Αίμα, οργή και καθεστωτική προπαγάνδα

Ο βίος και η πολιτεία του δολοφονημένου Αλεξ Πρέτι δεν συνάδουν με το προφίλ του τρομοκράτη | Michael Pretti via AP

Αίμα, οργή και καθεστωτική προπαγάνδα

Γιώργος Ι. Αλλαμανής

ΕΦΣΥΝ

Χιλιάδες Αμερικανοί σε πολλές πόλεις διαδήλωσαν καταγγέλλοντας τη νέα δολοφονία και την παράνομη δράση των πρακτόρων της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων στη Μινεάπολη, απαιτώντας να φύγει η ICE από τους δρόμους ● Σε εκστρατεία συγκάλυψης και προσβολή της μνήμης του νεκρού επιδίδονται οι ομοσπονδιακές αρχές.

Γιγαντώνεται στις ΗΠΑ η κοινωνική κατακραυγή απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ που καθοδηγεί την αιματηρή και παράνομη δράση των πρακτόρων της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE). Η νέα δολοφονία πολίτη στη Μινεάπολη το περασμένο Σάββατο από την ICE συνοδεύτηκε από οχετό κυβερνητικής προπαγάνδας, μια εκστρατεία συγκάλυψης των πραγματικών περιστατικών και προσβολής της μνήμης του νεκρού, του 37χρονου Αμερικανού πολίτη Αλεξ Πρέτι.

Ο Πρέτι συμμετείχε σε ομάδα «ICE spotters», δηλαδή πολιτών που παρακολουθούν τους άνδρες της ICE καταγράφοντας τα πάντα με τα κινητά και ειδοποιώντας τους κατοίκους στις γειτονιές με σφυρίχτρες, φωνές ή κορναρίσματα αυτοκινήτων. Πού να φανταζόταν ότι τα βίντεο των συμπολιτών του θα απαθανάτιζαν και τη δική του δολοφονία, όπως συνέβη πριν από τρεις εβδομάδες με τη δολοφονία της επίσης 37χρονης Ρενέ Γκουντ.

Φρικτά ψέματα

Φονιάδες με την ευλογία του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξήρε τους «πατριώτες της ICE» και κατήγγειλε τον δήμο της Μινεάπολης και την Πολιτεία της Μινεσότα γιατί η τοπική αστυνομία «ήταν απούσα», όπως είπε, «και δεν τους προστάτευσε».

Ο νεκρός «δεν ήταν εκεί για να διαμαρτυρηθεί ειρηνικά. Ηταν εκεί για να διαιωνίσει τη βία», δήλωσε η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Κρίστι Νόεμ, ενώ ομοσπονδιακοί αξιωματούχοι δημοσίευσαν φωτογραφία όπλου το οποίο το θύμα «κράδαινε απειλητικά», όπως ισχυρίστηκαν, εναντίον των πρακτόρων της ICE. Αυτοί «πυροβόλησαν ευρισκόμενοι σε αυτοάμυνα».

Μάρτυρες και βίντεο το διαψεύδουν. Με το κινητό στο χέρι και μέρα μεσημέρι δολοφονήθηκε ο άτυχος Πρέτι. Αν έφερε όπλο δεν ήταν εμφανές, το είχε κλεισμένο στη θήκη. Στη Μινεσότα όποιος έχει νόμιμη άδεια οπλοκατοχής -και το θύμα είχε- δικαιούται να οπλοφορεί δημοσίως.

Ο βίος και η πολιτεία του θύματος δεν συνάδουν με το προφίλ του «εγχώριου τρομοκράτη» («domestic terrorist»). Εργαζόταν ως νοσοκόμος ΜΕΘ σε Κέντρο Περίθαλψης Βετεράνων Πολέμου στη Μινεάπολη. Φρόντιζε όσους «τραυματίστηκαν για το αμερικανικό έθνος» σε αμφιλεγόμενες συρράξεις όπως η εισβολή στο Ιράκ. Στο διαδίκτυο μάλιστα κυκλοφορεί βίντεο όπου διαβάζει τιμητικό κείμενο μπροστά στη σορό αποβιώσαντος βετεράνου. Η οικογένειά του καταγγέλλει «τα αηδιαστικά ψέματα» των ομοσπονδιακών αρχών και απαιτεί να ριχτεί άπλετο φως στη δολοφονία.

