Από Armyvoice News
Ιράν, Παναμάς, Βενεζουέλα και Γροιλανδία φαίνονται διαφορετικές κρίσεις. Όμως συνδέονται με θαλάσσιες διαδρομές, πετρέλαιο και τη γεωπολιτική στρατηγική των ΗΠΑ
Με μια πρώτη ματιά, οι κρίσεις στο Ιράν, τον Παναμά, τη Βενεζουέλα και τη Γροιλανδία μοιάζουν άσχετες μεταξύ τους. Διαφορετικές περιοχές, διαφορετικές πολιτικές συγκρούσεις, διαφορετικές αφορμές. Αν όμως τοποθετηθούν στον ίδιο χάρτη, εμφανίζεται μια κοινή γεωπολιτική γραμμή. Και σε όλες αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει ένας σταθερός παράγοντας: ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών σε περιοχές που ελέγχουν κρίσιμες ενεργειακές και εμπορικές διαδρομές.
Η γεωγραφία εξηγεί πολλά από όσα συμβαίνουν.
Το Ιράν βρίσκεται δίπλα στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα «στενά σημεία» της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς, από το οποίο περνά περίπου το ένα πέμπτο του διεθνούς εμπορίου πετρελαίου.
Ο Παναμάς ελέγχει τη διώρυγα που ενώνει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό και αποτελεί μία από τις βασικές αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.
Η Βενεζουέλα διαθέτει τεράστια αποθέματα βαρέος αργού πετρελαίου
Η Γροιλανδία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία καθώς η Αρκτική ανοίγει σταδιακά ως νέα θαλάσσια διαδρομή και ως πιθανή στρατιωτική ζώνη.
Η Γροιλανδία εντάσσεται σε αυτό το σχήμα όχι λόγω πετρελαίου ή άμεσου εμπορικού ρόλου αντίστοιχου με τον Παναμά, αλλά λόγω της στρατηγικής θέσης της στην Αρκτική. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο νησί, η αυξανόμενη σημασία των βόρειων θαλάσσιων διαδρομών και τα αποθέματα κρίσιμων ορυκτών δίνουν στη Γροιλανδία βάρος πολύ μεγαλύτερο από το μέγεθος της αγοράς της.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής διεθνούς δικαίου Julien Chaisse του City University του Χονγκ Κονγκ, οι κρίσεις αυτές μπορεί να παρουσιάζονται ως ανεξάρτητα γεγονότα, όμως ο κοινός τους παρονομαστής βρίσκεται στον χάρτη. Σύμφωνα με τον ίδιο, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο οι πολιτικές αντιπαραθέσεις που εμφανίζονται στην επιφάνεια, αλλά ο έλεγχος των θαλάσσιων διαδρομών, των ενεργειακών πόρων και των σημείων πρόσβασης στο παγκόσμιο εμπόριο.
Οι συνέπειες αυτής της γεωπολιτικής έντασης είναι ήδη ορατές στην αγορά ενέργειας και στις μεταφορές. Η Κίνα, για παράδειγμα, αντιμετωπίζει αυξανόμενους περιορισμούς σε δύο αγορές πετρελαίου που είχαν ιδιαίτερη σημασία για την ενεργειακή της ασφάλεια, το Ιράν και τη Βενεζουέλα. Παράλληλα, η ένταση σε θαλάσσιες περιοχές αυξάνει το ρίσκο για τα πλοία που μεταφέρουν ενέργεια και εμπορεύματα, με αποτέλεσμα την άνοδο των ασφαλιστικών χρεώσεων και του συνολικού κόστους μεταφοράς.
Την ίδια στιγμή, άλλοι προμηθευτές ενέργειας αποκτούν μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων. Η Ρωσία, για παράδειγμα, μπορεί να διοχετεύσει περισσότερο πετρέλαιο στην κινεζική αγορά, καλύπτοντας μέρος του κενού που δημιουργούν οι περιορισμοί σε άλλες πηγές.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται σε μία χώρα. Η Ασία βρίσκεται στο επίκεντρο αυτών των εξελίξεων, επειδή εκεί συναντώνται το σοκ στο εμπόριο και το σοκ στην ενέργεια. Η περιοχή παραμένει το μεγαλύτερο βιομηχανικό κέντρο του πλανήτη, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί τον βασικό προορισμό για το πετρέλαιο που εξάγεται από τον Περσικό Κόλπο.
Όταν οι θαλάσσιες διαδρομές γίνονται πιο ακριβές ή πιο αβέβαιες, οι οικονομίες της Ασίας επηρεάζονται διπλά. Πρώτα από την αύξηση του κόστους μεταφοράς των εμπορευμάτων και στη συνέχεια από την άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Αυτή η εικόνα δείχνει ότι οι σημερινές κρίσεις δεν μπορούν να εξετάζονται μόνο με εθνικούς όρους. Στην πράξη αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου ανταγωνισμού για τον έλεγχο των διαδρομών που στηρίζουν το παγκόσμιο εμπόριο και την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Σε έναν κόσμο όπου η οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται από συγκεκριμένα «στενά σημεία» στον χάρτη, από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι τη Διώρυγα του Παναμά και τις νέες διαδρομές της Αρκτικής, κάθε κρίση σε αυτά τα σημεία αποκτά παγκόσμιες συνέπειες. Ιράν, Παναμάς, Βενεζουέλα και Γροιλανδία δεν αποτελούν απλώς τέσσερις ξεχωριστές ειδήσεις. Είναι τέσσερις κόμβοι στο ίδιο γεωπολιτικό δίκτυο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου