιωπηλή» πανδημία)
Αν αφαιρέσουμε τα ψυχικά αίτια (76% των απαλλαγών σύμφωνα με το ΥΠΕΘΑ), απομένει ένα ποσοστό της τάξης του 5-6% (επι των στρατεύσιμων) που απαλλάσσεται για σωματικούς λόγους. Είναι αυτό ύποπτο; Κάθε άλλο.
Η Ελλάδα κατέχει σταθερά, εδώ και δεκαετίες, θλιβερές ευρωπαϊκές πρωτιές στην παιδική και εφηβική παχυσαρκία, όπως επιβεβαιώνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Οι σημερινοί 20άρηδες είναι τα παιδιά που μεγάλωσαν σε μια χώρα όπου το 30-35% των εφήβων ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.
Καθώς η επιστήμη επιβεβαιώνει ότι η παχυσαρκία ακολουθεί το άτομο στην ενήλικη ζωή (βλ. Simmonds et al., BMJ), το να εμφανίζονται σήμερα σοβαρές επιπλοκές που μπορούν να οδηγήσουν σε Ι5 πολλούς νέους, είναι η μαθηματική συνέπεια μιας διαχρονικής αποτυχίας της δημόσιας υγείας.
Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ
Β. Η Ψυχική Υγεία (~17%)
Κι εδώ, δεν θα έπρεπε να μας εντυπωσιάζει που πολλοί νέοι της γενιάς Ζ παρουσιάζονται με ψυχολογικές/ψυχιατρικές νόσους που τελικά οδηγούν ένα ~17% επι των στρατεύσιμων σε Ι5 τα τελευταία χρόνια.
Ειδικά μετά την επέλαση της COVID-19, οι δείκτες ψυχικής υγείας στους νέους ενήλικες, βρίσκονταν στο χειρότερο τους επίπεδο το 2022 (λόγω πανδημίας). Παρά μία μικρή βελτίωση μετά το πέρας της πανδημίας, η κατάσταση παραμένει αισθητά χειρότερη σε σχέση με τα προ-πανδημικά επίπεδα ψυχικής νόσου (αναφορές του ΟΟΣΑ, Health at a Glance 2022, 2023, 2024, 2025).
Αυτό λοιπόν δείχνει ότι και τα αυξημένα νούμερα αλλά και η αυξητική τάση των Ι5 για ψυχολογικούς λόγους έχουν βάση και δεν είναι απλώς μια φάμπρικα. Η φάμπρικα η οποία όλοι ξέρουμε ότι υπάρχει, δεν είναι στα μεγέθη που ο ΥΕΘΑ αφήνει να εννοηθεί.
Γ. Διεθνής Σύγκριση
Αυτό επιβεβαιώνεται και αν συγκρίνουμε με διεθνή παραδείγματα. Ακόμα και σε χώρες-πρότυπα με υποχρεωτική θητεία, όπως η Φινλανδία, το ποσοστό απαλλαγών για λόγους υγείας κυμαίνεται στο 20% καθώς το ίδιο ισχύει και για την Αυστρία και την Ελβετία.
Θα αναρωτηθεί λοιπόν κάποιος: αν τα υγειονομικά δεδομένα της χώρας μας ακολουθούν τις τάσεις των χωρών του ΟΟΣΑ, γιατί να μην αναμένουμε αντίστοιχα ποσοστά απαλλαγών υγείας με άλλες χώρες της Ευρώπης;
#3Η Γενιά των Πολλαπλών Κρίσεων
Κάποιοι θα επιμείνουν: «Μα το 17% ψυχικών παθήσεων είναι τεράστιο. Οι εικοσάρηδες είναι η πιο υγιής ομάδα».
Η σύγχρονη βιβλιογραφία δείχνει μία εντελώς διαφορετική εικόνα. Οι νέοι σήμερα αποτελούν την πιο ευάλωτη ομάδα, ειδικά στα θέματα ψυχικής υγείας, όπως αναφέραμε ήδη παραπάνω και φαίνεται από τις εκθέσεις του ΟΟΣΑ αλλά και από αναφορές του Υπουργού Υγείας.
Αλλά ας στραφούμε τώρα σε επιδημιολογικές μελέτες ψυχικής υγείας, δημοσιευμένες σε διεθνή περιοδικά. Δυστυχώς, η πιο πρόσφατη επιδημιολογική μελέτη που ο γράφων κατάφερε να εντοπίσει είναι μία μελέτη του 2021 απο το ΑΠΘ.
Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ
Η Επιστημονική Αλήθεια (Μελέτη ΑΠΘ 2021)
Σύμφωνα με αυτή την μελέτη του ΑΠΘ ( Fountoulakis et al., Journal of Affective Disorders), η οποία διεξήχθη με τη χρήση διεθνώς σταθμισμένων ψυχομετρικών κλιμάκων, η νοσηρότητα στην Ελλάδα είναι σοκαριστική:
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο όμως είναι το ηλικιακό προφίλ. Τόσο η συγκεκριμένη μελέτη όσο και διεθνείς οργανισμοί επιβεβαιώνουν ότι η Gen Z (18-29 ετών) καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης από κάθε άλλη γενιά:
- Σύμφωνα με το McKinsey Health Institute (2022), η Gen Z αναφέρει τη χαμηλότερη συναισθηματική ευεξία, με το 25% να δηλώνει σοβαρή δυσφορία.
- Η American Psychological Association επιβεβαιώνει ότι οι νέοι ενήλικες είναι η πιο επιβαρυμένη ψυχικά δημογραφική ομάδα.
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μάλιστα επισημαίνει ότι το 75% των ψυχικών διαταραχών εκδηλώνεται μέχρι την ηλικία των 24 ετών.