«Μυρίζει φασισμός»

Χιλιάδες Αμερικανοί διαδήλωσαν την Κυριακή στο σημείο της δολοφονίας αλλά και στο Λος Αντζελες, τη Νέα Υόρκη, την Ουάσινγκτον, το Ντένβερ, το Πόρτλαντ και άλλες πόλεις. «Μυρίζει φασισμός!» και «Εξω η ICE από τους δρόμους μας!» ήταν κάποια από τα συνθήματά τους.

Αγωγή στην κυβέρνηση Τραμπ υπέβαλε ο πολιτειακός υπουργός Δικαιοσύνης της Μινεσότα, ο Δημοκρατικός Κιθ Ελισον, απαιτώντας «να μην καταστρέψει η ICE κανένα αποδεικτικό στοιχείο».

Παράλληλα το Δημοκρατικό Κόμμα απειλεί να καταψηφίσει στο Κογκρέσο το επόμενο τμήμα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού -χρειάζεται αυξημένη πλειοψηφία- αν περιλαμβάνει αυξημένα κονδύλια για το ανθρωποκυνηγητό των μεταναστών. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ξαναφέρει σε κατάσταση χάους το αμερικανικό Δημόσιο, όπως συνέβη το φθινόπωρο του 2025.

Αντιδράσεις (λίγες) σημειώθηκαν και στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι είπε ότι «διακυβεύεται η αξιοπιστία» της ICE και του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας. «Πρέπει να γίνει κοινή ανάκριση, ομοσπονδιακή και πολιτειακή. Μπορούμε να πούμε την αλήθεια στον αμερικανικό λαό», δήλωσε.

Πρόσφατη δημοσκόπηση (CBS News/YouGov) δείχνει ότι οι ερωτηθέντες Αμερικανοί πιστεύουν κατά 61% πως η ICE «δρα ανεξέλεγκτα και εκτός ορίων». Από την αρχή της δεύτερης θητείας του Τραμπ η δύναμη της ICE διπλασιάστηκε. Σήμερα απασχολεί πάνω από 22.000 πράκτορες οι οποίοι «στα χαρτιά» έχουν έναν απολύτως εξωπραγματικό στόχο: να συλλαμβάνουν κάθε μέρα πάνω από 2.500 παράτυπους μετανάστες και σε έναν χρόνο η κυβέρνηση να απελάσει ένα εκατομμύριο άτομα.

5+1 βάρβαρες τακτικές της ICE

Σε μια πόλη 430.000 κατοίκων με 600 αστυνομικούς ο Τραμπ έστειλε 3.000 πράκτορες της ICE. Οι βάρβαρες τακτικές των ένοπλων εισβολέων είναι καταφανείς και έχουν ανατρέψει την καθημερινή ζωή στη Μινεάπολη λειτουργώντας σαν φόβητρο για άλλες αμερικανικές πόλεις.

1. Δολοφονίες Αμερικανών υπηκόων

Οι on camera εκτελέσεις της Ιρένε Γκουντ στις 7 Ιανουαρίου και του Αλεξ Πρέτι το περασμένο Σάββατο είναι η κορυφή του παγόβουνου της αστυνομικής αυθαιρεσίας. Τα θύματα ήταν λευκοί, δεν απείλησαν κανέναν και δολοφονήθηκαν από πράκτορες που καταπάτησαν κάθε «κανόνα εμπλοκής».

Οι Αμερικανοί δεν έμειναν αδιάφοροι απέναντι στο γεγονός. Αντίθετα, για παράδειγμα, δημοσκόπηση του Πανεπιστημίου Quinnipiac έδειξε ότι το 82% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων των ΗΠΑ είχε δει βίντεο από τη δολοφονία της Γκουντ. Η επίσημη αιτιολόγηση ότι «οι επιχειρήσεις έχουν στόχο τον εντοπισμό παράτυπων μεταναστών» αντιμετωπίζεται με εύλογη καχυποψία.

2. Ερευνες σε σπίτια χωρίς ένταλμα εισαγγελέα

Ενα υπόμνημα της ICE υποστηρίζει ότι οι πράκτορες έχουν την εξουσία να εισέρχονται σε ένα σπίτι ακόμη κι αν δεν υπάρχει ένταλμα υπογεγραμμένο από εισαγγελέα. Μπορούν, γράφει, να το κάνουν με εντάλματα υπογεγραμμένα από αξιωματικούς της ICE – τα λεγόμενα «διοικητικά εντάλματα». Ωστόσο έγκυροι Αμερικανοί νομικοί καταγγέλλουν ότι έτσι παραβιάζεται κατάφωρα η 4η τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος που παρέχει προστασία έναντι παράνομων ερευνών και κατασχέσεων.

Η διάκριση των εξουσιών πάει περίπατο. Ο αξιωματικός της ICE που υπογράφει «διοικητικό ένταλμα» ασκεί ταυτόχρονα και τη «δική του» εκτελεστική εξουσία και –παράνομα– δικαστική εξουσία που δεν διαθέτει. Η εφημερίδα New York Times αποκάλυψε ένα εγχειρίδιο εκπαίδευσης του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας (2024) που ανέφερε ότι η ICE συμφωνούσε –τουλάχιστον τότε– πως απαιτούνται εισαγγελικά εντάλματα για τις κατ’ οίκον έρευνες.

3. Αποκλεισμός των τοπικών αρχών από τις ανακρίσεις

Και στις δύο δολοφονίες πολιτών η ICE απέκλεισε παράνομα τις τοπικές δικαστικές και αστυνομικές αρχές από την ανάκριση, την οποία ανέλαβαν πράκτορες του FBI που έστειλε η κυβέρνηση Τραμπ γεννώντας υπόνοιες για επιχείρηση συγκάλυψης ευθυνών.

Παράλληλα δεν επέτρεψε καν ή επέτρεψε καθυστερημένα την προσέγγιση του σημείου της δολοφονίας από ιατρικό προσωπικό. Οι πράκτορες της ICE έδιωξαν κακήν κακώς το πλήρωμα ασθενοφόρου στην περίπτωση της Γκουντ, ενώ στην περίπτωση του Πρέτι άφησαν να περάσει πολύς χρόνος για να επιτρέψουν σε περαστικό γιατρό να πλησιάσει. Ο γιατρός διαπίστωσε ότι ο πυροβοληθείς ήταν νεκρός.

4. Προσαγωγές και συλλήψεις πολιτών των ΗΠΑ

Η κυβέρνηση συχνά δικαιολογεί τις ενέργειές της λέγοντας ότι οι παράτυποι μετανάστες δεν απολαμβάνουν ίδια νομική προστασία με τους Αμερικανούς πολίτες. Ομως και πολίτες έχουν συχνά συλληφθεί. Η ερευνητική δημοσιογραφική οργάνωση ProPublica διαπίστωσε τον Οκτώβριο του 2025 ότι περισσότερα από 170 άτομα που είναι πολίτες των ΗΠΑ είχαν κρατηθεί από πράκτορες της ICE και άλλων υπηρεσιών ελέγχου της μετανάστευσης μέχρι εκείνη τη στιγμή. Πολλοί υπέστησαν βίαιη μεταχείριση και κρατήθηκαν για ημέρες.