Η Σοκαριστική Έρευνα UNICEF & Υπ. Υγείας (Νοέμβριος 2025)
Tο σημαντικότερο από όλα, και κάτι στο οποίο πραγματικά θα ήθελα να στρέψω την προσοχή σας, κατα την διάρκεια της Ανοικτής Διαβούλευσης (ολοκληρώθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2025, με ρεκόρ αρνητικών σχολίων) του νέου νομοθετήματος του ΥΠΕΘΑ, το Υπουργείο Υγείας δημοσίευσε μία σοκαριστική έρευνα για την ψυχική υγεία των νέων 17-24 ετών.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα που διενεργήθηκε για λογαριασμό της UNICEF και του Υπουργείου Υγείας (Νοέμβριος 2025) σε νέους 17-24 ετών:
- Το 55,7% των νέων αισθάνεται συχνά ή πολύ συχνά έντονο άγχος ή πίεση.
- Στα αγόρια το ποσοστό αυτό αγγίζει το 45,8%.
- Το 43,3% βιώνει συχνά έντονη λύπη ή απογοήτευση.
- Το 29,7% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι έχει προσπαθήσει έστω και μία φορά να αυτοτραυματιστεί.
Επίλογος: Νομοθετώντας στο Σκοτάδι
Ας είμαστε ειλικρινείς: Προφανώς και υπάρχουν ψεύτικα Ι5. Σε κάθε σύστημα υπάρχουν εκείνοι που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τα παραθυράκια. Κανείς δεν το αρνείται. Όμως, τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάχρηση αυτή, στατιστικά, δεν αλλοιώνει τη μεγάλη εικόνα της νοσηρότητας.
Εδώ όμως γεννάται ένα μείζον ζήτημα Δημοκρατίας, το οποίο έχει δύο όψεις: την έλλειψη διαφάνειας και την επικίνδυνη ρητορική.
Πρώτον, το Υπουργείο νομοθετεί «στο σκοτάδι». Η δημόσια διαβούλευση παρουσιάζει μια «μικρή» έλλειψη: Δεν συνοδεύεται από την απαιτούμενη Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης (ΑΣΥΡ), κατά παράβαση του άρθρου 62 του Ν. 4622/2019. Οι πολίτες καλούνται να σχολιάσουν ένα «γυμνό» νομοσχέδιο, χωρίς καμία τεκμηρίωση για τον λόγο αυστηροποίησης, τα προνόμια και τα ρίσκα που αυτή φέρει, το μέγεθος της «φάμπρικας» και κατά πόσο τα νέα μέτρα βασίζονται σε επιστημονική μεθοδολογία.
Επιπλέον, υπό το πρίσμα των αριθμών που παρατέθηκαν παραπάνω, η προωθούμενη αυστηροποίηση (εμπλοκή ΚΕΠΑ, 5ετείς αναβολές) μοιάζει με τιμωρητική γραφειοκρατία. Η απαίτηση για γνωμάτευση αποκλειστικά από Διευθυντή Δημόσιου Νοσοκομείου δημιουργεί ένα τεράστιο εμπόδιο στην διαδικασία, για να μην αναφέρουμε ότι έχουν τεθεί στην διαβούλευση και ζητήματα συνταγματικότητας. Σε ένα ΕΣΥ που καταρρέει, με λίστες αναμονής άνω του ενός μήνα για ραντεβού σε ψυχιατρικές κλινικές, η ρύθμιση αυτή δεν χτυπάει τους “απατεώνες”, αλλά τους πραγματικούς ασθενείς που δεν έχουν “βύσμα” για να βρουν ραντεβού στο Δημόσιο.
Ενισχύστε το militaire.gr ,δείτε γιατί ΕΔΩ
Πέρα από το γραφειοκρατικό σκέλος του προβλήματος όμως, ο γράφων αδυνατεί να κατανοήσει πως εν έτει 2025, ζητάμε από έναν νέο ψυχικά ασθενή να πρέπει να πιστοποιηθεί απο τα ΚΕΠΑ, ως ανάπηρος δηλάδη, μόνο και μόνο επειδή είχε την ατυχία να νοσήσει ψυχικά. Για να μην αναφέρω ότι ένας νέος με ψυχική νόσο καλείται για ετήσιες αναβολές επί 5 χρόνια ενώ κάποιος με παθολογικό πρόβλημα (π.χ. διαβήτη) μονάχα σε 2… και χωρίς ΚΕΠΑ…
Με λίγα λόγια, φαίνεται ότι στο ΥΠΕΘΑ (αν και ολόκληρη η Κυβέρνηση έχει συμφωνήσει με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο), η ψυχική νόσος αντιμετωπίζεται ως αναπηρία, ενισχύοντας το στίγμα που ήδη υπάρχει στην Ελληνική κοινωνία, και οι ψυχικά νοσούντες ως απατεώνες και πολίτες Β’ κατηγορίας.
Επομένως, τίθεται ένα ερώτημα βαθειά ηθικό: Είναι θεμιτό, για να εντοπίσουμε έναν ακαθόριστο αριθμό καταχραστών, να υποβάλλουμε το σύνολο των ψυχικά ασθενών σε μια πενταετή ομηρία και σε κοινωνικό στιγματισμό;
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α’ – ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΕΤΗΣΙΩΣ)
Εκτίμηση στραεύσιμων ετησίως βάσει διαφορετικών πηγών (ελλείψει επίσημων στοιχείων ΥΠΕΘΑ).
Δεν θα ξεχασω τον γιο επιχειρηματια (Ι4 εαν γραφτηκε) που απαγορευαν το βραδυ να κανει υπηρεσια ,γιατι φοβαται το σκοταδι αλλα το βραδυ εφευγε με το αμαξι των 80.000ευρω
ΑπάντησηΔιαγραφή