Σχετική είναι η πρόσφατη σύλληψη ενός άνδρα στη Μινεάπολη, ο οποίος οδηγήθηκε έξω από το σπίτι του φορώντας ελάχιστα ρούχα, σε θερμοκρασίες υπό το μηδέν. Αποδείχτηκε πολιτογραφημένος πολίτης των ΗΠΑ με λευκό ποινικό μητρώο. Οργιο αυθαιρεσίας καταγράφεται και στον κατάλογο των καταζητούμενων. Παράδειγμα: η ICE ισχυρίστηκε ότι αναζητούσε έναν «φυγά» που διώκεται για σεξουαλική κακοποίηση. Ο άνθρωπος αυτός, όπως αποκάλυψαν οι αρχές της Μινεσότα, ήταν ήδη προφυλακισμένος.

5. Προσαγωγές και κρατήσεις παιδιών, διάλυση οικογενειών

Τον γύρο του κόσμου έκανε η φωτογραφία ενός πεντάχρονου αγοριού που συνελήφθη από την ICE μαζί με τον πατέρα του γυρνώντας σπίτι από το σχολείο. Οι δυο τους μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδο κράτησης στο Τέξας. Ομως δεν βρίσκονται παράνομα στις ΗΠΑ αφού παρουσιάστηκαν στις αρχές του Τέξας το 2024 και προστατεύονται από τη διαδικασία αίτησης νόμιμου ασύλου.

Επιπλέον το παιδάκι χρησιμοποιήθηκε ως συναισθηματικό «δόλωμα» για να εξαναγκαστεί άλλος ενήλικας να βγει έξω από το σπίτι και να συλληφθεί. Η διάλυση οικογενειών μεταναστών είναι ένα σοβαρότατο ζήτημα, για το οποίο η πλειοψηφία της αμερικανικής κοινής γνώμης έχει εκφράσει σε πολλές δημοσκοπήσεις την αντίθεσή της.

6. Ρατσιστικά κριτήρια

Ο σερίφης της κομητείας Χένεπιν, με έδρα τη Μινεάπολη, έχει αναφέρει πολλά περιστατικά όπου η ICE ελέγχει άτομα στον δρόμο ή σε καταστήματα «αποκλειστικά λόγω του χρώματος του δέρματός τους». Σε βίντεο της περασμένης εβδομάδας πράκτορας ζητά από έναν άνδρα τα έγγραφά του και λέει ότι το κάνει «λόγω της προφοράς του».

BBC Verify: «Εμφανώς δεν κρατάει όπλο»

Τι συνέβη ακριβώς; Οι αναλυτές της υπηρεσίας BBC Verify έκαναν «φύλλο και φτερό» επτά ερασιτεχνικά βίντεο. Ολη η σκηνή κράτησε 30 δευτερόλεπτα. Οταν οι πράκτορες ρίχνουν στο οδόστρωμα τον Πρέτι αυτός έχει το βλέμμα και τα χέρια μπροστά του για να απομακρυνθεί - εμφανώς δεν κρατάει όπλο. Ενας πράκτορας με γκρι σακάκι απλώνει το χέρι του για να αφαιρέσει κάτι από τη μέση του Πρέτι. Αλλος πράκτορας βγάζει το όπλο του. Αυτός με το γκρι σακάκι φεύγει κρατώντας κάτι που μοιάζει με θήκη πιστολιού.

Λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο μετά, ένας πράκτορας πυροβολεί πρώτος τον 37χρονο. Ακούγονται δέκα πυροβολισμοί. Και άλλος πράκτορας βγάζει το όπλο του, αλλά δεν είναι σαφές αν πυροβολεί. Στους τελευταίους πέντε πυροβολισμούς όλοι οι πράκτορες στέκονται μακριά από το θύμα τους. Μετά, ησυχία. Δύο αστυνομικοί βρίσκονται δίπλα στον ακίνητο Πρέτι. Ο ένας ρωτάει: «Πού είναι το όπλο;». Μια φωνή: «Εγώ έχω το όπλο». Ενας πράκτορας κάνει νόημα, πιθανώς στον πράκτορα που το έχει. Τέλος, ένας πράκτορας ζητάει ψαλίδι, προφανώς για να κόψει τα ρούχα του νεκρού